Кіріспе
Көше базарлары
Тайвань түнгі базарлары (t=夜市) – Тайваньда күн бату мен күн шығу аралығында қалалық немесе қала маңындағы аймақтарда жұмыс істейтін базарлар. Хуаси көшесі туристік түнгі базары (немесе Жылан аллеясы) сияқты кейбіреулері арнайы салынған базар алаңдарын пайдаланады, бірақ көпшілігі күндіз көлік және жаяу жүргіншілер қозғалысы болатын тротуарларды немесе тіпті толық көшелерді алып жатады. Кішкентай көшелер мен аллеялардағы кейбір түнгі базарларда жылдам жиналатын шатырлар орнатылған. Көптеген түнгі базарлар күнделікті жұмыс істейді және киім, тұтыну тауарлары, сяочи (дереу дайындалатын тағамдар немесе фаст-фуд сияқты) және арнайы сусындар сататын жеке орын-жайлар ұсынылады. Әдетте, атмосфера тығыз және шулы болады, саудагерлер дауыстап сатады және динамиктерден жылдам темпте музыка ойнатылады. Тайвань түнгі базарлары жылдар бойында шағын, жергілікті жиындардан Тайвань үкіметінің ережелеріне бағынуға міндетті сатушылармен толы шулы көшелерге айналды.
Тарих
Осыған ұқсас базарлар қытай мәдениетінде де болған, онда базаршылар тобы кейде күн батқаннан кейін жұмыс істеген, бірақ қазіргі заманғы түнгі базарлар Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ғана тығыз қалалық аймақтарда пайда болды. Жылдам индустрияланудағы қоғамдағы мигрант жұмысшыларды қамтамасыз ету үшін сатушылар дәстүрлі сяочи және банкет тағамдарының қолжетімді нұсқаларын ұсынды. 1960 жылдары Тайваньда өндірілген аяқ киім, ойыншықтар және киім-кешек сияқты жаппай өндірілген тауарлар түнгі базарларда сатыла бастады. 1970 жылдардағы экономикалық төмендеу осы тауарлардың түнгі базарлардағы үлесін кеңейтті, өйткені өндірушілер назарын халықаралық нарықтан ішкі нарыққа аударды, соның салдарынан бұл кеңістіктерді иеленген дәстүрлі қытай медицинасы, қолөнер және болжамдар ығыстырылды. 1980 жылдары түнгі базарлардың танымалдылығы артып, сыйлық дүкендері, жоғары сапалы киім-кешек және желілік мейрамханалар сияқты әртүрлі сатушыларды қамтыды. Содан кейін түнгі базарлар дәстүрлі базарлардан халықтық мәдениетке айналды. Түнгі базарларда бұрын жалған тауарлар көп кездесетін, бірақ 1990 жылдары авторлық құқық заңдарының күшейтілуі олардың азаюына әкелді.
Сипаттама
Тайваньдағы түнгі базарлар "кішкентай тағамдар" деп аударылатын ксяочи тағамдарымен әйгілі. Ксяочи шағын порцияларда, қолжетімді бағада ұсынылады және көбінесе ыңғайлы жағдайда – кішкентай жиналмалы үстелдерде немесе қозғалып жүргенде желінеді. Кейбір ксяочи тағамдары жылдар өте соңғы трендтерге байланысты өзгерсе де, кейбіреулері, мысалы, устрицалы омлет пен иісті тофу, көптеген түнгі базарларда қалыпты азыққа айналды. Түнгі базарларда жапон және американдық сияқты шетелдік әсерлер де байқалады. Кейде қаланың түнгі базарлары, тіпті бір нақты базар, сол аймаққа тән ерекше тағамдарымен танымал болады. Мысалы, Тайнан қаласы та а лапшасымен және "қоршақ тортамен" – ішінен ойылып, қабір пішінінде пісірілген нанмен әйгілі. Тайваньдық түнгі базарлар тұтынушылардың талғамы мен демографиялық өзгерістерге бейімделіп дамуда. Бұл базарлар мен сатушыларды экологиялық тазалықты арттыру, ойын-сауық сапасын жақсарту және әлемдік азық-түліктерді ұсыну бойынша шаралар қабылдауға итермеледі. Тайваньның қоршаған ортаны қорғау басқармасы түнгі базарларға пластик қолдануды азайту және көміртегі шығарындыларын төмендету арқылы экологиялық зиянын азайту үшін қаржылай көмек көрсетіп келеді.
Сатушылар
Сатушылар көбінесе отбасы мүшелері жүргізетін шағын кәсіпкерлікпен айналысады. Олар заңмен танылады және қорғалады. Салық төлеу және лицензия алу талаптары бар. Саудагерлер түнгі базар комитеті арқылы басқарылады, ал лицензия алу үшін комитеттің келісімі қажет. Туристік түнгі базарлар ресми және бейресми бизнес арасында саналады, бұл жергілікті халыққа Тайвань туристік саласына қатысуға мүмкіндік береді.
Раухе көшесіндегі түнгі базар
Фуюань көшесінен Цыю ғибадатханасына дейін 600 метрге созылған Раохе көшесіндегі түнгі базар Тайбэйдің Сонгшан ауданында, Раохе көшесінде орналасқан. Тайбэйде туристік мақсатқа ие екінші түнгі базар осы болды. Қазір көбінесе жергілікті тұрғындар барып тұратын орын, оған Тайпауэр метро стансасы арқылы жетуге болады.
Келунг ғибадатханасының түнгі базары
Килунг ғибадатханасының түнгі базары танымал Дианжи ғибадатханасына бақыт, сәттілік және денсаулық тілеуге немесе өздерінің мәселелеріне жауап іздеуге келген көптеген сыйынушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін ашылды. Түнгі базар ғибадатхананың жанындағы аумақта орналасқан. Мұнда 60-тан астам тіркелген тағам сататын орын бар. Түнгі базардағы ең әйгілі тағамдардың бірі – динбянькуо, ол саңырауқұлақтар, бамбук өркендері, кептірілген жолбарыс лилиясы, кептірілген шағалақай, устрица және ұсақталған шошқа еті қосылған күріш кеспесінен жасалған сорпа. Басқа да танымал тағамдарға майлы краб, балық сорпасы және тайвандық темпура жатады. Килунг теңіз порты болғандықтан, түнгі базардың тағы бір ерекшелігі – таза теңіз өнімдері. Килунгтың арнайы және ең танымал сусыны – паопао мұзы, ол мұзды ұсақтап, жұмсақ, қар тәрізді құрамға дейін соғып, содан кейін жемісті джемдермен және жаңғақтармен хош иістендіріледі.
Фэнчжайя түнгі базары
Фэнцзя түнгі базары Тайчуң қаласының Ситун ауданында, Фусинь жолы мен Вэньхуа жолы бойында орналасқан. Ол аталған екі жолмен созылып, тіпті Чицзянь түнгі базарына да жақын орналасқан. Бұл орын Вэньхуа түнгі базары деп те аталады.
Руйфенг түнгі базары
Солтүстік Каосиуңда орналасқан Руйфенг түнгі базары төмен бағада кең ассортименттегі тағамдарымен белгілі. Жергілікті тұрғындар арасында ең танымал түнгі базар деп есептеледі.
Кайсуань және Цзиньцзян түнгі базарлары
Екі жапсарлас түнгі базар, Jin Zuan Night Market және Kaisyuan Night Market, 2013 жылы ашылды және Тайваньдағы ең ірі екі базар деп есептелді, бірақ содан бері олардың көлемі 60 пайызға азайды. Мұнда әдетте мейрамханаларда кездесетін, мысалы, теппаняки және конвейерлік суши сияқты тағамдар ұсынылады, сондай-ақ жол көрсету белгілері мен әсем әжетхана сияқты ерекше дизайн элементтері де бар.
Тайнанның гүлдер түнгі базары
Тайнаньдың Солтүстік ауданында, Хе Вэй көшесі мен Хай Ан көшесінің қиылысында орналасқан Тайнань гүлдер түнгі базары Тайваньдағы ең үздік түнгі базарлардың бірі деп дауыс берілген. Бейсенбі, сенбі және жексенбі күндері кешке ашылатын базарда жергілікті және шетелдік саудагерлер ұсынатын әртүрлі тағамдар, киім-кешек және ойын-сауықтар танымал.
Нанбин түнгі базары
Күндіз бұл аймақ жағажайға демалуға келгендермен толы, ал түнде оянған түнгі базарға айналады. Ол Хуальен қаласының Наньбин саябағында орналасқан. Әр түн сайын карнавал ойындары өтеді.
Луодун түнгі базары
Лудоң түнгі базары ең жұмбақ түнгі базарлардың бірі ретінде белгілі және тағамдарымен мәшһүр. Сатушылар Йиланның Чунгшань саябағының маңына жиналып, көпшілікке тауар сатады.
Донгмен түнгі базары
Бір кезде кішкентай аудан болған, қазір айналасындағы аймақтарды қамтып, маңызды туристік орынға айналды. Ол Йилан Донган көпірінің астында, Хэму және Шэнхоу жолдары бойында орналасқан.