Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық геолог, педагог және теолог (1845–1928)
American geologist, educator, and theologian (1845–1928)
Уильям Норт Райс (1845–1928) – американдық геолог, педагог, методист пасторы және ғылым мен діни сенімді үйлестіру мәселесімен айналысқан теолог.
William North Rice (1845–1928) was an American geologist, educator, and Methodist minister and theologian concerned with reconciliation of science and religious faith.
Ерте өмір және білім
Райс 1845 жылғы 21 қарашада Массачусетс штатының Марблхед қаласында, пастор Уильям Райс пен Каролина Лора (Норт) Райс отбасында дүниеге келді. Ол колледжге дайындалу үшін Массачусетс штатының Спрингфилд қаласындағы Спрингфилд орта мектебінде оқыды және 1865 жылы Коннектикут штатының Миддлтаун қаласындағы Веслиан университетін бакалавр дәрежесімен бітірді, сонымен қатар сыныптың үздік түлегі атанды. Оның діни қызметке деген қызығушылығы 1865 жылы университетті бітіргеннен кейін Бостон қаласындағы Грейс шіркеуінде уағыз айтуға шақырылғаннан бастау алды. 1867 жылы Йель колледжінің Шеффилд ғылыми мектебінде оқығаннан кейін, ол Геология саласында АҚШ-та алғашқы докторлық диссертациясын қорғады. Йель университетін бітіргеннен кейін оған Веслиан университетінде оқытушылық қызмет ұсынылды, бірақ ол Александр фон Гумбольдт (1769–1859) құрған, Берлин университетіндегі әйгілі Табиғаттану институтында Германияда докторантурадан кейінгі бір жылдық оқуды таңдады. Кейін 1886 жылы ол Сиракуза университетінде заң докторы (LL. D.) дәрежесін алды.
Rice was born November 21, 1845, in Marblehead, Massachusetts, to the Rev. William Rice and Caroline Laura (North) Rice. He prepared for college at Springfield High School in Springfield, Massachusetts, and graduated in 1865 with a bachelor's degree from Wesleyan University in Middletown, Connecticut, serving as class valedictorian. His interest in religious ministry began early with an invitation to preach at Grace Church in Boston shortly after his graduation in 1865. In 1867 after studies at the Sheffield Scientific School of Yale College, he earned the first PhD in the United States to be awarded in the field of Geology. Upon graduation from Yale, he was offered a faculty position at Wesleyan University, but he opted to undertake post doctoral studies in Germany for a year at the renowned Institute of Natural History established by Alexander von Humboldt (1769–1859) at the University of Berlin. Later in 1886, he earned a doctor of laws (LL. D.) degree at Syracuse University.
Академиялық мансап
Райс 1868 жылы Веслиан университетінде геология және табиғат тарихы профессоры болды. Мансабының басында ол мефодист епископ шіркеуінің Жаңа Англия конференциясына қосылып, дін қызметкері болып тағайындалды. 1870-ші жылдардың басында Райс Спенсер Бэйрдпен бірге АҚШ Балық комиссиясының жаңадан құрылған зертханасында Вудс-Хоул, Массачусетс штатында зоологиялық зерттеу жұмыстарын жүргізді. Кейін 1876-1877 жылдардың қысында ол Бермудаға ірі геологиялық және зоологиялық экспедиция құрамында қатысты, бұл американдық ғалымдар жасаған алғашқы экспедициялардың бірі болды. 1880-жылдардың басында Райс Еуропа геологиясына қызығушылық танытып, 1881 және 1884 жылдары зерттеу жұмыстарын жүргізді. Ол еуропалық әріптестерімен 1892-1893 жылдары Германияға, ал кейін 1900 жылы Францияға ұзақ сапармен жұмыс істеуді жалғастырды. 1891 жылдан бастап Райс Американың батысындағы геологияға белсенді қызығушылық танытты, халықаралық геологиялық экспедицияның бір бөлігі ретінде Йеллоустон ұлттық паркіне және басқа да Роки тауларындағы жерлерге сапарлады. 1904 жылы ол Гранд-Каньон мен Мексикада зерттеулер жүргізді, ал сол онжылдықтың соңында Якутат шығанағының мұздықтарын зерттеу үшін Аляскаға барды. Райс АҚШ Геологиялық қызметінің геолог-орынбасары болып Коннектикуттың геологиялық ерекшеліктерін картаға түсірді. Кейін 1903 жылдан 1918 жылға дейін Коннектикут штатының геологиялық және табиғи тарих жөніндегі басқарушысы болды. Ғылыми зерттеулерінен басқа, Райс ғылым мен дін мәселелеріне де қызығушылық танытты. Ол 1897-1900 жылдар аралығында Колгейт университетінің Гамильтон теологиялық семинариясында дін мен ғылымның қарым-қатынасы туралы дәріс берді. Өмірі бойы ғылым мен діннің үйлесуі туралы бірқатар маңызды мақалалар мен кітаптар жазды. Райс ғылыми қоғамдарда офицер ретінде белсенді болды. 1891 жылы ол Америка табиғаттанушылар қоғамының президенті болды. Кейін 1905-1906 жылдары ол Америка ғылымын дамыту қауымдастығының вице-президенті, сонымен бірге осы ұйымның геологиялық ғылымдар бөлімінің төрағасы болды. Райс жергілікті қоғамда да белсенді болып, 1884 жылдан 1891 жылға дейін Миддлтаун білім беру кеңесінің мүшесі болды және 1885 жылдан 1891 жылға дейін кеңеске төрағалық етті. Кейін 1902-1905 жылдары Коннектикут штатының білім беру кеңесінің президенті болды. Ол Коннектикут өнер және ғылым академиясының мүшесі болды. Райс Веслиан университетінің президенті міндетін атқарушы болып үш рет – 1907 жылы, 1908 жылдан 1909 жылға дейін және 1918 жылы қызмет етті. 1918 жылы президент міндетін атқарушы болып отырғаннан кейін көп ұзамай ол оқытушылық қызметтен зейнеткерлікке шықты, бірақ зерттеулері мен академиялық жұмыстарын профессор-эмиритус ретінде жалғастырды. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол ұлы мен отбасымен бірге тұру үшін Делавэрге (Огайо штаты) көшіп барды. 1928 жылдың 13 қарашасында Огайо штатының Делавэр қаласында қайтыс болды.
Rice served as professor of geology and natural history at Wesleyan beginning in 1868. Early in his career he was ordained as a minister, joining the New England Conference of the Methodist Episcopal Church. During the early 1870s, Rice undertook zoological research work with Spencer Baird at the newly established laboratory of the United States Fish Commission at Woods Hole, Massachusetts. Later in the winter 1876 to 1877, he was part of a major geological and zoological expedition to Bermuda, one of the first expeditions of its type undertaken by American scientists. In the early 1880s, Rice took an interest in the geology of Europe, traveling for research activities there in 1881 and 1884. He continued further work with European colleagues in an extended trip to Germany from 1892 to 1893, and in later to France in 1900. Beginning in 1891, Rice took an active interest in the geology of the American West, traveling to Yellowstone National Park and other Rocky Mountain locations as part of an international geological expedition. Later in 1904, he conducted research in the Grand Canyon and Mexico, and later in that decade he traveled to Alaska to study the glaciers of Yakutat Bay. Rice served as an assistant geologist with the U. S. Geological Survey, mapping the geological features of Connecticut. Later from 1903 to 1918, he served as Superintendent of the State Geological and Natural History Survey of Connecticut. In addition to his scientific studies, Rice took a keen interest in issues of science and religion. He was a lecturer on the relations of religion and science at the Hamilton Theological Seminary at Colgate University between 1897 and 1900. Throughout his career he wrote a number of landmark articles and books on the reconciliation of science with religious faith. Rice was active as an officer within scientific societies. In 1891, he served as the president of the American Society of Naturalists. Later, from 1905 to 1906, he served as the vice president of the American Association for the Advancement of Science, while concurrently serving as the chairman of the Geological Sciences division of that organization. Rice was also active in his local community by serving as a member of the Middletown Board of Education from 1884 to 1891; presiding over the board from 1885 to 1891. Later, from 1902 to 1905, he served as the president of the statewide Connecticut Council of Education. He was a member of the Connecticut Academy of Arts and Sciences. Rice served as acting president of Wesleyan University on three occasions in 1907, from 1908 to 1909, and again in 1918. Shortly after his last stint as acting president in 1918, he retired from teaching, but continued much of his research and academic work as an emeritus professor. Later in his retirement, he moved to Delaware, Ohio, to live with his son and his family. He died November 13, 1928, in Delaware, Ohio.
Отбасылық өмір
1870 жылы 12 сәуірде Райс Методтық епископ шіркеуінің Жаңа Англия конференциясындағы лауазымды тұлға Лоран Крауэллдің қызы Элизабет Уинг Крауэллге үйленді. Олардың екі баласы болды. Эдвард Лоранс Райс 1871 жылы 18 наурызда дүниеге келді, кейін Огайо Веслиан университетінде зоология профессоры болды. Чарльз Уильям Райс 1879 жылы 19 қыркүйекте дүниеге келді, бірақ үш жасында қайтыс болды. Уильям және оның ағасы, пастор доктор Чарльз Фрэнсис Райс, олардың әкесі, пастор доктор Уильям Райсты еске алу үшін «Уильям Райс: Еске алу кітабы» деген кітапты бірлесіп жазды.
On April 12, 1870, Rice married Elizabeth Wing Crowell, daughter of Loranus Crowell, an official within the New England Conference of the Methodist Episcopal Church. They had two children. Edward Loranus Rice was born on March 18, 1871, and later became a professor of zoology at Ohio Wesleyan University. Charles William Rice was born on September 19, 1879, but died at three years of age. William and his brother, the Rev. Dr. Charles Francis Rice co wrote William Rice: A Memorial, a book memorializing their father, the Rev. Dr. William Rice.