Кіріспе

Американдық саясаткер Энтони Эллмейкер Робертс (29 қазан 1803 – 23 қаңтар 1885) – американдық саясаткер, 1855 жылдан 1859 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі, құлдыққа қарсы күрескер және Таддеус Стивенстің жақын досы.

Ерте өмір

Энтони Эллмейкер Робертс Пенсильвания штатының Честер округіне қарасты Барнстон станциясының жанында дүниеге келген. Ол Джон Робертс пен Мэри Эллмейкердің ұлы еді. 1804 жылы оның отбасы Ланкастер округіне көшіп өтті. Робертс өсіп келе жатып, жергілікті қарапайым мектептен қол жетімді білім алды. 1816 жылы, он үш жасында Робертс өзінің ағасы Исаак Эллмейкердің Нью-Голландтағы дүкенінде клерк болып жұмыс істеуге кірісті; жиырма жасқа келгенде Энтони дүкеннің иелігіне үлес алды және 1839 жылға дейін сол бизнесте жұмыс істеді.

Алғашқы саяси мансап

1839 жылдың 8 қазанында Робертс Демократиялық антимасондық тізім бойынша Ланкастер округінің шерифі болып сайланды. Одан кейін ол Ланкастер қаласына көшіп, 1839 жылдан 1842 жылға дейін үш жылдық шерифтік қызметін атқарды. 1843 жылдың күзінде Робертс Антимасондық партия тізімі бойынша Екінші жиырма сегізінші Конгресске депутаттыққа түсті, бірақ оны Виг партиясының үміткері Джеремая Браун жеңіп шықты. 1850 жылдың 16 мамырында Робертс АҚШ президенті Закари Тейлордың бұйрығымен Пенсильвания штатының Шығыс округінің АҚШ маршалы болып тағайындалды және 1853 жылдың 29 мамырына дейін осы лауазымды атқарды.

Құлдарды соттауға қатысу

Прокурорлар екі қара нәсілді адамды "ерікті" қамауға алды. Бұл адамдар қарсылық көрсетуге бір күн бұрын Эдвард Горсактың құлдарын қайтарып алу жоспарын біліп, Уильям Паркерді ескерткен. Прокуратура олардың куәлігін пайдаланып, Кристиана оқиғасының АҚШ заңдарына қарсы ұйымдастырылған қарсылық екенін дәлелдемекші болды. Алайда, сот басталғанға екі апта қалғанда, екі қара нәсілді адам қамаудан күрт жоғалып кетті. Прокуратура маршал Робертстің оларды босатқанын айтты, себебі қашқанда құлып бұзылған немесе күш қолданылған деген дерек жоқ. Қорғаушы бұл айыптауды жоққа шығарды. 21 жыл өткен соң, Филадельфиядағы жер асты жолының қара нәсілді жетекшісі Уильям Стилл шындықты ашты. Қамауда болған екі қара нәсілді адамды иелері қашқан құлдар деп таныған. Стилл Робертс олар үшін "шынайы дос және одақтас" болғанын хабарлады. Ол прокурордың Энтони Робертсқа қатысты күдіктеріне жауап ретінде: "Егер осы күдіктердің негіздемесі бар екенін қазір айту оған зиян келтірмейді" деп жазды. Робертс істің бағытын өзгерту үшін өзге де шаралар жасады. Маршал ретінде Робертс әлеуетті қазыларды шақыруға жауапты болды. Прокуратура тобының мүшесі, Мэриленд штатының бас прокуроры Роберт Брент кейіннен маршал Робертс шақырған әлеуетті қазылардың "көп бөлігі" сотталуға "қарсы" болғанын мәлімдеді. 1851 жылдың 27 қарашасында Робертс барлық тұтқындарға алғыс айту дастарқанын дайындауға рұқсат берді және тіпті ол да түрмеде олармен бірге тамақтанды. Бұл оқиға Мэриленд штатының бас прокурорын Робертстің "бейтараптығының" және "әдептіліктің" жетіспеушілігі үшін сынауға итерді.

Скотттың куәлігі

Кейіннен Робертс тағы бір оқиғаға қатысып, істің нәтижесін анықтауда маңызды рөл атқарды. Джордж Вашингтон Скотт есімді афроамерикалық ер адам 11 қыркүйектегі шайқаста болғанын, Горсушты атып өлтіргендерді көргенін және топтың "барлық құл иелеріне қарсы тұру" мақсатымен ұйымдастырылғанын куәландырмақшы болды. Бірақ сотта куәлік беруге шақырылғанда, ол сөзін өзгертті және сол күні қатыспағанын мәлімдеді (бұл жайт прокурорларды қатты таңқалдырды). Байқалып шықты, Робертс бұрынғы күні бірнеше афроамерикалық ер адамды түрмеге Скоттпен "сүрелесуге" жіберген. Мэриленд штатының бас прокуроры бұл әрекетке наразылық білдіріп, маршал Робертсті куәгерге қысым көрсетуде айыптады, сонымен қатар тұтқындалған барлық афроамерикалық ер адамдардың, Скотттан басқа, "шағын-жұмысы, таза және әдемі" болғанын атап өтті, ал Скотт "жаман, кіршік және лас" күйде болды. Прокуратураның қарсылығына қарамастан, Скотт шайқас орнында болмағанын және бастапқыда қорқып, сол жерде болғанын айтқанын мойындады. Нәтижесінде Кастнер Ханвей ақталды. Бұл іс сынақ ретінде қарастырылғандықтан, прокуратура қалған істерді қараудан бас тартты.

Саяси мансабының соңғы кезеңдері

1854 жылғы конгресс сайлауында Таддеус Стивенс Робертсті Пенсильвания штатының тоғызыншы округінен конгресске үміткер ретінде, «Біліспейтін» партиясынан қолдады. Уигтер Робертстің кандидатурасына наразылық білдірді; «Ланкастер Экзаминатор» газетіндегі мақала осы көзқарасты көрсетеді:

Ол басқа нәрселерде тұрақсыз болса да, Таддеус Стивенске соқыр мойынсұнуда ғана тұрақты. Егер ол сайланса, бізді миы жоқ Мистер Стивенстің көлеңкесі ұсынар еді. Энтони Робертске қарсылыққа қарамастан, 1854 жылдың 13 қазанында Робертс өзінің бәсекелесі және туысы Исаак Эллмейкер Хистерді 6,561 дауысқа қарсы 5,371 дауыспен жеңді (демократ үміткеріне 4,266 дауыс түсті). Осылайша Робертс Пенсильвания штатының тоғызыншы округінен отыз төртінші конгресске өкіл болып сайланды. Сол жылы Республикалық партия құлдықтың таралуын тоқтату идеясының негізінде құрыла бастады. 1855 және 1856 жылдары Робертс Пенсильванияда партияны құрған көшбасшылардың бірі болды және оның принциптерін ынталы түрде жақтады. Бірінші мерзімі аяқталғаннан кейін ол республикашыл ретінде қайта сайлануға түсті және екінші мерзімге жеңіске жетті. Екінші мерзімінде ол ғимараттар мен жерлер жөніндегі комитетте жұмыс істеді. Барлығында, ол 1855 жылдың 4 наурызынан 1859 жылдың 3 наурызына дейін Конгресте Ланкастер округін өкілдік еткен алғашқы республикашыл болды. Ол 1858 жылы қайта сайлануға түспеді. Робертс Пенсильваниядағы Республикалық партияның белсенді ұйымдастырушысы ретінде саясатта қатысып жүрді. Ол 1867 жылы Ланкастер қаласының мэрі лауазымына үміткер болды, бірақ демократ үміткерге жеңілді, өйткені қалада демократтардың күшті қолдауы болды. Робертстің 1885 жылдың 24 қаңтарында «Кларион» газетінде жарияланған некрологында оның Конгрестегі іс-әрекеттері «әрқашан сайлаушыларына адал болды» делінген.

Басқа қызмет түрлері

Робертстің белсенді қоғамдық өмірі оны көптеген комитеттерге тағайындауға әкелді. 1830 жылы ол Ланкастер, Честер және Беркс округтарының бөліктерінен Коннестога округын құру туралы ұсынысқа жауап ретінде Эрл қалашығында наразылықтарды (протесттерді) тарату жөніндегі комитеттің мүшесі болды. 1841 жылдың 5 сәуірінде Робертс Ланкастер азаматтары президент Уильям Генри Харрисонның күтпеген өліміне байланысты қайғы мен өкініштерін білдіретін қаулылар қабылдаған жиналыстың хатшысы болып сайланды. 1848 жылдың 13 маусымында Робертс екі апта бұрын Аллентаунда болған қырылған өрт салдарынан туған зиянды азайту үшін қаржы жинау жөніндегі комитетке тағайындалды. 1868 жылы президент Джеймс Бьюкененнің қайтысынан кейін Робертс президенттің қосылу рәсімдерін ұйымдастыру жөніндегі комитеттің вице-президенттерінің бірі болып тағайындалды. Робертс сондай-ақ Ланкастердегі мектеп кеңесінің бақылау комитетінің төрағасы қызметін атқарды. Робертс Ланкастер округының Нью-Холланд және оның айналасындағы көптеген жылжымайтын мүлікке ие болды. Ол жылжымайтын мүлігін білім беруді және жалпы халықтың әл-ауқатын жақсартуды қолдануға тырысқан сияқты. 1845 жылдың 22 қазанында ол кірпіштен салынған үйі бар жер учаскесін сатып алды, ол "Методистердің жиналыс үйі" деп белгілі болды. Алты жылдан кейін ол оны Эрл мектеп округіне сатты. 1850 жылы ол сол кездегі Шығыс Ланкастер округындағы ең ірі тұрғын үйдің құрылысын аяқтады. Құрылыстың мақсаты аяқталғанға дейін құпия сақталды, содан кейін Робертс үйінің бір бөлігінде таңдамалы мектеп ашылатынын жариялады. Ол сондай-ақ Нью-Холландта тұратын қарапайым халыққа зиян келтіретін жалға берілетін мүліктен көптеген мүлікті босатуға көмектесті. 1860 жылы Ланкастер қаласында ол кедей және қараусыз қалған балаларға баспана беруге арналған мекеменің негіздеушілерінің бірі болды. Бір өмірбаян авторы былай деп жазады: "[Нью-Холландтың қарапайым халқы] оны өздерінің досы және құқықтарын қорғаушысы деп қарады". Таддеус Стивенстің жақын досы болғандықтан, Робертс Стивенстің өсиетін орындаушылардың бірі болып тағайындалды.

Отбасы және өмірінің соңғы жылдары

1840 жылы Энтони өзінен он сегіз жас кіші Емма Бушонгқа үйленді және олардың он екі баласы болды. Энтони 1885 жылғы 23 қаңтарда Ланкастер қаласында сексен бір жасында қайтыс болды. Ол Ланкастер зиратында жерленген. Оның өмірін зерттеген бір биограф оны әділдік пен адамгершілік қағидаларын берік ұстанумен, тәуелсіз ойлау және іс-әрекет етумен, сондай-ақ салмақты, оқуға құштар және ойлы санамен сипаттады. Өмірі бойы ол азаматтық міндеттерін орындауға тырысты, және жеке өмірінде де, қоғамдық қызметте де оны білгендердің сеніміне ие болды.