Кіріспе

Чех протестанттық шіркеуі – Чех бауырларының евангелистік шіркеуі (ECCB) – ең ірі чех протестанттық шіркеуі және католик шіркеуінен кейін Чехиядағы екінші ірі шіркеу. Ол 1918 жылы Чехословакияда лютерандық және кальвинистік конфессияларының протестанттық шіркеулерінің бірігуі арқылы құрылды. 2019 жылы шіркеу 260-тан астам жергілікті қауымда 69 715 қабылданған мүшесі бар екенін хабарлады, олар бүкіл Чехия бойынша 14 округке (пресвитерияға) бөлінген. Шіркеу мүшелерінің саны 1950 жылы 402 000 адамға жеткен. Коммунистік үкімет құлағаннан бері Чехиядағы халық санағы 1991 жылы 203 996 мүше, ал 2011 жылы 51 936 мүше тіркеген. 2023 жылдың мамыр айында шіркеу синоды бір жынысты жұптарды баталауға рұқсат берді.

Шығу тегі

Чехиядағы реформация 15 ғасырда, Лүтердің реформациясынан бір ғасыр бұрын басталды. Ол кезде чехтардың көпшілігі (~85%) протестанттар еді; екі протестанттық шіркеу болды: Утраквист гуситтер шіркеуі (1431–1620) және Бауырластардың бірлігі (1457–1620). (Соңғысы 1720 жылдары Чехия аумағынан тыс жерде Моравия шіркеуі ретінде жартылай жаңартылды.) Дегенмен, 1620 жылы Богемия көтерілісі шешулі түрде жеңіліске ұшырағанда және жеңімпаз Габсбург билеушілері Богемия тәжіне қатаң Контрреформация шараларын қабылдағанда, католик емес шіркеулерге тыйым салынды. Бұл тыйым 1781 жылы Габсбург монархиясында лютерандық және кальвинисттік шіркеулерге рұқсат берген Толеранттылық жарлығы арқылы жеңілдетілді, бірақ протестанттар католик шіркеуімен толық теңдікке 1867 жылы ғана, Австрия-Мажарстан құрылған кезде қол жеткізді. Дегенмен, 1918 жылы Чехословакия құрылғанға дейін басқа кіші шіркеулерге тыйым салынды. ЕККБ 1918 жылы Богемия, Моравия және Силезиядағы барлық лютерандық және кальвинисттік шіркеулердің бірігуімен құрылды. Ол Бауырластардың бірлігінің (және жалпы Богемия реформациясының) жалғасы болуды көздеді. ЕККБ Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің, Еуропадағы протестанттық шіркеулер қауымдастығының, Еуропалық шіркеулер конференциясының, Дүниежүзілік лютерандық федерациясының және Дүниежүзілік реформат шіркеулері қауымдастығының мүшесі болып табылады.