Кіріспе

Қазба деректе сақталған ағаш

Қазба ағаш, сондай-ақ қазбаланған ағаш деп те аталады, ол қазба деректе сақталған ағаш. Уақыт өте келе ағаш көбінесе өсімдіктің ең жақсы сақталған (және оңай табылған) бөлігі болады. Қазба ағаш тасбауырланған болуы мүмкін немесе болмауы мүмкін, мұндай жағдайда ол тасбауырланған ағаш деп аталады. Қазба ағаштарды зерттеуді кейде палеоксилология деп атайды, ал қазба ағаштарды зерттейтін маманды палеоксилолог дейді. Қазба ағаш – өсімдіктің сақталған жалғыз бөлігі болуы мүмкін, ал қалған бөлігі толығымен белгісіз болады: сондықтан мұндай ағашқа ерекше ботаникалық атау беріледі. Бұл атау әдетте "ксилон" сөзін және оның болжамды (бірақ міндетті емес) туыстығын көрсететін терминді қамтиды, мысалы, Араукариоксилон (қазіргі араукарияға немесе Агат, Волемия сияқты туысқан түрлерге ұқсас ағаш), Пальмоксилон (қазіргі Арекае тұқымдасына ұқсас ағаш) немесе Кастаноксилон (қазіргі чинкапин немесе каштан ағашына ұқсас ағаш).

Қаттыланған ағаш

Тасқа айналған ағаш – перминерализация процесі арқылы тасқа айналған ағаштардың қазба қалдықтары. Ағаштың бастапқы құрылымын сақтай отырып, барлық органикалық заттар минералдармен алмастырылады. Ең танымал мысалы – Аризона штатындағы тасқа айналған орман.

Мумияланған ағаш

Мумияланған ағаш – минералдануға ұшырамаған ағаштардың қазба қалдықтары. Олар ағаштардың құрғақ, суық немесе ыстық жағдайда жылдам көмілуі нәтижесінде пайда болады. Олар палеоботаникада құнды, себебі дендрологияда қолданылатын әдістермен зерттеуге болатын бастапқы жасушалар мен тіндерді сақтайды. Ерекше мысалдарға Эльсмир және Аксель Хайберг аралдарындағы мумияланған орман жатады.

Су астындағы ормандар

Су астындағы ормандар – теңіздің көтерілуі салдарынан суға батқан ағаштардың қалдықтары. Олар соңғы мұз дәуірінен бері теңіз деңгейінің өзгеруін анықтау үшін маңызды.