Кіріспе

Вальорбе (valɔʁb) – Швейцариядағы Во кантонындағы Жура-Норд-Ваудо ауданындағы муниципалитет.

Тарих

Валлорбе алғаш рет 1139 жылы "de valle urbanensi" деп аталады. 1148 жылы "de valle urbe" деп еске алынған. Салынған аумақтың 3,5%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 4,3%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Орманды жерлердің 64,6%-ы тығыз орманмен жабылған, ал 2,2%-ы жеміс бақтарымен немесе ұсақ ағаш тобымен жабылған. Егіс жерінің 1,4%-ы егін өсіруге, 16,6%-ы жайылымдарға, 3,9%-ы альпілік жайылымдарға пайдаланылады. Муниципалитет аумағындағы судың 0,4%-ы көлдерде, ал 0,8%-ы өзендер мен арналарда орналасқан. Муниципалитет Швейцария мен Франция шекарасында орналасқан. Оның үш жағы таулармен қоршалған және биіктігі өзгеріп тұрады. Шығыс жағынан Жоугненаз және Орбе өзендері арқасында аңғар кеңейеді. Оған Ле-Дей, Ле-Крю және Белльву елді мекендері кіреді.

Елтаңба

Қалалық гербтің суреті – алтын түс, көк түсті толқынды белдеу үстінде, тік бойымен қарақұйрық бейнеленген.

Демография

2008 жылы Вальорбеде халық саны, оның 23,1% шетелдік азаматтарды құрайды. Соңғы 10 жылда (1999–2009 жылдары) халық саны 7,2% өсті. Көші-қонның нәтижесінде 10% және туыс-өлімнің нәтижесінде 1,8% өсім болды. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) француз тілінде сөйлейді (2 776 адам немесе 85,5%), екінші ең көп таралған тіл – итальян тілі (114 адам немесе 3,5%), ал үшінші орында албан тілі тұр (78 адам немесе 2,4%). 74 адам неміс тілінде, ал 3 адам романш тілінде сөйлейді. 2000 жылы муниципалитетте 1 248 үйленбеген және бұрын үйленбеген адам болды. 1 585 адам үйленген, 245-і жесір, ал 169-ы ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 1 385 жеке тұрғын үй болды, орташа алғанда, әр үй шаңырағында 2,2 адам тұрды. 2000 жылы барлығы 1 363 пәтер (жалпы санының 84,6%) тұрақты түрде пайдаланылды, 126 пәтер (7,8%) маусымдық түрде пайдаланылды және 123 пәтер (7,6%) бос тұрды.

Ұлттық маңызы бар мұра нысандары

Валлорбе халықаралық теміржол станциясы ұлттық маңызы бар швейцариялық мұра ретінде тіркелген. Валлорбе қаласының барлық бөлігі Швейцария мұрасы тізіміне енгізілген.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SP болды, ол дауыстардың 27,59%-ын алды. Келесі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: SVP (25,93%), FDP (13,57%) және Жасыл партия (9,59%). Федералды сайлауда барлығы 745 дауыс тасталды, сайлауға қатысу көрсеткіші 38,1% болды.

Экономика

2010 жылы Валлорбеде жұмыссыздық деңгейі 7,7% құрады. 2008 жылы бірінші экономикалық секторда 45 адам жұмыс істеді және осы секторда 21 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 713 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 34 кәсіпорын жұмыс істеді. Үшінші секторда 702 адам жұмыс істеді, 112 кәсіпорын осы секторда жұмыс істеді. 2000 жылы муниципалитетке 1285 жұмысшы келді, ал 662 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмысшы күшінің таза импортеры болып табылады, әр кеткен адамға 1,9 жұмысшы келеді. Валлорбеге келетін жұмыс күшінің шамамен 37,7%-ы Швейцариядан тыс жерлерден келді, ал жергілікті тұрғындардың 0,0%-ы жұмыс үшін Швейцариядан шықты. Жұмыс істейтін халықтың 11,7%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 57,1%-ы жеке көлікпен барады. Оқу жылында округ мектепке дейінгі білім беруге барлығы 578 баланы қабылдады, оның ішінде 359 балаға (62,1%) мектепке дейінгі білім беруге субсидия берілді. Кантонның бастауыш мектеп бағдарламасы бойынша оқушылар төрт жыл оқуға міндетті. Муниципалитеттегі бастауыш мектеп бағдарламасында 215 оқушы оқыды. Міндетті негізгі білім беру бағдарламасы алты жылға созылады және онда 196 оқушы оқыды. Сонымен қатар, үйде оқыған немесе басқа дәстүрлі емес мектепке барған 10 оқушы болды. 2000 жылы Валлорбеде басқа муниципалитеттен 100 оқушы келді, ал 101 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерге барды.