Кіріспе
1972 жылы Эдди Ромеро түсірген «Black Mama White Mama» фильмі, сондай-ақ «Women in Chains» (АҚШ-та қайта шығарылған атауы), «Hot, Hard and Mean» (Ұлыбританияда 1974 жылы шыққан атауы) және «Chained Women» (Ұлыбританияда 1977 жылы қайта шығарылған атауы) аттарымен де белгілі. Бұл 1973 жылғы түрмедегі әйелдер туралы фильм. Фильмде қарақұмарлық элементтері бар. Фильмнің 1958 жылғы «The Defiant Ones» фильмінен шабыдандырылғаны хабарланды, онда Сидни Пуатье мен Тони Кертис Гриер мен Марков сияқты бір-біріне тізгіленген. Оқиға Латын Америкасының белгісіз бір елінде («арал» деп аталады) өтеді. Фильм бюджеттік себептермен Филиппинде түсірілді. 1972 жылдың желтоқсан айында «American International Pictures» компаниясы оны сатып алды. Фильм «The Defiant Ones» (1958) фильмінде қара және ақ кейіпкерлерді бірге тізгілеу идеясынан бастау алады. Джон Эшли фильмнің бастапқы атауы «Chains of Hate» болғанын және ол оның сценарийін Джонатан Деммеден 500 долларға сатып алғанын айтады. Карен Брентті ойнаған Маргарет Марков «The Hot Box» (1972) фильмінде де ойнаған. Бұл фильмдердің барлығы Филиппинде төмен бюджетпен түсірілді. Пэм Гриер мен Сид Хейг тағы бір тропикалық түрме фильмінде бірге ойнады – «The Big Doll House» (1971), ал Гриер, Хейг, Вик Диас және Андрес Центенера «The Big Bird Cage» (1972) фильмінде де бірге түсті, ол да Филиппинде түсірілді. Гриер мен Маргарет Марков 1974 жылы «The Arena» (немесе «Naked Warriors») фильмінде де бірге ойнады. Фильм «The Twilight People» фильмімен бір уақытта түсірілді. Фильмде бірнеше «Volkswagen Country Buggies» көліктері пайдаланылды, олар бастапқыда Австралия нарығы үшін жасалған «VW Beetle» шассиіне негізделген. «Country Buggy» Филиппинде жергілікті түрде «Sakbayan» деп аталып, Бразилиядан немесе Мексикадан әкелінген «VW» қозғалтқыштарымен жабдықталды. Эдди Ромероның айтуынша, «AIP» компаниясының өкілі Сэм Аркофф түсірілім кезінде оған қоңырау шалып, түсірілген материалдың жеткіліксіздігіне наразылық білдірген. Ромеро Аркоффтан түсірілгендерді қарап, қажет деп ойлаған материалды қосуға рұқсат сұрады. Содан кейін Аркоффтан ешқандай жауап келген жоқ. Гриер фильм түсірілімі кезінде ауыр сырқатқа шалдықты. «Бұл тамақтан немесе судағы вирустан теріңізге жұққан тропикалық ауру», - деді ол. «Біз көптеген өзендерде, күріш алқаптарында болдық, онда қан сорғыштар мен бактериялар бар. Сондықтан ол кесік арқылы миыңа жетіп, сені өлтіруі тек уақыт мәселесі болды». Ол бір ай бойы 105 градус температурада төсекке жатып жатты. «Мен шашымды жоғалттым, көре алмадым, жүре алмадым. Мен өлдім. Дәрігер миымдағы жасушаны өлтіру үшін мені мұздатты». Линн Борденнің айтуынша, ол да түсірілім кезінде ауырып қалды.
Black Mama White Mama, also known as Women in Chains (US reissue title), Hot, Hard and Mean (original 1974 UK title) and Chained Women (1977 UK reissue title), is a 1973 women in prison film directed by Eddie Romero and starring Pam Grier and Margaret Markov. The film has elements of blaxploitation. The movie was reportedly inspired by the 1958 film The Defiant Ones in which Sidney Poitier and Tony Curtis are shackled together similarly to Grier and Markov. Set in an unspecified Latin American country (referred to only as "the island"), the movie was shot in the Philippines for budgetary purposes. In December 1972, it was acquired by American International Pictures. The movie takes its inspiration from the story concept of shackling a black character and a white one together introduced by The Defiant Ones (1958). John Ashley says the movie was originally called Chains of Hate and he bought the treatment from Jonathan Demme for $500. Margaret Markov, who plays Karen Brent, had appeared in The Hot Box (1972), which was also a Latin American prison film. All of these movie were shot in the Philippines in accordance with their low budgets. Pam Grier and Sid Haig also appear together in another tropical prison film The Big Doll House (1971) and Grier, Haig, Vic Díaz, and Andrés Centenera appear together in its non sequel follow up The Big Bird Cage (1972), which were also both filmed in the Philippines. Grier and Margaret Markov also starred opposite each other in the 1974 movie The Arena (a. k. a. Naked Warriors). The movie was made at the same time as The Twilight People. Several Volkswagen Country Buggies are used in the movie; these were based on the VW Beetle chassis originally for the Australian market. The Country Buggy was produced locally in the Philippines as the Sakbayan, using VW power plants sourced from either Brazil or Mexico. Eddie Romero says that Sam Arkoff of AIP called him during the shoot, saying he was unhappy with the lack of coverage. Romero asked Arkoff to have a look at the dailies and see if there was any coverage that he thought was needed. He never heard from Arkoff again after that. Grier became seriously ill during the making of the movie. "It was a tropical disease you get from ingestion, either from food or from the virus going through your skin in water", she said. "We were in a lot of rivers, rice paddies, where there are leeches and bacteria. So it was just a matter of time before it went through a cut and into your brain – and it could kill you." She was in bed for a month with a temperature of 105 degrees. "I lost my hair, I couldn't see, I couldn't walk. I was dying. The doctor kind of froze me to kill the cell in my brain." Lynn Borden says she, too, fell ill during filming as well.
Феминизм және жыныстық қатынас
Black Mama White Mama, оның пайдаланушылық сипатына қарамастан, Бехдель сынағынан өтеді және әйелдерді күшейту тақырыбын қамтиды. Екі фильмнің де басты кейіпкерлері – күшті әйелдер. Карен Брент – партизан, ал Ли Дэниелс әйелдерді жек көретін Вик Ченгті алдап жіберу үшін жоспар құрады. Карен партизандық күштерде жалғыз әйел болғанымен, олардың ісі үшін өте маңызды, себебі ол қару сатушылармен байланысы бар жалғыз адам және сол сатушылардың сенім білдіретін жалғыз адамы (Эрнесто: «Оның байланыстары біздің қолымызға оларды ешқашан тапсырмайды» дейді). Ол партизандық отряд басшысы Эрнестомен бірге қарудан оқ атып жатқан көрінеді. Джеймс Роберт Пэриш және Джордж Х. Хилл Пэм Гриерді «жарысқандық пен нәзіктіктің тартымды қоспасы, әлемге тойған цинизмнің күшті дозасы» деп сипаттайды және екі әйелдің де күші көптеген ер адамдарды басып кетеді. Ивон Симс: «Гриердің экрандағы бейнесі оның физикалық келбетіне және AIP [American International Pictures] туындыларындағы әлсіз сюжеттерге бағытталған бір өлшемді рөлдерді тез арада көлеңкеге түсіргені анық болды» дейді. Пэм Гриердің кейіпкері Ли бұрынғы құмаршысынан 40 000 доллар ақшасымен қашып кетеді, ал құмаршысы мен оның қолдары өлтіріледі. Бұл ғана емес, сонымен қатар, екеуі Луистің жұмыс шедінде фильмнің ортасында зорлыққа ұшырағанда, Ли оны өлтіреді. Мәдениет сыншысы Нельсон Джордж: «Пэм Гриер – көптеген феминистердің оның еркектерді жеңіп алатын әрекет фильмдері үшін құлшынған тұлғасы болды. Ол американдық кино тарихындағы барлық түсті әйелдердің ішінде өзінің сұлулығын ғана емес, сонымен қатар оған қарсы шыққандарға кек алу қабілетін де көрсеткен рөлдер үшін жасалған бірі болып қала береді». Сондықтан «Гриер экранға гендерлік рөлдерді, әсіресе әрекетке негізделген сюжеттерді қайта қалыптастыруға ықпал еткен жаңа кейіпкерді әкелді» (Симмс), ал фильмнің басты сюжеттік желісі – партизандардың табысқа жетуі үшін қару қажет, ал Кареннің американдық қару-жарақ байланыстары олардың ісі үшін маңызды деп есептеледі.
Шығару
Фильмнің бір жарнамасында: "Мың түндік аштықтан басқа ортақ ештеңесі жоқ, тізбекке байланған қыздар!" - делінген.
Кассалық жинақ
Эшли AIP атауын "Black Mama White Mama" деп өзгертуді қалаған кезде бақытсыз болғанын еске алады. "Бұл күтпеген нәрсе болды. Мен оған риза болмадым. Бірақ соңында, бұл менің кинотеатрлардағы ең табысты фильміме айналды, мен қанша ақша тапқанымды есептегенде". Variety журналында: "Көрсетілімдер нашардан орташа деңгейге дейін болды" делінген. Жосия Ховард "Blaxploitation Cinema: The Essential Reference Guide" кітабында фильмді "жанды және жақсы жасалған әйелдер түрмесі туралы әңгіме" деп сипаттайды, бірақ ол "бірақ қандай да бір жолмен толыққанды әсер етпейді", себебі "фильм жасаушылар негізгі кейіпкерлерді фильмнің көп бөлігінде бір-біріне байлап қоюдың ескі әдісінен қашықтауға тырыспады". Дегенмен, Пэм Гриер мен Маргарет Марковтың бірге жұмысы "көрермендерге ұнады", олар өте жақсы үйлесім тапты. Variety журналы Эдди Гарсианы "материалдың үстінен көтеріліп, салмақты ойын көрсетті" деп мақтады.
Саундтрек
Саундтрек мақтауға ие болды. Говард: "Гарри Бетттің тамаша атмосфералық музыкалық саундтрегі (CD-де қолжетімді) оның үшін жасалған фильмнен әлдеқайда күрделі".
Мұра
Фильм Джон Сейлстің "Жолдас жұлдыз" (1996) фильмінде көрсетіледі. Сейлс: "Тіпті сол фильм де әртүрлі нәсілдегі адамдардың қаласа да, қаламаса да бір-біріне байланысты болуы туралы" деді.