Кіріспе

Шахрох Мәскүб (شاهرخ مسکوب) (1924 жылдың 11 қаңтарында Иранның Бабол қаласында дүниеге келген – 2005 жылдың 12 сәуірінде Францияның Париж қаласында қайтыс болған) – ирандық жазушы, аудармашы, тарихшы, әлеуметтік сыншы, әдебиет тарихшысы және университет профессоры. Мәскүб – "Шахнаме" бойынша көрнекті ғалым саналады.

Өмір

1924 жылы солтүстік Babol қаласында туған Мешкұб кішкентай кезінен-ақ әдебиетке қызығушылық танытты. Ол Тегеранның Елмье мектебінде бес жылдық бастауыш білім беру бағдарламасын аяқтады, бұл білім беру қоғамы құрған және математика, тарих және табиғаттану ғылымдары бойынша заманауи оқу жоспарын ұсынған, өзіне дейін бұрынғысы болмаған мектеп еді. Исфахан қаласындағы адаб орта мектебінде оқығаннан кейін, 1945 жылы Тегеран университетіне заң факультетіне оқуға түсті. Тегеранда француз тілін үйреніп, жергілікті газетке өзекті мәселелер туралы жаза бастады және сол кездегі француз зиялыларының әсерімен солшыл саяси қозғалысқа қатысты. Оның саяси белсенділігі Пахлави дәуірінің қауіпсіздік күштерінің назарын аударды, нәтижесінде бірнеше рет тұтқындалды және соңында түрмеге қамалды. 1952 жылы Абадан қаласында тұтқындалып, бір жыл түрмеде отырды, одан кейін Шираз қаласына жер аударылды. 1955 жылдың наурыз айынан 1957 жылдың мамыр айына дейін тағы да түрмеде отырды, осы уақытта ол азапталды. Кейін ол анасының және Мешкұб тұтқындалып, түрмеге қамалған жылы өлім жазасына кесілген жақын досы Мортеза Киванның естелігі оған шыдауға көмектескенін айтты. 1959 жылдан 1979 жылғы Иран революциясына дейін түрлі мемлекеттік мекемелерде жұмыс істеді. Мешкұб 1979 жылғы Иран революциясынан кейін "Аяндеган" газетінде жаңа үкіметті сынағаннан кейін Иранды мәңгілікке тастауға мәжбүр болды.