Кіріспе

Арнайы пішіндес компакт-дискілер

Пішінделген компакт-диск – дөңгелек емес компакт-диск. Мысалдарға визитка CD-лері, жұлдыз пішіндес CD-лер, ел картасы, сұхбат материалдары және тағы да басқалары жатады. Бұл дискілер әдетте маркетингтік мақсаттар үшін жасалады және көптеген CD-ROM дискілерімен (сондай-ақ аудио CD ойнатқыштармен, әдетте пішінделген CD-лерде дерек көлемі аз болады) дұрыс оқылады. Арнайы пішіндес CD-лерді сататын көптеген компаниялар бар. Шағын CD-лерден айырмашылығы, олар кішкентайрақ, бірақ әдеттегі CD-нің дөңгелек нұсқалары болса, пішінделген CD-лер кез келген пішінде болуы мүмкін, тіпті ондаған тістері бар тіректер сияқты күрделі пішіндер де мүмкін, бірақ көбінесе тегіс және дөңгеленген жиектері бар, мысалы, сопақ немесе дөңгеленген тіктөртбұрыштар. Пішінделген CD-ге логотипті, сондай-ақ әдеттегі аудио CD-лер мен CD-ROM-дарға басып шығаруға болады. Пішінделген CD-лер екі тәсілмен өндіріледі. CD және DVD дискілерін жасау үшін қолданылатын дәлдікпен инъекциялық қалыптау процесінің бөлігі ретінде CD (немесе DVD) дискілерін «белгілеу» үшін арнайы қалып жасауға және пайдалануға болады. Бұл процестің бастапқы құны жоғары болғандықтан, көбінесе жаппай өндіріске қолданылады. Осы себепті, бұл әдетте тек оқуға арналған CD және DVD дискілерін (CD-ROM немесе DVD-ROM) өндірумен шектеледі. Жазуға болатын CD және DVD дискілері (CD-R немесе DVD-R немесе DVD+R) көбінесе стандартты пішінде, соның ішінде тіктөртбұрышты пішінде ғана қол жетімді. Пішінделген CD немесе DVD-ні өндірудің екінші тәсілі – стандартты CD-ROM немесе DVD-ROM жасап, оны қажетті пішінге кесу. Бұл тәсіл тек CD-ROM үшін жұмыс істейді, өйткені CD-R-ді өндіру үшін қолданылатын пластик кесілген кезде сынып қалуы мүмкін. Пішінделген дискінің дұрыс жұмыс істеуі үшін екі талапты орындау қажет. Біріншіден, пішін тепе-тең болуы керек, әйтпесе айнала бастағанда проблемалар туындауы мүмкін. Екіншіден, сыртқы жиегінің кем дегенде үш нүктесі стандартты дискілер орналасатын 12 см диаметрлі сыртқы жиекпен немесе 8 см диаметрлі шағын дискілер орналасатын ішкі жиекпен жанасуы керек. Деректерді тек үздіксіз дөңгелек жолдар құрайтын пішінделген CD-нің бөліктеріне жазуға болады. Пішіннің қалған бөліктері әдемілік үшін ғана, бірақ көбінесе CD-ге ұқсас етіп жасалады. Олар CD-нің дерек жағында күміс түсті және жарқырап көрінеді, бірақ оларда нақты жарамды байттар жоқ және оларды оқуға болмайды.

Тарих

Алғашқы квадрат пішіндес дискіде Doctor Who тақырыбының төрт әндері жазылған. The Flaming Lips тобы "This Here Giraffe" атты CD-синглін әлемдегі алғашқы жұлдыз тәрізді дискіде шығарды. Ол 8 қырлы жұлдыз пішіндес болды. Nintendo 64 ойыны "Yoshi's Story" саундтрегінің Солтүстік Америкадағы нұсқасы "Music to Pound the Ground To" деп аталды және пішінделген диск болып табылады. Бұл жағдайда пішін – дискідегі суреттің контуры, Йошидің бейнесі және фондағы жемістер. Diddy Kong Racing ойынының (тағы бір Nintendo 64 ойыны) Солтүстік Америка саундтрегі де Дидди Конгтың басын бейнелейтін ұқсас пішіндес дискке ие. Тағы бір мысал – симфониялық қара металл тобы Dimmu Borgir шығарған Alive in Torment тікелей концерттік EP-і. Диск бас сүйек пішіндес. Британдық дед-метал тобы Carcass "Swansong" әнінің лимиттік нұсқасын ми пішіндес диск түрінде шығарды.

Бір-біріне үйлесімділік

Пішінді CD-лер барлық CD-плеерлермен үйлесімді емес. Олар дискіні қолмен бекітіп (барлық портативті CD-плеерлердегі механизм) салынатын көптеген құрылғыларда жұмыс істейді, бірақ дискіні лотоктан жүктеу құрылғыларында жұмыс істемеуі мүмкін және кез келген слотты жүктеу құрылғыларымен үйлесімсіз. Лотокты жүктеу механизмі дискінің орнын анықтау үшін оптикалық сенсорларға ие болса, олар осы плеерлерде тұрып қалуы немесе қабылданылмауы мүмкін. Визитка түріндегі немесе пішінді CD-лерде кез келген дерек сақталуы мүмкін және әдетте 40 МБ-тан 100 МБ-қа дейін ақпарат сыйып тұрады. Бұл CD-лер бизнесті, музыканы және басқа да көптеген мақсаттарда жарнамалық материал ретінде қолданылуы мүмкін.

Асимметриялық дискілер

Қалыпсыз пішінді, айналу симметриясы жоқ және массалық орталығы ығысқан дискілер компьютерлік CD-дискілерде ойнатылғанда зиянды діріл тудыруы мүмкін, себебі олар жеке аудио CD-ойнатқыштарға қарағанда әлдеқайда жоғары айналу жылдамдығымен жұмыс істейді. Кейбір қалыпсыз пішінді дискілер CD-дискілерді тиейтін табақтармен жұмыс істей алады, егер олардың төменгі жағында 80 мм CD-дискілерді ұстауға арналған табақтың бөлігіне орталастыратын дөңгелек жиек болса және табақта мұндай мүмкіндік болса.

Заңдық / патенттік

Барлық дөңгелек емес CD-дискілерді өндіруге патент бар. Көбінесе "Роза патенті" деп аталатын оның иесі Дэвид Х. Роуз, кез келген дөңгелек емес дискіні өндіру немесе сатудан түсетін роялтилерді алу үшін сотқа жүгінді. Басқа дөңгелек емес дискілерді өндірушілер бұл патенттің күшін жоюға таласып, патент тіркелгенге дейін жасалған дөңгелек емес дискілердің мысалдарымен дәлелдеуге тырысты. 2009 жылдың қараша айына дейін бұл мәселе сотта қаралып жатты. Аталған патентті зерттеу нәтижесінде, ол тек магниттік тасымалдағыштарға қатысты екені анықталды және CD оптикалық тасымалдағыштарға қолданылуын растау үшін қосымша деректер қажет болуы мүмкін. Патент 2015 жылдың 18 қазанында күшін жойды.