Кіріспе

Британдық мүсінші (1748–1828)

Энн Сеймур Дамер (туған аты Конвей; 26 қазан 1748 – 28 мамыр 1828) – ағылшын мүсіншісі. Горас Уолполдың «әйел затының генийі» деп сипаттаған ол Джузеппе Керакки мен Джон Бэконнан мүсін өнеріне оқыды. Ағартушылық қозғалысының ықпалымен Дамер автор, саяхатшы, театр продюсері және актриса болды, сондай-ақ танымал мүсінші ретінде де көзге түсті. Уолполдың ұлы Горас Уолпол оның спонсоры болды, ал Анна балалық шағының көп бөлігін оның Строберри-Хиллдегі үйінде өткізді. Дамерді қымбат киімдерді ұнататын, бірақ іскерлік қабілеті нашар адам деп сипаттаған. Неке сәтті болмады. Олардың балалары болған жоқ және жеті жылдан кейін ажырасты. 1775 жылы Анна Дэниел Гарднердің «Макбеттен үш сиқыршы» (1750–1805) атты картинасына түсті, оны Лондонның Ұлттық портрет галереясынан көруге болады. Суретте ол жоғары қоғамның басқа да әйелдерімен бірге: Элизабет Лэмб, Мельбурн виконтессасы және Георгиана, Девоншир герцогинясы бейнеленген. 1802 жылы, Амиен келісімінің күшіне енген кезде, ол автор Мэри Берримен бірге Парижге сапар шекті және Наполеонмен кездесті. Француз тілін жақсы білетін Дамер Жозефина Бонапартпен дос болып, көбінесе Жозефинаның Мальмезон сарайындағы бағына қатысты бау-бақша және өсімдіктер туралы хат алмасты. Анна бұл туралы Корольдік бау-бақша қоғамының негізін қалаушыларының бірі сэр Джозеф Бэнкспен де әңгімелескен. Ол жасаған Бэнкстің мүсіндік бюсті Британ мұражайында сақталады. 1815 жылы ол Наполеонның жер аударылған Эльба аралына сапар жасады. Франция мен Ұлыбритания арасындағы соғыс жалғасып жатқанға қарамастан, ол сол жаққа баруға шешім қабылдады. Император оған өзінің портреті салынған тамақ салғыш сыйлады, ол Британ мұражайында сақталады. Ол Кенттегі Сандридж шіркеуіне жерленген. Ричард Уэббтің сөзіне сүйенсек, ол өсиетімен өзінің хаттарын жоюды және оны өзінің итінің сүйектерімен және мүсін жасау құралдарымен бірге жерлеуді өтінген. Оригиналдық үлгілер жақын жердегі Хенли өзен галереясында және қайық спорты мұражайында сақталады. Оның тағы бір маңызды сәулеттік жұмысы – Дрюри-Лейн театрының қасбеті үшін жасалған, қазір қираған 10 футтық Аполлон мүсіні. Ол сондай-ақ Бойделл Шекспир галереясы үшін «Кориолан» және «Антоний мен Клеопатра» пьесаларынан көрінелер екі басрельеф жасады.

Жеке өмір

Дамердің достарының арасында көптеген ықпалды вигтер мен аристократтар болды. Оның қамқоршысы және досы Хорас Уолполл оның мансабын дамытуға көмектескен маңызды тұлға еді, және ол қайтыс болғаннан кейін оған Лондон вилласы Строберри Хиллді мұра етіп қалдырды. Ол сондай-ақ әдеби және театрлық ортада жүрді, оның достарына ақын және драматург Джоанна Бейли, автор Мэри Берри және актрисалар Сара Сидонс пен Элизабет Фаррен кірді. Ол жиі Пантеондағы маскарадаларға және өзінің жарты қарындасына үйленген Ричмонд герцогының Лондон резиденциясындағы әуесқой театрлық қойылымдарға қатысты. Көптеген дереккөздер Дамердің лесбияндық қарым-қатынастарда болғанын айтады, әсіресе Мэри Берримен жақын достығына байланысты, оны Уолполл 1789 жылы таныстырған және ол соңғы жылдары онымен бірге тұрған. Тіпті үйленген кезде де оның еркек киімдеріне деген құштарлығы және басқа әйелдермен ашық достығы Хестер Трал сияқты жауласымды сыншылар мен Джек Кавендиштің "Құрметті және ең әдемі, миссис Д-ға жазған Сапфикалық хат" (шамамен 1770 ж.) анонимді памфлетінде жарияланды және сатираланды. Дамер мен Элизабет Фаррен арасындағы махаббат, оны Трал атаған, Эмма Донохьюдің 2004 жылғы "Өмір маскасы" романының негізгі сюжеттік желісі болып табылады.