Кіріспе

1997 жылғы М. Т. Андерсонның қорқыныш романы

"Шөлдеген" – М. Т. Андерсонның 1997 жылғы қорқыныш романы. Оқиға қазіргі Массачусетс штатындағы Клейтон қаласында өтеді. Басты кейіпкер Кристофер қалыпты өмір сүргісі келеді; Ребекка Шварцпен қарым-қатынас жасау, кешкі уақытқа дейін ояқ болу және басқа да жасөспірімдерге тән нәрселерді істегісі келеді. Алайда, Крис ересек болумен қатар, одан да маңызды мәселелермен айналысуға мәжбүр – ол вампир екенін жасыруға тырысады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл оқиға Брэдли қаласында және оның маңындағы аудандарда өтеді. Ч'мучгар есімді вампир-лард қаланың су қоймасының түбінде сиқырлы түрде оқшауланған түрмеде қамалған. Қала тұрғындары жыл сайынғы "Вампирлердің қайғылы фестивалі" атты рәсімдерді орындап, Ч'мучгарды тұтқынға алған байлықты сақтап қалады. Кітаптың басында жас "батыр" Крис вампириннің линчтелгеніне куә болады. Көп ұзамай ол өзін ерекше сезінуге кіріседі. Қанға деген құштарлығы артады. Крис кейінірек досы Томның су қоймасының суына шағылысуын байқайды, бірақ Кристің өзі шағылысуы жоқ. Ол вампиризмнен зардап шегетінін түсінеді. Крис бұл туралы ешкімге, тіпті достарына да айтудан қорқады, себебі вампирлер табылғаннан кейін бірден өлтіріледі. Крис көп ұзамай қара киім киген құпия тұлғамен кездеседі, ол өзін Аспандық зат ретінде таныстырады. Чет өзінің Нұр күштеріне қызмет ететіні және Кристі вампиризмнен айықтыра алатынын айтады. Бірақ алдымен Чет қасиетті затты, Мориатордың қолын, Ч'мучгарға қоюы керек. Қолын іске қосқаннан кейін оны зұлым жаратылыстар қозғалтып немесе өшіре алмайды. Чет егер Ч'мучгар түрмеден қашып құтылуға тырысса, Қару оны әлемдер арасында тұтқындап қалуға мәжбүр етеді, бұл "қабаттар арасында лифт ашуға" ұқсас. Чет екі аптаға қолды алуға кетеді. Осы уақытта Кристің вампиризмінің деңгейі бірте-бірте өсіп келеді. Ол күндіз ұйықтап, түнде оянбай жүреді. Ол қан ішуді елестету үшін жылы су ішеді, тіпті отбасын ықтимал "сусындар" деп санайды. Крис сонымен қатар қоғамда жер астынан тұратын вампирлерден пошта арқылы хаттар ала бастайды. Олардың бірі - Лолли есімді әйел вампирдің хаты. Ол Криспен тең және танымал жасөспірім қыз сияқты әрекет етеді. Крис өзін "Бір шашы бар зат" немесе жай ғана "Тайт" деп сипаттаған жабайы адам тәрізді тұлға аңдып жүргенін байқайды. Бұл зат Кристі орманға тығып алады, бірақ Чет пайда болады және бұл затты "өлтіреді". Ол Криске "Шығарманың" өлі емес екенін және бірнеше минут ішінде қайта материяланатындығын ескертеді. Сонымен, Чет Кристің билетіне белгі қояды, ол оны "Шығармадан" қорғайды дейді. Чет Криске Қаруды береді және оны тастап кеткен шіркеудегі вампирлер қауымына алып келеді. Крис басқалар тарапынан вампир ретінде қабылданады және олар Ч'мучгарды шақыруды жоспарлап отырғанын біледі. Ол осы мүмкіндікті пайдаланып, Ч'мучгар патшалығына кіреді және Қаруды түсіреді. Крис өзінің "әдеттегі" өміріне оралып, Четтің қосымша нұсқаумен қайтып келуін күтеді. Оның вампирлік белгілері күшейе береді. Шөлден шатасып кеткен Крис досының итіне шағылып қалуға жақындады. Ол су ішу үшін еншіқұстарды аулауға барады. Крис алғаш рет қырқынып кетіп, өзін-өзі кескеннен кейін, өз қанын іше бастайды. Ақырында ол өзін-өзі қолға шағады. Бір күні кешке анасы оған Крис сәби кезінде өліп қалуы жайында, бірақ бір бейтаныс медбике оны бірнеше минутқа алып кеткені туралы әңгіме айтады. Ол оны алып келгенде, ол жақсы еді. Оның анасы бұл әйелді періште деп санайды. Крис медбике оның өмірін сақтап қалу үшін оған вампиризмді жұқтырған вампир болуы керек деп қорқады. Вампирлердің қайғылы фестивалінде Крис Лолли мен Бат есімді тағы бір жас вампирмен бірге тойға барады. Олар оған вампирлер қауымына кіру үшін сол түні алғашқы адамды өлтіріп, оның қанын бет-жүзіне жағу керектігін айтады. Крис әлі ешкімді таба алмағанын айтып, сынақтан бас тартады, бірақ Лолли тез арада оның блефін айтады. Крис тойдан қашып кетіп, өзінің сүйіктісі Ребекка Шварцты осы аймақта табады. Ол оған сөйлесу керектігін айтады, бірақ оның тістері қанқұмарлықпен өсе бастайды. Крис вампирлер тойына қашып барады, бірақ бір оқушыдан басқалары қашып кеткенін біледі. Оқушы Криске Лолли оқушысын өлтіргенін айтады. Кейін оны көлік соқты да, арқасы сынды. Билік оны өлтіру үшін алып кетті. Крис Баттың келе жатқанын естіп, сыртқа жүгіреді. Ол Четпен кездеседі, ол Лоллидің өлімі туралы әңгімені растайды. Бат мұны естіп, Четке шабуыл жасайды, бірақ Чет қолмен сілтеп, Бэтті жоғалтып алады, мүмкін оны өлтіреді. Әңгіменің шыңына жеткенде, Ч'мучгар түрмеден қашып кетуге тырысады, бірақ оны өлшемінен шығарып, Мориатордың қолымен жоққа шығарады. Чет шын мәнінде ол өз түрмесінен ешқашан қашып құтыла алмайтынын түсінген және өзінің қасіретке толы өмірін аяқтаудың жолын іздеген Ч'мучгар үшін жұмыс істегенін айтады. Ол сондай-ақ Криске көмектесуге болатыны туралы өтірік айтқанын айтады, өйткені вампиризм емсіз. Крис енді өлімге кесілгенін Чет қуана айтады. Егер ол қан үшін ад�...

Пікірлер

Роман көбінесе жағымды пікірлерге ие болды. "The Bulletin of the Center for Children's Books" басылымы: «Бұл роман ақылды, өйткені ол ескі вампирлер туралы әңгімені алып, оны жаңаша қарастырады, жай ғана вампирдің дәстүрлі жолын қайталаудың орнына», – десе, "Publishers Weekly" мынадай пікір білдірді: «Ашық түрде мистикалық кульминация мен көңіл көншітпейтін сюжеттік бұрылыс Андерсонның көркем тілін біршама сөндіреді».