Кіріспе
Мариинский балеті (Балет Мариинского театры) – Ресейдің Санкт-Петербург қаласындағы Мариинский театрының тұрақты классикалық балет труппасы. 18-шы ғасырда құрылған және бастапқыда Императорлық Ресей балеті деп аталған Мариинский балеті – әлемдегі жетекші балет труппаларының бірі. Халықаралық аренада кейбір елдерде Мариинский балеті бұрынғы кеңестік атауымен, Киров балеті ретінде танылуда. Мариинский балеті – Ваганова балет академиясының, әлемдегі жетекші балет мектебінің негізгі труппасы.
The Mariinsky Ballet (Балет Мариинского театра) is the resident classical ballet company of the Mariinsky Theatre in Saint Petersburg, Russia. Founded in the 18th century and originally known as the Imperial Russian Ballet, the Mariinsky Ballet is one of the world's leading ballet companies. Internationally in some quarters, the Mariinsky Ballet continues to be known by its former Soviet name the Kirov Ballet. The Mariinsky Ballet is the parent company of the Vaganova Ballet Academy, a leading international ballet school.
Тарих
Мариинский балеті 1738 жылы алғашқы орыс би мектебі құрылғаннан кейін 1740 жылдары құрылған. Императорлық театр мектебі, ол бастапқыда белгілі болғандай, 1738 жылдың 4 мамырында Санкт-Петербургтегі Қысқы сарайда құрылды. Бұл қазіргі Ваганова атындағы орыс балет академиясының іргесі болды. Мектептің алғашқы директоры француз балетмейстері және педагогы Жан Батист Ланде болды, ал мектептің құрылу мақсаты – алғашқы орыс балет труппасын қалыптастыру үшін жас бишілерді даярлау еді. Императорлық орыс балеті ретінде труппа хореограф Мариус Петипаның көптеген балеттерін көрсетті. Оның көптеген балеттері бүкіл әлемдегі балет труппалары қоятын дәстүрлі классикалық балет репертуарының негізін құрайды және көбінесе Петипаның хореографиясының көп бөлігін сақтайды. Осы балеттердің ішінде «Щелкунчик» («Жақсылыққа толы»), «Спящая красавица» («Ұйықтаған сұлу»), «Дон Кихот», «Баядерка» және «Раймонда» балеттерінің түпнұсқалық қойылымдары, сондай-ақ «Коппелия», «Жизель» және «Корсар» сияқты ескі балеттердің танымал қайта қоюлары бар. Петипаның «Лебеді көлі» балеті – труппа үшін оның ең танымал туындысы. 1877 жылы Болшой театры үшін Юлиус Рейзингердің хореографиясымен қойылған «Лебеді көлі» алғашқыда сыншылар мен көрермендер тарапынан сәтсіздікке ұшырады. Петипа Петр Ильич Чайковскийдің қолдауымен балетті қайта жаңғыртуға тырысты, бірақ композитор жаңа балет аяқталмас бұрын қайтыс болды. Сондықтан Петипа ағасы Модест Чайковскиймен бірге жұмыс істеді, ол сюжетті айтарлықтай өзгертті және қазіргі кезде жиі қойылатын нұсқаға либреттоны қайта жазды. Хореографияны Петипа мен оның серігі Лев Иванов жасады. 1895 жылы Мариинский театрында көрсетілген Петипа, Иванов және Чайковскийдің «Лебеді көлі» қойылымы сәтті болды. Ресей революциясынан кейін Кеңес үкіметі балет мектебі мен труппасын патшалық режимнің символы деп салып, екеуін де жапты. Балет труппасы алғаш рет қайта құрылды, 1920 жылы Опера және балет мемлекеттік академиялық театры болып аталды, ал мектеп кейіннен Ленинград мемлекеттік хореографиялық мектебі болып қайта ашылды, екеуі де бұрынғы орналасқан жерлерінде. 1934 жылы көрнекті кеңес қайраткері Сергей Киров өлтірілгеннен кейін 1935 жылы балет Киров атындағы балет болып қайта аталды, бұл атау кейде қате қолданылады. Коммунистік үкімет құлағаннан кейін балет және опера труппалары театрдың атымен аталып, 1992 жылы Мариинский балеті мен Мариинский операсы болып қайта аталды. Қазіргі таңда екі труппаны да театр басқарады.
Бүгін
Мариинский балетінің директоры – Юрий Фатеев.