Кіріспе

Француздық прима-балерина және актриса (1917–2016)

Иветта Шаувире (i. vɛt ʃo. vi.ʁe; 22 сәуір 1917 – 19 қазан 2016) – француз прима-балеринасы және актриса. Ол Францияның ең ұлы балеринасы деп жиі айтылады және Сильви Гийлем мен Мари Клод Питрагалла балериналарын тәрбиелеген. 1964 жылы «Құрмет легионы» орденімен марапатталды. 1917 жылдың 22 сәуірінде Парижде дүниеге келді. 10 жасында, 1927 жылы Париж опера балет мектебіне қабылданды, ал 12 жасында «Жаннаның желдіргіші» («L'Eventail de Jeanne») балалар балетіндегі өнерімен көзге түсті. Содан кейін, 13 жасында Париж операсының балет труппасына шақырылды.

Мансап

Шаувире Париж опера балетінде бишілер қатарына көтеріліп, 1937 жылы бас биші, ал 1941 жылы ең жоғары атағы – этоль болды. Лифар оны екі ресейлік хореограф – Борис Книазев пен Виктор Гсовскийпен бірге оқуға шақырды, олар оның стилін лиризмге баулып, қатал академиялық дайындығынан алыстатуға ықпал етті. Лифар 1945 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германияны қолдады деген айыппен компаниядан кетуге мәжбүр болды, ал келесі жылы Шаувире де Лифардан кейін оның жаңа құрылған Nouveau Ballet de Monte Carlo компаниясына кетті. 1947 жылы Лифар мен Шаувире Париж опера балетіне қайта оралды; алайда, Шаувире 1949 жылы басқа компаниялармен билеуге болмайтын келісімшарттық дауларға байланысты тағы да кетіп қалды. Ол сондай-ақ Māris Liepa және Erik Bruhn есімді бишілермен бірге биледі, ал Sylvie Guillem және Marie Claude Pietragallaға сабақ берді.

Кинодағы рөлдері

1937 жылы Шаувире Жан Бенуа Левидің "Лебедьтің өлімі" ("La Mort du Cygne") атты фильмінде түсті. Фильм балет бишісі болу арманындағы жас қыздың тарихын айтады. Фильм 1937 жылы Париж көрмесінде "Grand Prix du Film Francais" жүлдесін жеңіп алды және келесі жылы АҚШ-та "Ballerina" деген атаумен көрсетілді. Шаувире АҚШ-та танымал болды және 1938 жылдың желтоқсан айында "Life" журналының мұқабасында пайда болды.

Құрметтер

1964 жылы Құрмет легионы орденінің кавалері. Құрмет легионы орденінің командирі, 24 наурыз 1988 жыл. (1988 жылғы 24 наурыз) Құрмет легионы орденінің үлкен офицері, 13 шілде 2015 жыл. (2015 жылғы 13 шілде) Ұлттық Ардагерлік орденінің командирі, 22 маусым 1994 жыл. (1994 жылғы 22 маусым) Ұлттық Ардагерлік орденінің үлкен кресі, 10 қараша 1997 жыл. (1997 жылғы 10 қараша) Өнер мен әдебиет орденінің командирі.

Жеке өмір

Шаувире 1976 жылы қайтыс болған орыс суретшісі Константин Непокойчицкийге (Константин Непо деп белгілі) тұрмысқа шыққан. Ол 2016 жылғы 19 қазанда Париждегі үйінде 99 жасында дүние салды.