Кіріспе

Канадалық мұзды хоккей ойыншысы (1983 жылы туған)

Деннис Эрл Видман (1983 жылғы 20 наурызда туған) – Канаданың бұрынғы кәсіби мұзды хоккейде қорғаушы, Ұлттық хоккей лигасында (НХЛ) ойнаған. Видман 2002 жылғы НХЛ-дің жаңа ойыншыларды іріктеу сайысында «Буффало Сэйбрс» командасымен 8-ші раундта, жалпы 241-ші нөмірмен таңдалды.

Әуесқой

Видман өзінің кіші хоккей карьерасын Онтарио штатының Эльмира қаласында бастады. 1997–98 жылдары OMHA Три Каунти Лигасының «Вулвич Тауншип Уайлдкэтс» (B) және OMHA Оңтүстік-Орталық AAA Лигасының «Гюльф Репс AAA Бантамс» командаларында ойнады. 1997 жылы «Гюльф» командасымен Квебек халықаралық «Пи-Ви» хоккей турниріне қатысты. Видман 1998–99 маусымын «Эльмира Шугар Кингс» (Mid Western Junior Hockey League – MWJHL) командасында өткізіп, 47 ойында 18 гол мен 48 ұпай жинады. Содан кейін оны Онтарио хоккей лигасының (OHL) «Садбери Вулвз» командасы таңдады. Видман өзінің жас хоккейші карьерасын 1999–2000 маусымда «Вулвз» клубында бастады. Судберидегі дебюттік маусымында 63 ойында 10 гол мен 36 ұпай жинады. Плей-оффта 12 ойында 3 ұпай қосты. Видман 2000–01 маусымын «Садбериде» бастады, 25 ойында 7 гол мен 18 ұпай жинап, кейін «Лондон Найтс» командасына ауысты. Видман 2000–01 маусымын «Лондонмен» аяқтады, 24 ойында 8 гол мен 16 ұпай жинады. Плей-оффта 5 ойында 4 нәтижелі пас берді. 2001–02 маусымында «Лондон» құрамында өте табысты өнер көрсетіп, 65 ойында 27 гол мен 69 ұпай жинады, сонымен қатар 141 минут айып тартты. 12 плей-офф ойынында 4 гол мен 13 ұпай жинады. 2002–03 маусымында да өте жақсы көрсеткіштерді көрсетті, 55 ойында 20 гол мен 47 ұпай жинады. Плей-оффта 13 ойында 6 гол мен 12 ұпай қосты. Видман 2003–04 маусымында жасы бойынша шектеуден асып, «Лондонға» қайта оралды және тағы да өте жақсы маусым өткізді. 60 ойында 24 гол соғып, 65 ұпай жинады, ал көрсеткіші +52 болды. 15 плей-офф ойынында 7 гол мен 17 ұпай жинап, жас карьерасын аяқтады.

Сент-Луис блюздері

Уидеман 2004 жылғы 30 маусымда «Сент-Луис Блюз» клубымен еркін агент ретінде келісімшартқа отырды. Ол өзінің алғашқы кәсіби маусымын 2004–2005 жылдары Американдық хоккей лигасының (АХЛ) «Ворчестер Айскейтс» командасында өткізді. «Ворчестер» сапында 79 ойында Уидеман 13 гол және 43 ұпай жинады. Содан кейін ол 2005–2006 маусымын АХЛ-дің «Пейрия Риверменс» клубында бастады, 12 ойында 2 гол және 6 ұпай енгізді. Уидеман содан кейін НХЛ-ге шақырылып, 2005–2006 жылдары «Блюз» сапында 67 ойын өткізіп, 8 гол және 24 ұпай жинады. 2006–2007 жылдары Уидеман жаттығу лагерінен өтіп, «Блюз» құрамына ілікті, 55 ойында 5 гол және 22 ұпай көрсетті. 2007 жылдың 27 ақпанында «Блюз» Уидеманды шабуылшы Брэд Бойеспен алмастырып, «Бостон Брюинз» клубына жіберді.

Бостон Брюинз

Уайдман 2006–07 маусымында «Брюинс» командасы сапында 20 ойында үш ұпай жинады. Ол 2007–08 маусымында өте табысты өнер көрсетіп, 81 ойында 13 гол және 36 ұпай жинады, соның арқасында «Брюинс» командасы Стэнли кубогы плей-оффына қайта оралды. 2007 жылдың 31 желтоқсанында ол екінші кезеңнің 4:40-ында «Атланта Трэшерс» командасының қақпашысы Кари Лехтоненге қарсы өткен ойында есімде қаларлық гол соқты – бұл «Брюинс» тарихындағы 18 000-шы гол болды. 2008 жылғы плей-оффта Уайдман алты ойында үш нәтижелі пас берді. 2008–09 маусымында Уайдман тағы да өте жарқын шабуылдық маусым өткізіп, 79 ойында 13 гол және 50 ұпай жинады, командадағы қорғаушылардың арасында ең көп ұпай жинаған Здено Чарамен теңесті. Уайдман сондай-ақ +32 рейтингімен НХЛ-де алтыншы орынды иеленді. 2009 жылғы плей-оффтың 11 ойынында Уайдман жеті нәтижелі пас берді. Дегенмен, 2009–10 маусымында ол күш таппады, 76 ойында бар болғаны алты гол және 30 ұпай жинады. Регулярлық маусымдағы нәтижелігі төмен болғанына қарамастан, ол 2010 жылғы плей-оффта өте табысты өнер көрсетіп, 13 ойында бір гол және 12 ұпай жинады. 2010 жылдың 22 маусымында «Брюинс» командасы Уайдманды, 2010 жылғы НХЛ драфтының бірінші раундындағы және 2011 жылғы үшінші раундындағы таңдауларын «Флорида Пантерс» командасына Натан Хортон мен Грегори Кэмпбеллге айырбастады.

Флорида Пантерлері мен Вашингтон Капитолистері

2010–11 жылдары Уайдман «Пантерс» командасы сапында жарқын ойын көрсетіп, 61 ойында 9 гол мен 33 ұпай жинады. «Пантерс» клубы 2011 жылы Уайдманды Джейк Хаусвиртке және «Капиталс» командасының үшінші раундтағы таңдау құқығына айырбастады, осылайша ол «Вашингтон Капиталс» сапына қосылды. Айырбас кезінде Уайдман «Пантерс» командасының бомбаршылар тізімінде екінші орында тұрды. 2011 жылдың 9 желтоқсанында Уайдман мансабындағы алғашқы хет-тригін «Торонто Мейпл Лифс» командасына қарсы өткен матчта (4:2) соқты. Бірақ келесі күні ойын қайта қаралып, оның үшінші голы командаласы Брукс Лайхқа есептелді, ал Уайдманға негізгі пас бергені үшін ұпай саналды. Бұл өзгеріске қарамастан, ол матчта алғаш рет төрт ұпай жинаған ойыншы болды. 2012–13 маусымында, құлыптау салдарынан қысқартылған маусымда Уайдман 6 гол мен 16 нәтижелі пас берді, бұл «Флеймс» командасымен өткізген алғашқы маусымы болды. 2013–14 маусымында Уайдман 26-нөмірлі жейдеден 6-нөмірлі жейдеге ауысты, себебі бұрынғы нөмірді «Колорадо Эвеланш» командасына сатылған Кори Сарич киеді. Маусым барысында Уайдман түрлі жарақаттарға байланысты 36 ойынды өткізіп жіберді, нәтижесінде гол саны 4-ке (2-ден), ал ұпай саны 21-ге (1-ден) төмендеді. «Флеймс» командасы да қиындыққа тап болды, 27-орында қалды және бес жыл қатарынан плей-оффқа қатыса алмады. 2014–15 маусымын Уайдман баяу бастады, тіпті бас жаттықтырушы Боб Хартли оны маусымның екінші ойынында негізгі құрамға қоймады. Алайда, ол тез өзін жинап алып, керемет маусым өткізді, голдар, нәтижелі пас және ұпайлар бойынша мансабының жаңа рекордарын орнатты. Ол 15 голмен барлық қорғаушылардың арасында 6-орынды иеленді және 56 ұпаймен қорғаушылардың арасында 4-орынды иеленді. Ол Крис Расселлмен керемет жұп құрды, олар «Флеймс» командасын 2009 жылдан бері алғаш рет плей-оффқа шығуға көмектесті. Плей-оффта Уайдман «Флеймс» командасының барлық қорғаушыларының арасында ең көп ұпай жинаған ойыншы болды, 11 плей-офф ойынында 7 нәтижелі пас берді. Бірінші раундта Калгари «Ванкувер Канукс» командасын 6 ойында жеңіп, жартылай финалда «Анахайм Дакс» командасына 5 ойында есе жіберді. 2015–16 маусымында да осындай жарқын ойынды жалғастыруы күтілген Уайдман жылдың басында күреске түсті. Ол өзінің алғашқы голын 33-ойында соқты және маусым бойы тағы бір гол соқты ғана. Алдыңғы маусымда 33 ойында 9 гол соққан еді. Алайда, нашар ойыны қаңтар айында болған даулы жағдаймен көлеңкеленді, онда ол төреші Дон Хендерсонмен қатысты соқтығысты, нәтижесінде 20 ойынға қатысудан шеттетілді. Бұл оқиға халықаралық жаңалықтарда кеңінен жарияланды және Хендерсонның сотқа берген талабы әлі де қаралып жатыр. Шектенуден оралғаннан кейін, Уайдман 2016 жылдың 16 наурызында «Виннипег Джетс» командасына қарсы өткен матчта трицепсін жарақаттап, маусымын аяқтады. «Флеймс» командасы плей-оффқа қатыса алмаған сәтсіз маусымда Уайдман соңғы 10 ойынында бірде-бір ұпай жинамады. Өткен маусымды ұмытқысы келген Уайдман 2016–17 маусымын өзінің құзыреттілігін дәлелдеу ниетімен бастады. Бес жылдық келісімшартының соңғы жылында Уайдман маусым соңында шектеусіз агент болуға тиіс еді. Жаңа бас жаттықтырушы Глен Гулутзан басшылығымен ол маусымды Т. Дж. Бродимен жұптасып бастады, бірақ оң қолынан ұратын Деррик Энгеландтың пайдасына үшінші жұпқа жылдам ауыстырылды. Уайдман маусым бойы күресті, 57 ойында 5 гол мен 18 ұпай жинады, содан кейін «Флеймс» командасы Аризонадан Майкл Стоунды сатып алғаннан кейін жылдың соңғы бөлігінде көп уақытты ала алмады. «Флеймс» командасы үш маусым ішінде екінші рет плей-оффқа қатысуға мүмкіндік алды, бұл жолы Батыс конференциясының бірінші жабайы картасы ретінде. Алайда, Уайдман «Флеймс» командасының төрт плей-офф ойынының ешқайсысында ойнаған жоқ.

Төрешілердің араздықтары

2016 жылдың 27 қаңтарында Уайдман «Флеймс» пен «Нэшвилл Предаторз» командалары арасындағы ойын кезінде сызық төрешісі Дон Хендерсонды артынан тепті. Видеожазбада Уайдманның «Предаторз» командасының Микка Саломакиден доғарылып, баяу тұрғаны көрінді. Ол ойыншыларға қарай бет алғанда, Хендерсонның арқасына басып жіберді. Хендерсон соққыдан жарақат алып, ойынды доғарып қалды. Ойыннан кейін Уайдман бұл тебудің қасақана болмағанын және Хендерсонды соңғы сәттерге дейін көрмегенін мәлімдеді. Хендерсон соқтығысу салдарынан мидың шатырлауын алды және 2015–16 жылғы НХЛ маусымының қалған бөлігінде қатыса алмады. Кейіннен Уайдман да Саломакидің доғаруынан мидың шатырлауын алғаны және НХЛ-дің бас жарақаттарына қатысты міндетті ережелерін бұза отырып, «Флеймс» командасының медициналық қызметкерлерінің көмегінен бас тартқаны белгілі болды. Келесі күні Уайдман «Жұлдыздар» ойынынан кейін тыңдауға дейін жұмыстан тоқтатылды. 3 ақпанда ол НХЛ ережесінің 40.2-тармағын бұзғаны үшін, яғни мұз үстіндегі лауазымды тұлғаны қасақана тепкені үшін 20 ойынға жалақысынан айырылды. Бұл жазаның ең төменгі шегі саналады. Сонымен қатар, Уайдман 564 516,18 доллар көлеміндегі жалақысынан айырылды. НХЛ Уайдманның жарақат алғанын мойындады, бірақ оның болған кез келген шатасуы Хендерсонға жасалған шабуылды ақтамайды деген тұжырым жасады. Бұл шешімге НХЛ комиссары Гэри Беттманға дереу шағым жасалды, ол бастапқы шешімді қолдап, «оқиғаның ауырлығын» ескере отырып, ұзақ мерзімді жазаның қажеттігін айтты. Беттман сондай-ақ Уайдманның өкініш білдірмеуіне ашуланды, оның командаласына жіберген хабарында ол «надан төрешілер мен ақымақ БАҚ-ты» кінәлады. Ұлттық хоккей лигасы ойыншылар қауымдастығы Уайдманның жазасын бейтарап төрешіге шағымдады – бұл процедура жаңа ұжымдық шартқа қол қойылғаннан бері алғаш рет қолданылды. 11 наурызда төреші Джеймс Олдхэм Уайдманның Хендерсонға шабуыл жасағаны қасақана болмағанын және оның 40.3-тармақ бойынша жазалануы керек екенін мәлімдеді, осылайша жаза 10 ойынға дейін қысқартылды. Уайдман сот шешімі шыққан кезде 19 ойын өткізген еді, бірақ оған жалақысының жартысы қайтарылды. 2017 жылдың 20 сәуірінде CBC телеарнасы Хендерсонның Уайдман мен «Калгари Флеймс» командасына соққыдан келген жарақаттары үшін 10,25 миллион канад доллары талап етіп сотқа жүгінгенін хабарлады. 2018 жылдың 2 наурызында Калгаридегі Корольдік сот істі НХЛ-дің арбитраж процесі арқылы шешуге негіз бола отырып, қараусыз қалдырды.

Ойын-сауық мансабынан кейін

2016–2017 маусымы аяқталғаннан кейін Уидеман жаз бойы және келесі 2017–2018 маусымда агент ретінде келісімшартсыз қалды. 2017 жылдың 23 қарашасында ол 13 жылдық кәсіби ойыншылық карьерасын аяқтап, OHL лигасының жасөсперімдер командасы – «Китченер Рейнджерс» клубының көмекші жаттықтырушысы қызметін қабылдады.

Негізгі маусым және плей-офф

Регулярлық маусым Плей-офф маусым Команда Лига GP G A Pts PIM GP G A Pts PIM 1997–98Guelph Bantam AAASCTA3723224542————— 1998–99Elmira Sugar KingsMWJHL4718404862————— 1999–00Sudbury WolvesOHL63102636641212322 2000–01Sudbury WolvesOHL257111837————— 2000–01London KnightsOHL2488163850446 2001–02London KnightsOHL6527426914112491326 2002–03London KnightsOHL552027478314661210 2003–04London KnightsOHL6024416585157101717 2004–05Worcester IceCatsAHL7913304365————— 2005–06Peoria RivermenAHL1224631————— 2005–06St. Louis BluesNHL678162483————— 2006–07St. Louis BluesNHL555172244————— 2006–07Boston BruinsNHL2012327————— 2007–08Boston BruinsNHL811323367060330 2008–09Boston BruinsNHL7913375034110774 2009–10Boston BruinsNHL76624303413111124 2010–11Florida PanthersNHL619243333————— 2010–11Washington CapitalsNHL141676————— 2011–12Washington CapitalsNHL8211354646140332 2012–13Calgary FlamesNHL466162212————— 2013–14Calgary FlamesNHL464172118————— 2014–15Calgary FlamesNHL80154156341107712 2015–16Calgary FlamesNHL512171930————— 2016–17Calgary FlamesNHL575131832————— NHL барлығы 815 99 288 387 503 55 1 31 32 22