Ірібас шапақ (Trichiurus lepturus) – тропикалық және қоңыржай мұхиттарда кездесетін, бағалы балық. Таксономиясы толық анықталмаған, әртүрлі аймақтарда әртүрлі атаулары бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Балық түрлері
Species of fish
Үлкен шашты құйрықты балық (Trichiurus lepturus) немесе белдік балық – кескішбалықтар тұқымдасына (Trichiuridae) жататын балық. Бұл кең таралған түр тропикалық және қоңыржай мұхиттарда бүкіл әлемде кездеседі. Таксономиясы толыққанды анықталмаған, сондықтан Атлантика, Шығыс Тынық мұхиты және Солтүстік-Батыс Тынық мұхитындағы популяциялары тиісінше Атлантикалық кескішбалық, Тынық мұхиты кескішбалық және Жапон кескішбалық деп аталады. Бұл жыртқыш, сопақша денелі балық маңызды балық шаруашылығының негізін құрайды.
The largehead hairtail (Trichiurus lepturus) or beltfish is a member of the cutlassfish family, Trichiuridae. This common to abundant species is found in tropical and temperate oceans throughout the world. The taxonomy is not fully resolved, and the Atlantic, East Pacific and Northwest Pacific populations are also known as Atlantic cutlassfish, Pacific cutlassfish and Japanese cutlassfish, respectively. This predatory, elongated fish supports major fisheries.
Сыртқы келбеті
Үлкен шашты құйрықтар күміс түсті болат көк түсті болып келеді, өлгеннен кейін күміс сұр түске айналады. және ұзындығымен сипатталады. Батыс Атлантикада Вирджиниядан (кейде Кейп-Кодтан) солтүстік Аргентинаға дейін, Кариб теңізі мен Мексика шығанағын қоса алғанда кездеседі. Шығыс Тынық мұхитында олар Оңтүстік Калифорниядан Перуға дейін таралған. Кейбір популяциялары көшпелі. Оңтүстік Кореяның Чеджу бұғазындағы балық аулау деректеріне сүйенсек, бұл түр негізінен 14 °C (57 °F) жоғары температурадағы суларда тіршілік етеді, ал суық суларда аулау аз. Оңтүстік Бразилия жағалауында 16 °C (61 °F) жоғары температурадағы суларда кездеседі. 10 °C (50 °F) төмен температурадағы суларда табылмайды. Шығыс Тынық мұхиты (Калифорниядан Перуға дейін) популяцияларында морфометриялық және меристикалық айырмашылықтар байқалған, бұл кейбір ғалымдарды оны T. nitens деп тануға алып келді. FishBase T. japonicus және T. nitens түрлерін жеке түрлер ретінде мойындамайды, оларды T. lepturus-тың синонимдері деп есептейді. IUCN Шығыс Атлантика популяциясын ерекше, әзірге сипатталмаған түр ретінде таниды. Trichiurus sp. 2-нің T. nanhaiensis-ке тең болуы мүмкін. T. coxii және T. haumela аттары Австралия және Үнді-Тынық мұхитындағы популяцияларға қатысты қолданылады, бірақ олардың түр ретінде жарамдылығын растайтын нақты дәлелдер жоқ. Үлкен шашты құйрықтар көбінесе ірі, тығыз үйірлерде кездеседі. Шаруалық температураға байланысты, себебі дернәсілдер 21 °C (70 °F) жоғары температурадағы суды ұнатады және 16 °C (61 °F) төмен температурада мүлдем болмайды. Осыған байланысты, тропикалық аймақтарда шаруалық жыл бойы жүреді, ал салқын аймақтарда көбінесе көктем және жаз айларында жүзеге асырылады. Шаруалық маусымында әрбір аналық үш-алты күннен кейін шайқасып шығатын мыңдаған пелагикалық жұмыртқа салады. Бұл түрдің аулауы таралу аймағының көп бөлігінде жүзеге асырылады, әдетте, түбіне түсіретін тралдар немесе жағажайлық торлар арқылы, сондай-ақ басқа да көптеген әдістер қолданылады. Оны қуыруға немесе грильде дайындауға жиі пайдаланады. Жапонияда, оны тачиуо ("тачи" - қылыш, "уо" - балық) деп атайды, ол тамақ ретінде ауланады және сашими ретінде грильде пісірілген немесе шикі жағдайда жейді. Португалия мен Бразилияда оны "қылыш балық" (peixe espada) деп те атайды, онда оны грильде пісірілген немесе қуырылған күйінде жейді. Оның еті піскенде берік, бірақ жұмсақ, иісі орташа "балық" иісіне ие және майлылығы төмен. Үлкен шашты құйрықтың сүйегінен айыру өте оңай.
Largehead hairtails are silvery steel blue in color, turning silvery gray after death. and in length. In the West Atlantic it ranges from Virginia (occasionally Cape Cod) to northern Argentina, including the Caribbean Sea and Gulf of Mexico. In the East Pacific they range from southern California to Peru. Some populations are migratory. Based on fishing catches in the Jeju Strait of South Korea, the species resides mainly in water warmer than 14 °C (57 °F), while catches are poor in colder water. Off southern Brazil it mainly occurs in waters warmer than 16 °C (61 °F). It is absent from waters below 10 °C (50 °F). Morphometric and meristic differences have also been shown in the population of the East Pacific (California to Peru), leading some to recognize it as T. nitens. Neither T. japonicus nor T. nitens are recognized as separate species by FishBase where considered synonyms of T. lepturus, The IUCN recognizes the East Atlantic population as a distinct, currently undescribed species. It is likely that Trichiurus sp. 2 equals T. nanhaiensis. The names T. coxii and T. haumela have been used for the populations off Australia and in the Indo Pacific, respectively, but firm evidence supporting their validity as species is lacking. Largehead hairtails are often found in large, dense schools. Spawning depends on temperature as the larvae prefer water warmer than 21 °C (70 °F) and are entirely absent at less than 16 °C (61 °F). Consequently, spawning is year round in tropical regions, but generally in the spring and summer in colder regions. Through a spawning season each female lays many thousand pelagic eggs that hatch after three to six days. The species is caught throughout much of its range, typically by bottom trawls or beach seines, but also using a wide range of other methods. It is popular for frying or grilling. In Japan, where it is known as tachiuo (" (tachi)": sword, " (uo)":fish), they are fished for food and eaten grilled or raw, as sashimi. They are also called "sword fish" in Portugal and Brazil (peixe espada), where they are eaten grilled or fried. Its flesh is firm yet tender when cooked, with a moderate level of "fishiness" to the smell and a low level of oiliness. The largehead hairtail is also notable for being fairly easy to debone.