Кіріспе

Швед өнеркәсібі (1895–1983)

Андерс Рубен Раузинг (; тумасы Андерссон; 17 маусым 1895 – 10 тамыз 1983) – швед өнеркәсібі және сұйық тағамдарды қаптау компаниясы Tetra Pak-тің негізін қалаушы.

Ерте өмір

Андерс Рубен Андерссон 1895 жылы Швецияның оңтүстігіндегі Хельсингборгтың сыртындағы Раус ауданындағы шағын балықшылар ауылы Раода Аугуст пен Матильда Андерссонның отбасында дүниеге келді. Оның әкесі шебер суретші ретінде шағын, бірақ табысты бизнес жүргізді. Раузинг Хельсингборгтағы жоғарғы орта мектепті 1915 жылы бітірді. Әскери қызметін өтеген кезде, сол кезде әлі (Андерс) Рубен Андерссон деп аталған Раузингке әріптестері "Раустың баласы" деген мағынада "раусинген" деген лақап ат қойған. Ол осы есімді ұнатып, ақырында тегін Андерссоннан Раузингке өзгертті. Бұл өзгеріс 1921 жылы болды.

Мансап

Раузинг әпкесінен алған қарыздың көмегімен жаңадан құрылған Стокгольм экономика және бизнес-әкімшілік мектебінде оқып, 1918 жылы бітірді. Жеке меншік "Stockholms Enskilda Bank" банкіндегі қысқа уақытты жұмыстан кейін Раузинг Sveriges Litografiska Tryckerier, SLT (кейін Esselte деп аталды) – танымал баспа компаниясында жұмысқа орналасты. 1919 жылы ол Нью-Йорктегі Колумбия университетінде оқуын жалғастыру үшін SSE стипендиясын алды және 1920 жылы экономика магистрі дәрежесін алды. Америкада тұрғанда алғаш рет өзін-өзі қызмет көрсететін азық-түлік дүкендерін көрген Раузинг бұл жүйенің Еуропаға әлі таныс емес екенін, оның бөлшек сауданың жаңа тәсілі болатынын түсінді. 1920 жылы Швецияға оралған Раузинг SLT-де жұмысын жалғастырды, алдымен менеджердің көмекшісі, содан кейін менеджер болып. SLT-де жұмыс істеген кезінде Раузинг өнеркәсіпші Эрик Åкерлундпен жақын танысты. 1929 жылы Раузинг SLT-ден шығып, Мальмёде Åкерлундпен Åкерлунд & Rausing компаниясын құрып, жаңа қаптама өндіру компаниясын іске қосты. Åкерлунд & Rausing Скандинавиядағы алғашқы қаптама компаниясы болды және ақырында құрғақ азық-түлік қаптамаларының жетекші өндірушісіне айналды. Алайда, бастапқыда компанияның пайда табуы қиын болды, сондықтан 1933 жылы Åкерлунд өзінің үлесін Раузингке сатты, ол компанияның жалғыз иесі болды. Сол кезде сүт және шырындар сияқты газдалмаған сусындар ауыр әрі көлемді шыны бөтелкелерде сатылатын, сондықтан Раузинг жаңа, заманауи қаптама технологиясын енгізудің жолын табуға бел буды, жаңа идеяларды әзірлеуге көп қаражат жұмсады. Раузинг шетелде көрген гигиеналық және практикалық балауыз жағылған қағаз қаптамаларына ұқсас сұйық тағамдарға арналған картон ыдыс жасау мақсатымен Åкерлунд & Rausing 1944 жылғы 27 наурызда патенттелген пластик жағылған картон тетраэдрін жасады. 1951 жылы жаңа қаптама үшін жарамды материал әлі болмады, сондықтан қаптама материалдарын дамытуға күш-жігер артты. Ақыры, 1952 жылы тетраэдрлі кремді өндіретін алғашқы машина жергілікті сүт зауыты – Lundabygdens Mejeri компаниясына сатылды. Жаңа қаптама жүйесі бірден сәттілікке жетпеді және компания 1950 жылдары қиындықтарға тап болды, Раузинг дамуға үлкен қаражат жұмсады. Бастапқыда негізінен швед нарығына қызмет көрсеткен компания біртіндеп кеңейді, Германия (1954), Франция (1954) және Италия (1956) оның алғашқы экспорттық нарықтары болды. Tetra Pak компаниясының коммерциялық сәттілігі 1963 жылы ұсынылған жаңа Tetra Brik қаптамасымен және асептикалық технологияның дамуымен 1960 жылдардың ортасында келді. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдары компания жаһандық кеңеюді бастан кешірді, бұл 1968 жылы ұсынылған жаңа Tetra Brik Aseptic қаптамасының арқасында мүмкін болды, ол дамушы елдерде жаңа нарықтар ашты және сатудың өркендеуіне себеп болды. 30 жылдан кейін Раузингтің кәсіпорны сәтті аяқталып, Tetra Pak әлемдегі ең ірі азық-түлік өңдеу және қаптау компанияларының біріне айналды.

Құрметтер

Раузинг 1957 жылы Лунд университетінде медицина бойынша құрметті доктор, 1959 жылы Стокгольм экономика және бизнес мектебінде экономика ғылымының докторы, ал 1977 жылы Корольдік технология институтында технология ғылымының докторы атанды. Ол Швеция Корольдік инженерлік ғылым академиясының (Ingenjörsvetenskapsakademin, IVA) мүшесі болды.

Жеке өмір

Рубен Раузинг Елизаветаға (қыз фамилиясы Варениус) үйленді және Ханс, Гад және Свен атты үш ұлы болды. Салық себептерімен Раузинг 1969 жылы Швециядан Римге кетіп қалды. Бірақ, өмірінің соңына дейін Лунд қаласының жанындағы Симонторп елді мекеніндегі үйін сақтап қалды.