Кіріспе

Гондал – Үндістанның Гуджарат штатындағы Раджкот ауданында орналасқан, шамамен 115 000 тұрғыны бар қала және 175 000 тұрғыны бар муниципалитет. Гондал ауылы Британдық Үндістандағы Бомбей президенттігінің Катхиавар агенттігіндегі сегіз бірінші сыныпты княздық мемлекеттердің бірі болған. Оны Джадеджа әулетінен шыққан индуист раджпуттар билеген.

Тарих

Гондал «Айн и Акбари» (Акбардың тұсында жазылған) және «Мират и Ахмади» сияқты мәтіндерде Сораттағы (Саураштра) Вагела мемлекеті ретінде еске алынады. Катиявар агенттігіндегі Гондал мемлекеті 1634 жылы Джадеджа әулетінен тарайтын Кумбходжи I құрған. Ол Ардои және басқа да ауылдарды әкесі Меранджиден алған. 1888 жылдан 1944 жылы қайтыс болғанға дейін билік еткен Бхагвант Сингхжи мырза салық реформаларымен, әйелдерге міндетті білім беруді енгізуімен, сондай-ақ Үндістанның хан сарайларында кең таралған пурда (әйелдерді оқшаулау) салтын тоқтатуымен көзге түсті. 1901 жылы Гондал қаласының халқы 19 592 адамды құрады және Вирамгам-Раджкот және Раджкот-Сомнат тарамдық жолдарындағы Раджкот пен Джеталсар арасындағы аялдама болып табылды. Пәкістанның негізін қалаушы Мұхаммед Әли Джиннаның ата-тегі Гондал мемлекетінің Панели ауылынан шыққан.

Тарихи орындар

Наулахха сарайы – Гондалдағы ең көне сарай, ол 17 ғасырға дейін сақталып келген. Оның фасадында жархохалар (жабық балкондар) бар тас мүсіндері, бағаналы аула, нәзік өрнектелген аркалар және ерекше спиральді баспалдақтары бар. Үлкен люстрамен жарықтандырылған дурбарда (сарай) салынған пантералар, алтын жалатылған ағаш жиһаздары және көне айналар орналасқан. Жеке сарай мұражайында Махараджа Бхагвасинхжидің Гондалды билеуінің күміс мерейтойында құттықтау хаттары мен сыйлықтарды тасымалдау үшін қолданылған күміс сандықтар қойылған. Өзен жағасындағы сарай 1875 жылы Махараджа Бхагват Сингхжи өзінің ұлы Юврадж Бходжраджи үшін салынған. Онда күтіммен жасалған газон мен бақтар, шамшырақ, көне ағаш жиһаздары мен дивандары бар колониялық стильдегі қонақ бөлмесі, сондай-ақ бісермен, мыс бұйымдарымен және картиналармен безендірілген «үнді бөлмесі» бар. Қазір бұл сарай мұражай-қонақ үйге айналды. Хузур сарайы – қазіргі патшалық резиденция. Бұл сарайдың бір бөлігі, жеміс бағы сарайы деп аталатын қанаты, көпшілікке ашық. Ол 19 ғасырдың соңында Махараджалардың қонақтарын қабылдау үшін Хузур сарайының шағын бөлігі ретінде салынған. Мүлік өзінің атын сарайды қоршап тұрған жеміс бақтарынан, газон мен бақтардан алған. Жеміс бағы сарайы 1930-1940 жылдардағы арт-деко стиліндегі жиһаздарымен, антиквариатпен және қолөнер бұйымдарымен безендірілген жеті бөлмелі мұражай-қонақ үйіне айналдырылды. Бақта түрлі-түсті құстар көп, оның ішінде тауыс та көптеп кездеседі. Миниатюралар бөлмесі – миниатюралық картиналар, мыс және жиһаздар жинағы бар отыру бөлмесі. Сарайдың ерекшелігі – Гондалдың патшалық отбасының теміржол вагоны, ол қонақ бөлмесі, ас бөлмесі және жатын бөлмесі бар люкске айналдырылған. Патшалық гараждарда көне және классикалық автомобильдердің кең коллекциясы бар.

Діни орындар

Саураштраның көптеген аймақтарындағы сияқты, Гондал халқы да жоғары рухани деңгейде саналады. Гондалдағы ғибадатханалар: Ақсар Мәндірі мен Дери (БАПС Сваминараян), Шри Трикамрайджи Хавели, Шри Маданмоханджи ни хавели (Моти Хавели), Шри Рамжи Мәндірі, Бхувнешвари Мәндірі (осы Құдайға арналған Үндістандағы санаулы ғибадатханалардың бірі), Ашапура Мата, Сурешвар Махадев, Дхарешвар Махадев, Каши Вишванат Махадев және зор Амбей Дхам (Раманат) ғибадатханасы. Қала орталығында тағы бір Пуштимаргия Хавели және Сваминараян ғибадатханасы бар. Ақсар Мәндірі ішінде орналасқан Ақсар Дери – Сваминараянның парахансасы болған Гунатитаннад Свамидің самадхи стан (ескерткіш орны), және Бочасанваси Ақсар Прушоттам Сваминараян Санста (БАПС) оны Сваминараянның бірінші рухани жаңғыртушысы деп мойындайды. Бұл ғибадатханаға бүкіл әлемнен адамдар келеді. Гондалдың Гогхавадар қаласындағы Даси Живан Мәндірі – әулие Даси Живанның өмір сүрген жері. Гуджарати жаңа жылы күні адамдар қасиетті әулиенің туған күнін тойлау үшін жиналады. Гондалдың шығысында, Гогхавадардың жанында орналасқан Ананд Ашрама – халық ауыз әдебиеті мен гуджарати әдебиетін зерттейтін орталық.

География

Гондал қаласы орналасқан. Оның теңіз деңгейінен орташа биіктігі 132 метрді (433 футты) құрайды.

Демография

Гондал қаласының соңғы санақ бойынша жалпы халқы шамамен 113 000 адамды құрады. Орташа сауаттылық деңгейі 84,3%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (59%) әлдеқайда жоғары. 2011 жылғы санақ бойынша Гондал қаласының демографиялық құрамы төмендегідей:

+ Гондал қаласының демографиясы, 2011 жыл

Сипаттамалар | Барлығы | Ерлер | Әйелдер
---|---|---|---
Қала халқы | 112 197 | 58 300 | 53 897
Сауаттылар | 84 394 | 45 853 | 38 541
Балалар (0–6 жас) | 12 037 | 6 548 | 5 489
Орташа сауаттылық | 84,26% | 88,60% | 79,62%
Жыныс қатынасы | 108,17 | 100 | -

Мәдениет және экономика

Гондалдың өнер мен әдебиет тарихы бар. Бұл қалада ақындар, жыраулар мен суретшілер – Панкадж Удхас, Манхар Удхас, Нирмал Удхас, Дхумкету, Макаран Дэйв, Джай Васавада туған. Гондалдың басқа да танымал тұлғалары – белгілі суретші Сайрам Дейв, IPS офицері Гаурав Джасани, көрнекті ақын Анилбхай Жоши және гарба бишісі Четан Джетва. Гуджарати тіліндегі алғашқы сөздікті Гондал қаласындағы бас білім беру бөлімінің меңгерушісі Чандракант Бечардас Пател, Сэр Бхагватсигхи Махараджтың қаржылық қолдауымен құрастырған. Пател отбасы патшаның «Геета Бхуван» деп аталатын жазғы сарайын және оның төңірегіндегі жерді өмірлік еңбегі үшін алды. Бұл толыққанды гуджарати сөздігі, «Бхагват ГоМандал» аталатын, App Store және Play Store-да қолданба түрінде қолжетімді. «Джанмаштами халық мерекесі» Санграмсинхжи орта мектебінің алаңында (колледж алаңында) бес-жеті күнге дейін ұйымдастырылады. Гондал экономикасының негізгі факторлары – май зауыттары мен сауда алаңдары. Гондал Гуджарат штатындағы жер жаңғағы майының ең ірі өндірушісі, онда 300-500 май зауыты бар. Сауда алаңы Катьявар аймағындағы ең ірілерінің бірі және Гуджараттағы екінші ірі алаң. Гондалда мақта саудасы өсіп, көптеген мақта тазарту және престеу өндірістері дамыды. Сонымен қатар, Гондалда шетелге экспорттайтын екі аюрведалық (балама) медицина өндірушісі, сондай-ақ зергерлік бұйымдар, ағаш саудасы және аппараттық жабдықтар өндірісімен айналысатын кәсіпорындар бар. Су тапшылығына қарамастан, Гондалдың шетіндегі ауыл шаруашылығы маңызды. Гондалдағы тауарлар нарығы «Нани Базар» (кішкентай базар) және «Моти Базар» (үлкен базар) деп аталатын екі аймақта орналасқан. Гондалдың негізгі бизнес аймақтарына қалалық әкімшілік, Гундала көшесі, Нани Базар, Моти Базар, Кадиялане, автобус аялдамасы жолы және Кумбхарвада кіреді. Елдің басқа аймақтарынан көліктер негізінен автомобиль және теміржол арқылы жүзеге асырылады. Бхавнагар теміржол бөлімшесіне қарасты Гондал теміржол станциясы Гондал қаласына қызмет көрсетеді. Гондалдың негізгі тұрғын аудандары: Бходжраджапара, Г. Парех көшесі, Хандерия көшесі, Гундала көшесі, Махадеввади, Тұрғын үй басқармасы, Станция учаскесі, Гундала жолы, Йогинагар, Каши Вишванат жолы, Кадавани Нагар, Шажананд Нагар, Ходияр Нагар және Гокул Дхам. Гондалдағы ең жақсы тұрғын аудандары – автобус станциясы мен басты базарға жақын орналасқан Бходжраджапара және Кайлашбаг. Бақтар мен саябақтарға Түлсі Бау және Ашапура бақтары кіреді. Гондалдағы мектептерге Сент-Мэри мектебі, Видхья Мандир, Пател пансионаты, Аксхар Пуршотам Свами Нараян орта мектебі және магистральдық гурукул кіреді. Монгиба орта мектебі – аймақтағы ең көне қыздар мектептерінің бірі. Гондалдың басқа да көрнекті орындары – Орталық театр, Рома театры, Колледж алаңы және Жеңіс кинотеатры. 1947 жылы мемони тілінде сөйлейтін көптеген адамдар Пәкістанға көшіп кетті.