Кіріспе
Кирибати доллары – Кирибатидің екі ресми валютасының бірі. Кирибати монеталары Австралия долларына, Кирибатидің тағы бір ресми валютасына 1:1 қатынасында бекітілген. Кирибати монеталары 1979 жылы шығарылып, Австралия долларының банкноттары мен монеталарымен қатар айналымға түсті. Бүгінгі күні Кирибати монеталары Австралия монеталарымен салыстырғанда сирек кездеседі, соңғы шағын шығарылымы 1992 жылы жасалған, ал бұл ескі монеталар қазір көбінесе коллекционерлердің қызығушылығын тудырады. Монеталардың толық шығарылымы 1979 және 1989 жылдары, тәуелсіздіктің он жылдығына арналып жасалған.
The Kiribati dollar is one of the two official currencies of Kiribati. The Kiribati coins are pegged at 1:1 ratio to the Australian dollar, the other official currency of Kiribati. Kiribati coins were issued in 1979 and circulate alongside banknotes and coins of the Australian dollar. In present day, Kiribati coins are rare in comparison to Australian coins with the last minor emission made in 1992, and these old coins are now generally collectors items. The complete emissions of coins were made in 1979 and in 1989 for the tenth anniversary of independence.
Тарих
Тәуелсіздік алғанға дейін Австралия монеталары Кирибатиде (сол кезде Гилберт және Эллис аралдарының бір бөлігі) 1966 жылдан 1979 жылға дейін қолданылды. Австралия долларын енгізуге дейін, Бірінші дүниежүзілік соғыстан бері Австралия фунты аралдардың барлығында негізгі валюта болып табылды, алайда 1940 жылдары шығарылған Гилберт және Эллис аралдарының банкноттары да қолданыста болды және номиналды құны бойынша фунт стерлингке айырбастауға болатын. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапонияның аралдарды оккупациялау кезеңінде, Жапон үкіметінің Тынық мұхиты үшін бірыңғай валюта ретінде құрған, толығымен банкноталардан тұратын Океания фунты қолданылды. Австралия фунты соғыс аяқталғаннан кейін, Жапония басып алмаған атолдарда ресми валюта ретінде қайта орнатылды. 1979 жылы тәуелсіз Кирибати үшін монета шығару туралы ұсыныс, елдің жаңа саяси мәртебесін бекіту мақсатымен жасалды, және Австралия банкноттары қолданыла берсе де, отандық монеталар шығару туралы шешім кеңінен қолдау тапты және қабылданды. 1989 жылы екі долларлық монета банкнотты алмастырып, елдің он жылдығын мерекелеу үшін енгізілді.
Банкноттар
Австралия фунт стерлингінің банкноттары 1914 жылы Гилберт аралдары 1916 жылы Ұлыбританияның тәждік колониясы мәртебесін алғанға дейін аймаққа енгізілді. Бұл банкноттар 1966 жылғы ондық жүйеге көшуге дейін негізгі айырбас құралы болып қала берді. 1942 жылы Гилберт және Эллис аралдары үкіметінің өкілеттігімен жергілікті банкноттар шығарылды, олар қарапайым және аскетикалық дизайнмен жергілікті өндірісте жасалды. Бұл банкноттар стерлингпен тең бағаланып, 1, 2, 5 және 10 шиллинг, сондай-ақ 1 фунт номиналымен шығарылды. Соғыс кезеңіндегі төтенше жағдай аяқталғаннан кейін бұл банкноттар қолданудан тоқтатылып, біртіндеп алынып тасталды. Сирек кездесетін болғандықтан, бұл банкноттар коллекционерлер үшін қымбат. 1966 жылы жаңа австралиялық доллар Гилберт және Эллис аралдарының жаңа ресми валютасы болды, фунт банкноттарын ығыстырды. Бастапқыда 1, 2 және 10 доллар қолданылды, бірақ кейін 5, 20, 50 және 100 доллар да қолдануға түсті. Гилберт және Эллис колониялары тарағаннан кейін және Гилберт аралдары мен қосылған аумақтар Кирибати ретінде тәуелсіздік алғаннан кейін бұл валюта ресми статус сақтап қалды. 1 долларлық банкноттар жергілікті монетамен бірге айналымда болды. Кейіннен 1 және 2 долларлық банкноттар Кирибати және Австралия монеталарымен ауыстырылды.