Кіріспе
Қырғызстанның Демократиялық қозғалысы – Қырғызстандағы белсенді саяси партия. Партия төрағасы – Джипар Жекшеев (Jypar Jekshe), ол сонымен қатар осы қозғалыстың негізін қалаушы. Партия 1993 жылғы 27 маусымда құрылған, 2000 жылға дейін Жекшеев төрағалық етті, содан кейін оның орнына Еділбек Сарыбаев келді. 2000 жылы қозғалыс бұрынғы премьер-министр Феликс Куловтың «Ар Намыс» (Ар-намыс) партиясының, оған тыйым салынған болатын, жақтастарымен бірігіп, парламент сайлауына қатысу үшін сайлау альянсын құрды. «Ар Намыс» партиясы тіркелгеннен кейін альянс тарап кетті. Партияның бағдарламасында демократиялық әлеуметтік даму және саяси және экономикалық жағынан құзыретті тұлғаны қалыптастыру көзделген. 2004 жылы қозғалыс Қырғызстан Халық қозғалысы сайлау альянсына қосылды.
Democratic Movement of Kyrgyzstan is a political party active in Kyrgyzstan. The party's Chairman is Jypar Jeksheev (Jypar Jekshe), who is also the founder of the movement. The party was founded on June 27, 1993 with Jeksheev as chairman until 2000, when he was succeeded by Edilbek Sarybaev. In 2000, the movement joined with the supporters of the barred Ar Namys (Dignity) Party of former Prime Minister Felix Kulov to form an electoral alliance to contest the parliamentary elections. The alliance collapsed when the Ar Namys Party was registered. The party's platform calls for democratic social development and formation of a politically and economically competent personality. In 2004, the movement joined the People's Movement of Kyrgyzstan electoral alliance.
Тарихи негіздер
Бастапқыда Қырғызстан Демократиялық Қозғалысы (ҚДК) деп аталатын оппозициялық бірлестік блок болды. Ол 1990 жылдың 25-26 мамырында Қырғызстанда коммунизмге қарсы бірнеше саяси партиялардың, қозғалыстардың және үкіметтік емес ұйымдардың блогы ретінде құрылды. Блок бес тең төраға сайлады: доктор Топчубек Тургуналы (Тургуналиев), Қазат Ақматов (қырғыз жазушысы, кейіннен заң шығарушы), Жіпар Жекше (Ашар қозғалысының жетекшілерінің бірі), Толон Дыйқанбаев және Кадыр Матказиев (Асаба партиясының жетекшісі). ҚДК бағдарламасының жобасын доктор Камиля Кененбаева (Бишкектегі Әйелдер педагогика институты, қазіргі Ишенали Арабаев атындағы педагогика университеті) дайындады, ал қозғалыстың ережелерінің жобасын доктор Тинчтыкбек Чороев (Қырғыз мемлекеттік университеті, қазіргі Қырғыз ұлттық университеті) жасады. Бұл қозғалысқа демократиялық көзқарастағы зиялылар, жұмысшылар және түрлі этникалық топтардан (қырғыз, орыс, украин, неміс, еврей, өзбек, дунган және т.б.) студенттер кірді. Кеңес Одағының ыдырауынан және тәуелсіз Қырғыз Республикасының құрылуынан кейін қозғалыс бірнеше саяси партияларға тарады. Бірнеше жыл (1991–1993) өткен соң, оның бір тобы Қырғызстанның Демократиялық қозғалысы партиясы (1993 жылдың маусымы) болып құрылды.