Екінші дүниежүзілік соғыстағы уранды байыту жобасы
S-50 (Manhattan Project)
Манхэттен жобасы: Уранды бөліп шығару. С-50 жобасы 2-дүниежүзілік соғыстағы уранды сұйық жылулық диффузия арқылы байытуға бағышталған. Oak Ridge, Tennessee.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Манхэттен жобасының уран байыту қондырғысы
Manhattan Project uranium enrichment facility
S 50 жобасы – Манхэттен жобасының Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде сұйық термиялық диффузия арқылы байытылған уран өндіруге бағытталған күш-жігері. Бұл Манхэттен жобасында жүзеге асырылған уран байытудың үш технологиясының бірі болды. Сұйық термиялық диффузия процесі бастапқыда Манхэттен жобасында қолдану үшін таңдалған байыту технологияларының бірі емес, оны Филип Х. Абельсон және АҚШ Әскери-теңіз зерттеу зертханасының басқа ғалымдары тәуелсіз түрде әзірледі. Бұл, негізінен, процестің техникалық мүмкіндігіне қатысты күмәндарға байланысты болды, бірақ АҚШ армиясы мен АҚШ Әскери-теңіз күштері арасындағы бәсекелестік те әсер етті. Пилоттық қондырғылар Анакостиа әскери-әуе стансасында және Филадельфия әскери-теңіз кемесарайында, ал өндіріс орны Теннесси штатының Оук-Ридж қаласындағы Клинтон инженерлік жұмыстарында салынды. Бұл – өндіріс көлеміндегі жалғыз сұйық термиялық диффузия қондырғысы еді. Ол уранды атом бомбасында пайдалануға жеткілікті дәрежеде байыта алмады, бірақ Y 12 калютрондары мен K 25 газды диффузия қондырғыларына сәл байытылған шикізат бере алатын. Бағалау бойынша, S 50 қондырғысы Хиросимаға атом бомбасын тастау үшін қолданылған "Литтл Бой" бомбасында пайдаланылған байытылған уран өндірісін бір аптаға үдеткен. S 50 қондырғысы 1945 жылдың қыркүйегінде өндірісті тоқтатты, бірақ 1946 жылдың мамырында қайта ашылды және АҚШ Әскери-әуе күштерінің Ұшақтарды қозғалтуға арналған ядролық энергия (NEPA) жобасында қолданылды. Қондырғы 1940 жылдардың соңында бұзылды.
The S 50 Project was the Manhattan Project's effort to produce enriched uranium by liquid thermal diffusion during World War II. It was one of three technologies for uranium enrichment pursued by the Manhattan Project. The liquid thermal diffusion process was not one of the enrichment technologies initially selected for use in the Manhattan Project, and was developed independently by Philip H. Abelson and other scientists at the United States Naval Research Laboratory. This was primarily due to doubts about the process's technical feasibility, but inter service rivalry between the United States Army and United States Navy also played a part. Pilot plants were built at the Anacostia Naval Air Station and the Philadelphia Navy Yard, and a production facility at the Clinton Engineer Works in Oak Ridge, Tennessee. This was the only production scale liquid thermal diffusion plant ever built. It could not enrich uranium sufficiently for use in an atomic bomb, but it could provide slightly enriched feed for the Y 12 calutrons and the K 25 gaseous diffusion plants. It was estimated that the S 50 plant had sped up production of enriched uranium used in the Little Boy bomb employed in the atomic bombing of Hiroshima by a week. The S 50 plant ceased production in September 1945, but it was reopened in May 1946, and used by the United States Army Air Forces Nuclear Energy for the Propulsion of Aircraft (NEPA) project. The plant was demolished in the late 1940s.
Өмірбаян
1932 жылы Джеймс Чадвиктің нейтронды ашқаннан кейін, 1938 жылы неміс химиктері Отто Хан мен Фриц Страссманның уранда ядролық бөлінуді табуы, сосын Лиза Митнер мен Отто Роберт Фриштың осы құбылысты теориялық тұрғыдан түсіндіруі (және атау беруі) уранмен ядролық тізбекті реакция жасау мүмкіндігін ашты. Нацистік Германия мен басқа фашистік елдерден қашқан ғалымдар арасында неміс атом бомбасы жобасының ядролық қару жасау қаупіне байланысты алаңдаушылық Эйнштейн-Силард хатында білдірілді. Бұл 1939 жылдың соңында АҚШ-та алдын ала зерттеулер жүргізуге түрткі болды. Нильс Бор мен Джон Арчибальд Уилер ядролық бөліну механизмін түсіндіру үшін атом ядросының сұйық тамшы моделін қолданды. Эксперименттік физиктер ядролық бөлінуді зерттегенде, олар түсініксіз нәтижелерге тап болды. Джордж Плачек Бордан уранның неге жылдам да, баяу да нейтрондармен бөлінетінін сұрады. Уилермен кездесуге бара жатып, Бор төмен энергиядағы бөліну уран-235 изотопына, ал жоғары энергиядағы бөліну негізінен уран-238 изотопына байланысты екенін түсінді. Табиғи урандағы уран атомдарының 0,714 пайызын біріншісі құрайды, шамамен 140-тан біреуі; ал табиғи уранның 99,28 пайызы уран-238. Сонымен қатар, уран-234 0,006 пайыз ғана құрайды. Ұлыбританиядағы Бирмингем университетінде австралиялық физик Марк Олифант екі босқын физик – Фриш пен Рудольф Пейерлске атом бомбасын жасау мүмкіндігін зерттеуді тапсырды, себебі олардың «жау шетелдігі» мәртебесі радар сияқты құпия жобаларда жұмыс істеуіне кедергі келтірді. 1940 жылғы наурыздағы Фриш-Пейерлс меморандумы уран-235-тің сыни массасы шамамен 10 кг екенін көрсетті, бұл сол кездегі бомбалаушы ұшақпен тасымалдауға жеткілікті болатын. Уран изотоптарын бөлу (уранды байыту) қалай жүзеге асыруға болатыны туралы зерттеулер зор маңызға ие болды. Фриштың бұл мәселені шешудің алғашқы ойы сұйық термиялық диффузия болды.
The discovery of the neutron by James Chadwick in 1932, followed by that of nuclear fission in uranium by the German chemists Otto Hahn and Fritz Strassmann in 1938, and its theoretical explanation (and naming) by Lise Meitner and Otto Robert Frisch soon after, opened up the possibility of a nuclear chain reaction with uranium. Fears that a German atomic bomb project would develop nuclear weapons, especially among scientists who were refugees from Nazi Germany and other fascist countries, were expressed in the Einstein Szilard letter. This prompted preliminary research in the United States in late 1939. Niels Bohr and John Archibald Wheeler applied the liquid drop model of the atomic nucleus to explain the mechanism of nuclear fission. As the experimental physicists studied fission, they uncovered puzzling results. George Placzek asked Bohr why uranium seemed to fission with both fast and slow neutrons. Walking to a meeting with Wheeler, Bohr had an insight that the fission at low energies was due to the uranium 235 isotope, while at high energies it was mainly due to the far more abundant uranium 238 isotope. The former makes up 0.714 percent of the uranium atoms in natural uranium, about one in every 140; natural uranium is 99.28 percent uranium 238. There is also a tiny amount of uranium 234, 0.006 percent. At the University of Birmingham in Britain, the Australian physicist Mark Oliphant assigned two refugee physicists—Frisch and Rudolf Peierls—the task of investigating the feasibility of an atomic bomb, ironically because their status as enemy aliens precluded their working on secret projects like radar. Their March 1940 Frisch–Peierls memorandum indicated that the critical mass of uranium 235 was within an order of magnitude of 10 kg, which was small enough to be carried by a bomber of the day. Research into how uranium isotope separation (uranium enrichment) could be achieved assumed enormous importance. Frisch's first thought about how this could be achieved was with liquid thermal diffusion.
Сұйық термиялық диффузия
Сұйық термиялық диффузия процесі 1856 жылы Карл Людвигтің, ал кейіннен 1879 жылы Чарльз Сореттің жасай білген ашылуларына негізделген. Олар бастапқыда біртекті тұз ерітіндісінде температура градиенті сақталғанда, белгілі бір уақыт өткен соң, ерітіндіде концентрация градиенті де пайда болады деген қорытындыға келді. Бұл құбылыс Сорет эффектісі деп аталады. Дэвид Энског 1911 жылы және Сидни Чэпмен 1916 жылы тәуелсіз түрде екі газдың қоспасы температура градиентінен өтетін кезде, ауыр газдың салқын жағына, ал жеңіл газдың жылы жағына жиналуға бейім екенін түсіндіретін Чэпман-Энског теориясын жасады. Бұл 1916 жылы Чапман мен Ф. В. Дутсон жүргізген тәжірибелермен расталды. Ыстық газдар көтерілуге, ал салқын газдар төмен түсуге бейім болғандықтан, осы қасиет изотоптарды бөлу үшін қолданылуы мүмкін. Бұл процесті алғаш рет 1938 жылы Германияда Клаус Клюзиус пен Герхард Дикель көрсетті, олар неоның изотоптарын бөлу үшін қолданды. Олар ортасында қызған сым орналасқан тік түтікшенің құрамындағы "баған" деп аталатын аппаратты пайдаланды. АҚШ-та Ауыл шаруашылығы департаментіндегі Артур Брамли әртүрлі температурадағы концентрлі түтіктерді қолдану арқылы бұл конструкцияны жетілдірді.
The liquid thermal diffusion process was based on the discovery by Carl Ludwig in 1856 and later Charles Soret in 1879, that when a temperature gradient is maintained in an originally homogeneous salt solution, after a time, a concentration gradient will also exist in the solution. This is known as the Soret effect. David Enskog in 1911 and Sydney Chapman in 1916 independently developed the Chapman–Enskog theory, which explained that when a mixture of two gases passes through a temperature gradient, the heavier gas tends to concentrate at the cold end and the lighter gas at the warm end. This was experimentally confirmed by Chapman and F. W. Dootson in 1916. Since hot gases tend to rise and cool ones tend to fall, this can be used as a means of isotope separation. This process was first demonstrated by Klaus Clusius and Gerhard Dickel in Germany in 1938, who used it to separate isotopes of neon. They used an apparatus called a "column", consisting of a vertical tube with a hot wire down the center. In the United States, Arthur Bramley at the United States Department of Agriculture improved on this design by using concentric tubes with different temperatures.
Ғылыми-зерттеу және даму
Филип Х. Абельсон – жас физик, 8 мамыр 1939 жылы Калифорния университетінен PhD дәрежесін алған. Ол ядролық бөлінуді растаған алғашқы американдық ғалымдардың бірі болды, нәтижелерін 1939 жылғы ақпан айында «Physical Review» журналына ұсынған мақаласында жариялады және Эдвин Макмилланмен бірлесіп нептунийді ашты. Вашингтондағы Карнеги институтына оралған ол ондағы лауазымын сақтап, изотоптарды бөлуге қызығушылық танытты. 1940 жылғы шілдеде АҚШ Әскери-теңіз зерттеу зертханасынан (NRL) Росс Ганн оған Гарольд Юридің 1939 жылғы осы тақырыптағы мақаласын көрсетті, содан кейін Абельсон сұйық термиялық диффузия процесін қолдану мүмкіндігіне қызығушылық танытты. Ол Карнеги институтының Жер бетіндегі магнетизм бөлімінде осы процесс бойынша тәжірибелер жүргізе бастады. Калий хлориді (KCl), калий бромиді (KBr), калий сульфаты және калий дихроматы қолданып, калий-39 және калий-41 изотоптарының 1,2 (20 пайыз) бөлу коэффициентіне қол жеткізді. Келесі қадам – тәжірибелерді уранмен қайталау болды. Ол уран тұздарының сулы ерітінділерімен процесті зерттеді, бірақ олар бағанада гидролизденетінін анықтады. Тек уран гексафториді (UF6) ғана қолайлы болып көрінді. 1940 жылғы қыркүйекте Абельсон Ұлттық қорғаныс зерттеу комитетінің (NDRC) Уран комитетінің мүшелері, Ұлттық стандарттар бюросының директоры Росс Ганн мен Лайман Дж. Бриггсқа жүгінді. NRL Абельсонның жұмысын жалғастыру үшін Карнеги институтына 2500 доллар көмектесуге келісті, ал 1940 жылғы қазан айында Бриггс оны жақсы жабдықталған Стандарттар бюросына көшіруді ұйымдастырды. Уран гексафториді оңай қолжетімді болмағандықтан, Абельсон NRL-де уран тетрафторидін фторлау арқылы оны көп мөлшерде өндірудің өзіндік әдісін ойлап тапты. Бастапқыда бұл кішкентай зауыт Колумбия университетіне, Вирджиния университетіне және NRL-ге зерттеу үшін уран гексафторидін жеткізді. 1941 жылы Ганн мен Абельсон Абельсонның әдісін қолдана отырып, Огайо штатының Кливленд қаласындағы Харшоу химиялық компаниясынан уран гексафторидіне тапсырыс берді. 1942 жылдың басында NDRC Харшоуға күніне белгілі бір мөлшерде уран гексафториді өндіруге пилоттық зауыт салуға келісімшарт берді. 1942 жылдың көктемінде Харшоудың пилоттық уран гексафториді зауыты іске қосылды, ал DuPont та процесті пайдалану бойынша тәжірибелерді бастады. Уран гексафторидіне деген сұраныс күрт өсті, сондықтан Харшоу мен DuPont оны қанағаттандыру үшін өндірісті арттырды. Абельсон Стандарттар бюросында диаметрі шамамен бірдей, бірақ биіктігі әртүрлі он бір бағана орнатты. Ол тәжірибелік жұмыстарды калий тұздарымен жүргізді, содан кейін 1941 жылғы сәуірде уран гексафторидімен қайталады. 1941 жылғы 1 маусымда Абельсон NRL қызметкері болып, Анакостия теңіз әуе станциясына көшті. 1941 жылғы қыркүйекте Джон И. Гувер оның орынбасары болып қосылды. Олар 11 метрлік бағаналары бар тәжірибелік зауыт салды. Буды газбен жұмыс істейтін қазандықпен қамтамасыз етті. Олар хлордың изотоптарын бөліп алуға қол жеткізді, бірақ қараша айында көміртек тетрахлоридінің ыдырау өнімдерінен аппарат бұзылды. Келесі сынақ 2,5% бөлінуді көрсетті, ал бағаналардың ең қолайлы арақашықтығы екені анықталды. Абельсон 22 маусымдағы 9,6% нәтижемен сұйық термиялық диффузияның уран гексафторидімен алғашқы сәтті сынағы деп санады. Шілдеде ол 21% көрсеткішке жетті.
Philip H. Abelson was a young physicist who had been awarded his PhD from the University of California on 8 May 1939. He was among the first American scientists to verify nuclear fission, reporting his results in an article submitted to the Physical Review in February 1939, and collaborated with Edwin McMillan on the discovery of neptunium. Returning to the Carnegie Institution in Washington, D. C., where he had a position, he became interested in isotope separation. In July 1940, Ross Gunn from the United States Naval Research Laboratory (NRL) showed him a 1939 paper on the subject by Harold Urey, and Abelson became intrigued by the possibility of using the liquid thermal diffusion process. He began experiments with the process at the Department of Terrestrial Magnetism at the Carnegie Institution. Using potassium chloride (KCl), potassium bromide (KBr), potassium sulfate and potassium dichromate , he was able to achieve a separation factor of 1.2 (20 percent) of the potassium 39 and potassium 41 isotopes. The next step was to repeat the experiments with uranium. He studied the process with aqueous solutions of uranium salts, but found that they tended to be hydrolyzed in the column. Only uranium hexafluoride (UF6) seemed suitable. In September 1940, Abelson approached Ross Gunn and Lyman J. Briggs, the director of the National Bureau of Standards, who were both members of the National Defense Research Committee (NDRC) Uranium Committee. The NRL agreed to make $2,500 available to the Carnegie Institution to allow Abelson to continue his work, and in October 1940, Briggs arranged for it to be moved to the Bureau of Standards, where there were better facilities. Uranium hexafluoride was not readily available, so Abelson devised his own method of producing it in quantity at the NRL, through fluoridation of the more easily produced uranium tetrafluoride at Initially, this small plant supplied uranium hexafluoride for the research at Columbia University, the University of Virginia and the NRL. In 1941, Gunn and Abelson placed an order for uranium hexafluoride with the Harshaw Chemical Company in Cleveland, Ohio, using Abelson's process. In early 1942, the NDRC awarded Harshaw a contract to build a pilot plant to produce of uranium hexafluoride per day. By the spring of 1942, Harshaw's pilot uranium hexafluoride plant was operational, and DuPont also began experiments with using the process. Demand for uranium hexafluoride soon rose sharply, and Harshaw and DuPont increased production to meet it. Abelson erected eleven columns at the Bureau of Standards, all approximately in diameter, but ranging from high. Test runs were carried out with potassium salts, and then, in April 1941, with uranium hexafluoride. On 1 June 1941, Abelson became an employee of the NRL, and he moved to the Anacostia Naval Air Station. In September 1941, he was joined by John I. Hoover, who became his deputy. They constructed an experimental plant there with 36 feet (11 m) columns. Steam was provided by a gas fired boiler. They were able to separate isotopes of chlorine, but the apparatus was ruined in November by the decomposition products of the carbon tetrachloride. The next run indicated 2.5% separation, and it was found that the optimal spacing of the columns was between Abelson regarded a run on 22 June with a 9.6% result as the first successful test of liquid thermal diffusion with uranium hexafluoride. In July, he was able to achieve 21%.
Манхэттен жобасымен қарым-қатынастар
1942 жылдың шілдесінде NRL пилоттық қондырғыны бекітті, ол 15 қарашада жұмысын бастады. Бұл жолы олар 15 метрлік 14 бағананы пайдаланды. Пилоттық қондырғы 1942 жылдың 3-17 желтоқсаны аралығында үздіріссіз жұмыс істеді. Манхэттен жобасы деп аталатын жобаны басқаруға тағайындалған (бірақ тағы екі күннен кейін осы лауазымға кіріспейтін) полковник Лесли Р. Гроувз, 21 қыркүйекте Манхэттен округінің инженер-инженерінің орынбасары, полковник-лейтенант Кеннет Д. Николспен бірге пилоттық қондырғыға барды және Ганнмен және NRL директоры, адмирал-лейтенант Харольд Г. Боуэнмен сөйлесті. Гровс жоба жеткілікті қарқынмен жүргізілмей жатқаны туралы ойға келді. Жоба кеңейтілді, және Натан Розен теориялық физик ретінде қосылды. 1942 жылдың 10 желтоқсанында Гроувз пилоттық қондырғыға тағы да барды, бұл жолы МТИ-дың химиялық инженерия профессоры Уоррен К. Льюис және үш DuPont қызметкері болды. Льюис есебінде жұмысты жалғастыруды ұсынды. S 1 Атқару комитеті 1942 жылдың 19 маусымында Уран комитетінің орнын басып, Гуннды құрамынан шығарды. Ол Льюис есебін қарады және ұсынысын Ғылыми зерттеулер және даму басқармасының (OSRD) директоры Ванневар Бушка жіберді, оның құрамына S 1 Атқару комитеті кірді. OSRD пен NRL арасындағы қарым-қатынас жақсы болған жоқ; Боуэн оны NRL-дан қаражатты бұрып алуы үшін сынады. Буш 1942 жылдың 17 наурызындағы президент Франклин Д. Рузвельттің, оның кеңесімен, әскери-теңіз күштерін Манхэттен жобасынан шығару туралы директивасын еске алды. Ол өзінің ықпалы бар Генри Стимсонмен жұмыс істегенді жөн көрді. NDRC және S 1 Атқару комитетінің төрағасы Джеймс Б. Конант, әскери-теңіз күштерінің өз ядролық жобасын жүргізіп жатқанына алаңдады, бірақ Буш бұның зияны жоқ деп ойлады. Ол 1943 жылдың 14 қаңтарында Анакостияда Ганнмен кездесіп, оған жағдайды түсіндірді. Гунн әскери-теңіз күштерінің ядролық су асты кемелерін ядролық қуатпен қамтамасыз етуге қызығушылық танытқанын айтты. Сұйық термиялық диффузия байытылған уранды өндірудің мүмкіндігі бар әдісі болды, оған тек ядролық реактордың дизайны туралы мәліметтер қажет болды, оны Чикагодағы металлургиялық зертхана зерттеп жатқан. Ол олардың жұмыс істеп тұрған 1-ші Чикаго реакторын салғанын білмеді. Буш сұралған деректерді беруге дайын болмады, бірақ Манхэттен жобасын басқаратын Әскери саясат комитетінің мүшесі контр-адмирал Уильям Р. Пурнеллмен Абельсонның жұмысына қосымша қолдау көрсету үшін келісті. Келесі аптада Бриггс, Урей және Эгер В. Мёрфри S 1 Атқару комитетінің Карл Коэн және В. И. Томпсонмен бірге Standard Oil компаниясынан Анакостиядағы пилоттық қондырғыға барды. Олар процестің қарапайымдылығына таң қалды, бірақ қондырғыдан байытылған уран өнімдері алынбағаны үшін көңілі қалды; өндіріс концентрациядағы айырмашылықты өлшеу арқылы есептелді. Олар 90% 235 уранға байытылған уранды күніне 1 кг өндіретін сұйық термиялық диффузиялық қондырғына әрқайсысы 30,7% бөлу коэффициентімен 21,800 36 фут (11 м) бағана қажет екенін есептеп шығарды. Манхэттен жобасының материалдарын пайдалануды ескере отырып, оны салуға 18 ай кетеді. Бұған сыртқы құбырлар үшін жездің аз мөлшері және ішкі құбырлар үшін никель кіреді, олар будың және уран гексафторидінің коррозиясына төтеп беру үшін қажет. Мұндай қондырғыны салуға шамамен 32,6 миллион доллар, ал оны іске қосуға күніне 62,600 доллар жұмсалды. Ұсынысты қабылдамауға себеп, қондырғының тепе-теңдікке жетуіне 600 күн қажет болатындығы, ол уақытқа дейін 72 миллион доллар жұмсалатын еді, оны S 1 Атқару комитеті 75 миллион долларға дейін арттырды. Егер жұмыс дереу басталды деп есептесек, және қондырғы жобаланғандай жұмыс істеді, онда 1946 жылға дейін байытылған уран өндірілмеді. Мерфри 10% 235 уранға байытылған сұйық термиялық диффузиялық қондырғысы газды диффузиялық қондырғысының төменгі сатыларын алмастыруы мүмкін деп ұсынды, бірақ S 1 Атқару комитеті бұған қарсы шешім қабылдады. 1943 жылдың ақпан және шілдесі аралығында Анакостия пилоттық қондырғысы аз байытылған уран гексафторидін өндірді, ол Металлургиялық зертханаға жіберілді. 1943 жылдың қыркүйегінде S 1 Атқару комитеті байытылған уран гексафторидін кәдімгі уран гексафторидімен алмастыра отырып, NRL-ге уран гексафторидін бөлуді тоқтату туралы шешім қабылдады. 1943 жылдың қазан айында Гроувз NRL-дан қосымша уран гексафториді тапсырысын қабылдамады. Әскери-теңіз күштерінің уран гексафторидін өндіру процесін бірінші болып әзірлегені туралы хабарланған кезде, армия наразылықпен тапсырысты орындауға келісті.
The NRL authorized a pilot plant in July 1942, which commenced operation on 15 November. This time they used fourteen 48 feet (15 m) columns, with a separation of between them. The pilot plant ran without interruption from 3 to 17 December 1942. Colonel Leslie R. Groves, Jr., who had been designated to take charge of what would become known as the Manhattan Project (but would not do so for another two days), visited the pilot plant with the Deputy District Engineer of the Manhattan District, Lieutenant Colonel Kenneth D. Nichols on 21 September, and spoke with Gunn and Rear Admiral Harold G. Bowen, Sr., the director the NRL. Groves left with the impression that the project was not being pursued with sufficient urgency. The project was expanded, and Nathan Rosen joined the project as a theoretical physicist. Groves visited the pilot plant again on 10 December 1942, this time with Warren K. Lewis, a professor of chemical engineering from MIT, and three DuPont employees. In his report Lewis recommended that the work be continued. The S 1 Executive Committee superseded the Uranium Committee on 19 June 1942, dropping Gunn from its membership in the process. It considered Lewis' report, and passed on its recommendation to Vannevar Bush, the director of the Office of Scientific Research and Development (OSRD), of which the S 1 Executive Committee was a part. The relationship between the OSRD and the NRL was not good; Bowen criticised it for diverting funds from the NRL. Bush was mindful of a 17 March 1942 directive from the president, Franklin D. Roosevelt, albeit on his advice, that the navy was to be excluded from the Manhattan Project. He preferred to work with the more congenial Secretary of War, Henry Stimson, over whom he had more influence. James B. Conant, the chairman of the NDRC and the S 1 Executive Committee, was concerned that the navy was running its own nuclear project, but Bush felt that it did no harm. He met with Gunn at Anacostia on 14 January 1943, and explained the situation to him. Gunn responded that the navy was interested in nuclear marine propulsion for nuclear submarines. Liquid thermal diffusion was a viable means of producing enriched uranium, and all he needed was details about nuclear reactor design, which he knew was being pursued by the Metallurgical Laboratory in Chicago. He was unaware that it had already built Chicago Pile 1, a working nuclear reactor. Bush was unwilling to provide the requested data, but arranged with Rear Admiral William R. Purnell, a fellow member of the Military Policy Committee that ran the Manhattan Project, for Abelson's efforts to receive additional support. The following week, Briggs, Urey, and Eger V. Murphree from the S 1 Executive Committee, along with Karl Cohen and W. I. Thompson from Standard Oil, visited the pilot plant at Anacostia. They were impressed with the simplicity of the process, but disappointed that no enriched uranium product had been withdrawn from the plant; production had been calculated by measuring the difference in concentration. They calculated that a liquid thermal diffusion plant capable of producing 1 kg per day of uranium enriched to 90% uranium 235 would require 21,800 36 feet (11 m) columns, each with a separation factor of 30.7%. It would take 18 months to build, assuming the use of the Manhattan Project's overriding priority for materials. This included of scarce copper for the outer tubes and nickel for the inner, which would be required to resist corrosion by the steam and uranium hexafluoride respectively. The estimated cost of such a plant was around $32.6 million to build and $62,600 per day to run. What killed the proposal was that the plant would require 600 days to reach equilibrium, by which time $72 million would have been spent, which the S 1 Executive Committee rounded up to $75 million. Assuming that work started immediately, and the plant worked as designed, no enriched uranium could be produced before 1946. Murphree suggested that a liquid thermal diffusion plant producing uranium enriched to 10% uranium 235 might be a substitute for the lower stages of a gaseous diffusion plant, but the S 1 Executive Committee decided against this. Between February and July 1943 the Anacostia pilot plant produced of slightly enriched uranium hexafluoride, which was shipped to the Metallurgical Laboratory. In September 1943, the S 1 Executive Committee decided that no more uranium hexafluoride would be allocated to the NRL, although it would exchange enriched uranium hexafluoride for regular uranium hexafluoride. Groves turned down an order from the NRL for additional uranium hexafluoride in October 1943. When it was pointed out that the navy had developed the production process for uranium hexafluoride in the first place, the army reluctantly agreed to fulfil the order.
Филадельфиялық пилоттық зауыт
Абельсонның зерттеулері тепе-теңдік уақытын қысқарту үшін температура градиентінің әлдеқайда жоғары болуы қажет екенін көрсетті. NRL оны Мэриленд штатының Аннаполис қаласындағы Теңіз инженерлік тәжірибе станциясында салуды қарастырды, бірақ бұл 2,5 миллион долларға бағаланды, бұл NRL үшін тым қымбат деп есептелді. Басқа да орындар қарастырылып, Филадельфия Әскери-теңіз кемежайындағы Теңіз қазандығы және турбиналар зертханасында (NBTL) жаңа пилоттық қондырғы салу туралы шешім қабылданды, онда кеңістік, бу және салқындату суы бар еді, және ең бастысы – жоғары қысымды бумен жұмыс істеу тәжірибесі бар инженерлер жұмыс істеді. Құны 500 000 долларға бағаланды. Пилоттық қондырғыны 1943 жылдың 17 қарашасында Кемелер бюросының орынбасары контр-адмирал Эрл У. Миллс бекітті. Құрылыс 1944 жылдың 1 қаңтарында басталды және шілдеде аяқталды. NBTL бу және салқындату су жүйелерін жобалау, құрылыс және пайдалану үшін жауапты болды, ал NRL бағаналармен және қосалқы жабдықтармен айналысты. Кемелер бюросының капитаны Торвальд А. Солберг жоба жетекшісі болды. Филадельфия пилоттық қондырғысы Делавэр өзеніне жақын, Брод-стриттен батысқа қарай бір блок жерде орналасқан. Қондырғы 15 метрлік 102 бағанадан тұратын, жеті сатыдан тұратын «тізбек» деп аталатын құрылымнан құралды. Қондырғы күніне 6% 235 уранға дейін байытылған бір грамм уран өндіруге арналған. Сыртқы мыс құбырлар олардың арасымен және сыртқы 4 дюймдік болат құбырлармен ағып өтетін сумен салқындатылды. Ішкі никель құбырлар жоғары қысымды бумен қыздырылды және әрбір бағана уран гексафторидінің шамамен мөлшерін ұстады. Бұл бу қысымымен жұмыс істеді; жұмыс істейтін жалғыз бөліктері – су сорғылары болды. Жұмыс істегенде, тізбек 11,6 МВт қуатты тұтынды. Әрбір бағана уран гексафторидінің резервуарына қосылған. Уран гексафторидімен жұмыс істеудің қауіптілігіне байланысты, онымен жұмыс істеудің барлық түрлері, мысалы, тасымалдау цилиндрлерінен резервуарларды толтыру, тасымалдау бөлмесінде жүзеге асырылды. Филадельфия қондырғысындағы бағаналар тізбектей емес, параллель түрде жұмыс істеді, сондықтан Филадельфия пилоттық қондырғысы ақырында 0,86% 235 уранға дейін байытылған уран гексафторидінің белгілі бір мөлшерін өндірді, ол Манхэттен жобасына тапсырылды. Филадельфия пилоттық қондырғысы 1946 жылдың қыркүйегінде таратылды, құтқарылатын жабдықтар NRL-ге қайтарылды, ал қалғандары теңізге тасталды.
Abelson's studies indicated that in order to reduce the equilibrium time, he needed to have a much greater temperature gradient. The NRL considered building it at the Naval Engineering Experiment Station in Annapolis, Maryland, but this was estimated to cost $2.5 million, which the NRL regarded as too expensive. Other sites were canvassed, and it was decided to build a new pilot plant at the Naval Boiler and Turbine Laboratory (NBTL) at the Philadelphia Navy Yard, where there was space, steam and cooling water, and, perhaps most important of all, engineers with experience with high pressure steam. The cost was estimated at $500,000. The pilot plant was authorized by Rear Admiral Earle W. Mills, the Assistant Chief of the Bureau of Ships on 17 November 1943. Construction commenced on 1 January 1944, and was completed in July. The NBTL was responsible for the design, construction and operation of the steam and cooling water systems, while the NRL dealt with the columns and subsidiary equipment. Captain Thorvald A. Solberg from the Bureau of Ships was project officer. The Philadelphia pilot plant occupied of space on a site one block west of Broad Street, near the Delaware River. The plant consisted of 102 48 feet (15 m) columns, known as a "rack", arranged into a cascade of seven stages. The plant was intended to be able to produce one gram per day of uranium enriched to 6% uranium 235. The outer copper tubes were cooled by water flowing between them and the external 4 inch steel pipes. The inner nickel tubes were heated by high pressure steam at and Each column therefore held about of uranium hexafluoride. This was driven by vapor pressure; the only working parts were the water pumps. In operation, the rack consumed 11.6 MW of power. Each column was connected to a reservoir of of uranium hexafluoride. Because of the dangers involved in handling uranium hexafluoride, all work with it, such as replenishing the reservoirs from the shipping cylinders, was accomplished in a transfer room. The columns at the Philadelphia plant were operated in parallel instead of in series, so the Philadelphia pilot plant eventually produced over of uranium hexafluoride enriched to 0.86 percent uranium 235, which was handed over to the Manhattan Project. The Philadelphia pilot plant was disposed of in September 1946, with salvageable equipment being returned to the NRL, while the rest was dumped at sea.
Құрылыс
1944 жылдың басында Филадельфиядағы пилоттық зауыттың жаңалықтары Лос-Аламос зертханасының директоры Роберт Оппенгеймерге жетті. Оппенгеймер 1944 жылдың 4 наурызында Конантқа хат жазып, сұйық жылу диффузиясы жобасының есептерін сұрады, оларды Конант жіберді. Барлық адамдар сияқты Оппенгеймер де уран байытуды атом бомбасына жарамды қару-жарақ өндіру процесі ретінде қарастырды, бірақ енді ол басқа мүмкіндікті қарастырды. Егер Филадельфия зауытындағы колонналар қатарлы жұмыс істесе, онда ол күніне 12 кг 1 процентке дейін байытылған уран өндіре алады. Бұл пайдалы болуы мүмкін, себебі электромагниттік байыту процесі табиғи ураннан 40 процентке дейін байытылған уранның 1 грамын өндіре алса, азығы 1,4 процент уранға байытылған болса, күніне 2 грамм 80 процентке дейін байытылған уран-235 өндіруге болады. Бұл табиғи уранның 0,7 пайызынан екі есе көп. 28 сәуірде ол Гроувске «Y 12 зауытының өндірісі шамамен 30 немесе 40 процентқа ұлғайтылуы мүмкін, ал оның тиімділігі K 25 өндірісінің жоспарланған мерзімінен бірнеше ай бұрын жақсартылуы мүмкін» екенін атап көрсетті. Гроувс әскери саясат комитетінен әскери-теңіз күштерімен байланысты жаңаруға рұқсат алды және 1944 жылдың 31 мамырында Мерфри, Льюис және оның ғылыми кеңесшісі Ричард Толманнан тұратын тексеру комиссиясын тағайындады. Тексеру комиссиясы келесі күні Филадельфиядағы пилоттық зауытқа барды. Олар Оппенгеймердің негізінен дұрыс болғанын, бірақ оның бағалауларының оңтайлы екенін хабарлады. Пилоттық қондырғыға қосымша екі тіреу қосу екі айға созылады, бірақ Клинтон инженерлік жұмыстарындағы Y 12 электромагниттік қондырғысының талаптарын қанағаттандыру үшін жеткілікті азық өндірмейді. Сондықтан олар толық көлемді сұйық жылу диффузия зауытын салуды ұсынды. Сондықтан 12 маусымда Гроувс Мерфриден тәулігіне 50 кг уранды 0,9 және 3,0 процент аралығында байытылған уран-235 өндіретін зауыттың құнын есептеуді сұрады. Мерфри, Толман, Коэн және Томпсон 1600 бағаналы зауыттың құны 3,5 миллион долларды құрайтынын есептеді. Гроувс 1944 жылдың 24 маусымында оның құрылысын мақұлдады және әскери саясат комитетіне 1945 жылдың 1 қаңтарына дейін жұмыс істейтінін хабарлады. Уоттс-Бар бөгеті, Масл-Шолс және Детройт қалалары қарастырылды, бірақ оны Клинтон инженерлік жұмыстарында салуға шешім қабылданды, онда суды Клинч өзенінен және буды K 25 электр стансасынан алуға болады. Жылу диффузиясы жобасының кодтық атауы S 50 болды. Манхэттен округі штаб-пәтерінде маусым айында S 50 дивизиясы құрылды. Гроувс Кливлендтегі (Огайо штаты) H. K. Фергюсон компаниясын жұмысты уақтылы аяқтағандығы үшін, атап айтқанда Миссисипидегі Gulf Ordnance Plant, құны және белгіленген ақы шарты бойынша басты құрылыс мердігері ретінде таңдады. H. A. Jones Construction Company компаниясы бу зауытын салады, ал инженер-архитектор ретінде H. K. Фергюсон тағайындалды. Кеңесшілері зауытты салуға алты ай кетеді деп есептегенмен, Гроувс Фергюсонға тек төрт ай берді және ол 75 күн ішінде жұмысты бастауды қалады. Гроувс, Толман, Фокс және Уэллс Н. Томпсон H. K. Фергюсоннан 26 маусымда Филадельфиялық пилоттық зауыттың жобаларын алды. Өндірістік қондырғыда жиырма бір 102 бағаналы тіреулер болады, олар жетіден тұратын үш топқа орналастырылады, барлығы 2142 48 фут (15 м) бағаналар. Әрбір тіреу Филадельфиядағы пилоттық зауыттың көшірмесі болды. Бағаналар ± ішкі никель құбырларының диаметріне және ± ішкі никель құбырлары мен сыртқы мыс құбырларының аралығына толығымен сәйкес болуы керек. Бағаналарға алғашқы тапсырыс 5 шілдеде берілді. 23 компанияға хабарласқанда, Род-Айленд штатындағы Провиденстің Гриннелл компаниясы мен Вашингтондағы Меринг пен Хансон компаниясы бұл ұсынысты қабылдады. 1944 жылдың 9 шілдесінде бұл жерде жер қазылды. 16 қыркүйекте зауыттың үштен бірі аяқталып, бірінші тіреу жұмыс істеді. Қыркүйек пен қазан айларында жүргізілген сынақтарда құбырлардың ағу проблемалары анықталды, сондықтан оларды одан әрі дәнекерлеу қажет болды. Соған қарамастан, барлық тіреулер орнатылды және 1945 жылдың қаңтарында пайдалануға дайын болды. Құрылыс шарты 15 ақпанда тоқтатылды, ал қалған оқшаулау және электр жұмыстары Оук Ридж ауданындағы басқа фирмаларға берілді. Олар қосалқы ғимараттарды, соның ішінде жаңа бу зауытын да аяқтады. Зауыт 1945 жылдың наурыз айында толыққанды жұмыс істеді. Жаңа қазандық зауытының құрылысы 1945 жылдың 16 ақпанында бекітілді. Бірінші қазандық 1945 жылдың 5 шілдесінде іске қосылды, ал 13 шілдеде жұмыс басталды. Жұмыс 1945 жылдың 15 тамызында аяқталды. Жылу диффузиясы процесінің ғимараты (F01) ұзындығы 522 фут (159 м), ені 82 фут (25 м) және биіктігі 75 фут (23 м) болды. Әрбір екі тіреуге бір басқару бөлмесі және бір ауыстыру бөлмесі болды, соңғысынан басқа, ол оқу мақсатында өз басқару және ауыстыру бөлмелеріне ие болды. Төрт сорғы Клинч өзенінен минут сайын салқындату суын тартты. Бу сорғылары Pacific Pumps Inc. компаниясымен әзірленді. Зауыт K 25 электр стансасының барлық өнімді пайдалануға арналған, бірақ K 25 кезеңдері іске қосылғанда осыған бәсекелес болды. Жаңа қазандық зауытын салуға шешім қабылданды. Эсминец эскорттары үшін арналған 12 артық қазандық теңіз күштерінен алынды. Азайтылған бу қысымынан (пилоттық қондырғының есебінен) төмен қызу температурасы операцияның қарапайымдығымен өтелді. Олар маймен жұмыс істегендіктен, 60 күнге жұмыс істеуге жеткілікті сақтауға ие май бактары қосылды. Жылу диффузиясы процесінің ғимараты (F01) және жаңа бу зауыты (F06) ғимараттарына қоса, S 50 аймағындағы құрылымдарға сорғы станциясы (F02), зертханалар, кафетерий, шеберхана (F10), қоймалар, жанармай құю станциясы және су тазарту станциясы (F03) кірді.
In early 1944, news of the Philadelphia pilot plant reached Robert Oppenheimer, the director of the Los Alamos Laboratory. Oppenheimer wrote to Conant on 4 March 1944, and asked for the reports on the liquid thermal diffusion project, which Conant forwarded. Like nearly everyone else, Oppenheimer had been thinking of uranium enrichment in terms of a process to produce weapons grade uranium suitable for use in an atomic bomb, but now he considered another option. If the columns at the Philadelphia plant were operated in parallel instead of in series, then it might produce 12 kg per day of uranium enriched to 1 percent. This could be valuable because an electromagnetic enrichment process that could produce one gram of uranium enriched to 40 percent uranium 235 from natural uranium, could produce two grams per day of uranium enriched to 80 percent uranium 235 if the feed was enriched to 1.4 percent uranium 235, double the 0.7 percent of natural uranium. On 28 April, he wrote to Groves, pointing out that "the production of the Y 12 plant could be increased by some 30 or 40 percent, and its enhancement somewhat improved, many months earlier than the scheduled date for K 25 production." Groves obtained permission from the Military Policy Committee to renew contact with the navy, and on 31 May 1944 he appointed a review committee consisting of Murphree, Lewis, and his scientific advisor, Richard Tolman, to investigate. The review committee visited the Philadelphia pilot plant the following day. They reported that while Oppenheimer was fundamentally correct, his estimates were optimistic. Adding an additional two racks to the pilot plant would take two months, but would not produce enough feed to meet the requirements of the Y 12 electromagnetic plant at the Clinton Engineer Works. They therefore recommended that a full scale liquid thermal diffusion plant be built. Groves therefore asked Murphree on 12 June for a costing of a production plant capable of producing 50 kg of uranium enriched to between 0.9 and 3.0 percent uranium 235 per day. Murphree, Tolman, Cohen and Thompson estimated that a plant with 1,600 columns would cost $3.5 million. Groves approved its construction on 24 June 1944, and informed the Military Policy Committee that it would be operational by 1 January 1945. Sites at Watts Bar Dam, Muscle Shoals and Detroit were considered, but it was decided to build it at the Clinton Engineer Works, where water could be obtained from the Clinch River and steam from the K 25 powerhouse. The thermal diffusion project was codenamed S 50. An S 50 Division was created at the Manhattan District headquarters in June under Lieutenant Colonel Mark C. Fox, with Major Thomas J. Evans, Jr., as his assistant with special authority for plant construction. Groves selected the H. K. Ferguson Company of Cleveland, Ohio, as the prime construction contractor on its record of finishing jobs on time, notably the Gulf Ordnance Plant in Mississippi, on a cost plus fixed fee contract. The H. A. Jones Construction Company would build the steam plant, with H. K. Ferguson as engineer architect. Although his advisors had estimated that it would take six months to build the plant, Groves gave H. K. Ferguson just four, and he wanted operations to commence in just 75 days. Groves, Tolman, Fox, and Wells N. Thompson from H. K. Ferguson, collected blueprints of the Philadelphia pilot from there on 26 June. The production plant would consist of twenty one 102 column racks, arranged in three groups of seven, a total of 2,142 48 feet (15 m) columns. Each rack was a copy of the Philadelphia pilot plant. The columns had to be manufactured to fine tolerances; ± for the diameter of the inner nickel tubes, and ± between the inner nickel tubes and the outer copper tubes. The first orders for columns were placed on 5 July. Twenty three companies were approached, and the Grinnell Company of Providence, Rhode Island, and the Mehring and Hanson Company of Washington, D. C., accepted the challenge. Ground was broken at the site on 9 July 1944. By 16 September, with about a third of the plant complete, the first rack had commenced operation. Testing in September and October revealed problems with leaking pipes that required further welding. Nonetheless, all racks were installed and ready for operations in January 1945. The construction contract was terminated on 15 February, and the remaining insulation and electrical work was assigned to other firms in the Oak Ridge area. They also completed the auxiliary buildings, including the new steam plant. The plant became fully operational in March 1945. Construction of the new boiler plant was approved on 16 February 1945. The first boiler was started on 5 July 1945, and operations commenced on 13 July. Work was completed on 15 August 1945. The Thermal Diffusion Process Building (F01) was a black structure 522 feet (159 m) long, 82 feet (25 m) wide, and 75 feet (23 m) high. There was one control room and one transfer room for each pair of racks, except for the final one, which had its own control and transfer rooms for training purposes. Four pumps drew per minute of cooling water from the Clinch River. Steam pumps were specially designed by Pacific Pumps Inc. The plant was designed to use the entire output of the K 25 powerhouse, but as K 25 stages came online there was competition for this. It was decided to build a new boiler plant. Twelve surplus boilers originally intended for destroyer escorts were acquired from the navy. The lower hot wall temperature due to the reduced steam pressure ( instead of the of the pilot plant) was compensated for by the ease of operation. Because they were oil fired, a oil tank farm was added, with sufficient storage to operate the plant for 60 days. In addition to the Thermal Diffusion Process Building (F01) and the new steam plant (F06) buildings, structures in the S 50 area included the pumping station (F02), laboratories, a cafeteria, machine shop (F10), warehouses, a gas station, and a water treatment plant (F03).
Өндіріс
Қауіпсіздік мақсатында Гроувс жаңа зауытты басқаруды Х. К. Фергюсонға тапсырғысы келді, бірақ ол жабық кәсіпорын болды, ал Клинтон инженерлік жұмыстарындағы қауіпсіздік ережелері кәсіби одақтарға рұқсат бермейтін. Осыған орай, H. K. Фергюсон толық құрамындағы еншілес компанияны – Ферклив корпорациясын (Кливлендтегі Фергюсон атынан) құрды, ал Манхэттен ауданы оны зауытты ай сайын 11 000 долларға басқаруға шарт жасады. Жаңа зауыттың операторлық құрамы алдымен Филадельфиядағы сынақ зауытында оқытылды. 1944 жылдың тамызында Гроувс, Конант және Фокс Оук Ридждегі Арнайы инженерлік жасақтың (SED) он сарбазынан еріктілер сұрады, жұмыстың қауіпті екенін ескертті. Барлығы он сарбаз ерікті болып келісті. Брэггке 1993 жылдың 21 маусымында қайтыс болғаннан кейін Әскери-теңіз күштерінің Еңбегі сіңген азаматтық қызметкер сыйлығы табысталды. Манхэттен ауданының медициналық бөлімінің бастығы полковник Стаффорд Л. Уоррен қаза болғандардың ішкі органдарын алып, Оук Риджге талдауға жіберді. Олар органдарызсыз жерленді. S 50 зауыты Хиросимаға тасталған "Литтл Бой" бомбасында қолданылған байытылған уран өндірісін бір аптаға үдеткені есептелді. "Егер мен жылулық диффузияның мүмкіндіктерін дұрыс бағалаған болсам, біз оны көп бұрын іске қосқан болар едік, зауыттың жобасына көбірек уақыт жұмсап, оны әлдеқайда үлкен және жақсырақ жасаған болар едік. Оның 1945 жылдың маусым және шілде айларында U 235 өндірісіне тигізер әсері айтарлықтай болар еді", – деп жазды Гроувс кейін.
For security reasons, Groves wanted H. K. Ferguson to operate the new plant, but it was a closed shop, and security regulations at the Clinton Engineer Works did not allow trade unions. To get around this, H. K. Ferguson created a wholly owned subsidiary, the Fercleve Corporation (from Ferguson of Cleveland), and the Manhattan District contracted it to operate the plant for $11,000 a month. Operating personnel for the new plant were initially trained at the Philadelphia pilot plant. In August 1944, Groves, Conant and Fox asked ten enlisted men of the Special Engineer Detachment (SED) at Oak Ridge for volunteers, warning that the job would be dangerous. All ten volunteered. Bragg was posthumously awarded the Navy Meritorious Civilian Service Award on 21 June 1993. Colonel Stafford L. Warren, the chief of the Manhattan District's Medical Section, removed the internal organs of the dead and sent them back to Oak Ridge for analysis. They were buried without them. It was estimated that the S 50 plant had sped up production of enriched uranium used in the Little Boy bomb employed in the atomic bombing of Hiroshima by a week. "If I had appreciated the possibilities of thermal diffusion," Groves later wrote, "we would have gone ahead with it much sooner, taken a bit more time on the design of the plant and made it much bigger and better. Its effect on our production of U 235 in June and July 1945 would have been appreciable."
Соғыстан кейінгі жылдар
Соғыс 1945 жылғы тамызда аяқталғаннан кейін көп ұзамай, бөлінетін материалдар өндіруге жауапты Манхэттен округінің офицері, подполковник Артур В. Петерсон S 50 зауытын күшін жоғалту режиміне қоюды ұсынды. Манхэттен округі 1945 жылдың 4 қыркүйегінде зауытты жабуға бұйрық берді. Бұл – ең ірі өндірістік көлемде салынған сұйық термиялық диффузия орнатылысы болды, бірақ оның тиімділігі газды диффузия орнатылысымен бәсекелесе алмады. Жұмысшылар байытылған уран мен графиттен блоктар да жасады. S 50 зауыты 1940 жылдардың соңында демонтаждалды. Жабдықтар К25 электр стансасы аумағына әкелінді, онда оларды пайдалануға беру немесе жерлеу алдында сақталды.
Soon after the war ended in August 1945, Lieutenant Colonel Arthur V. Peterson, the Manhattan District officer with overall responsibility for the production of fissile material, recommended that the S 50 plant be placed on stand by. The Manhattan District ordered the plant shut down on 4 September 1945. It was the only production scale liquid thermal diffusion plant ever built, but its efficiency could not compete with that of a gaseous diffusion plant. Workers also fabricated blocks of enriched uranium and graphite. The S 50 plant was disassembled in the late 1940s. Equipment was taken to the K 25 powerhouse area, where it was stored before being salvaged or buried.