Кіріспе
1972 жылғы "Тур де Франс" – велосипед спортының үлкен турларының бірі – "Тур де Франс" жарысының 59-шы шығарылымы. Ол 1-22 шілде аралығында өтті, жалпы ұзындығы белгілі бір шамаға жететін 20 кезеңнен тұрды. Жарыстың алғашқы екі аптасында күшті өнер көрсетіп, Эдди Меркстің ең жақын GC үміткері болған Луис Оканя Пиреней тауларында апатқа ұшырады, бұл Меркске жеңіс үшін Сирилл Гимармен күресуге мүмкіндік берді. Төрт кезеңнің жеңімпазы болған Гимар 17-ші кезеңнен кейін жарыстан екінші орында шықты (сол кезде ол 7:58 секундқа қалып қойған еді), бірақ жарыс аяқталғаннан кейін үздік күресші сыйлығымен марапатталды. Жарысқа қатысқан командалар: Окана 1971 жылғы "Тур" жеңіске жете алатынына сенген, ал Меркс 1971 жылғы жеңіске лайық емес деген пікірлерге наразы болды, екеуі де өздерінің күшін көрсетуге ниеттенді. Меркс "Тур" басталғанға дейін маңызды жарыстарда жеңіске жетті, соның ішінде 1972 жылғы "Джиро д'Италия", және сол кездегі әлем чемпионы болды. Окана аз жарыстарда жеңіске жеткенімен, "Критериум дю Дофине Либере" жарысын ұтып алды. Реймонд Пулидор, Феличе Гимонди, Жооп Зоетемелк және Бернард Тевенет ең маңызды қатысушылар деп есептелді. Жозе Мануэль Фуэнте 1972 жылғы Испания велотурда жеңіске жетіп, 1972 жылғы "Джиро д'Италияда" екінші орын алды, бірақ оның командасы тым көп қиын жарыстарға қатысқандықтан жарысқа қатыспауды шешті. Герман Ван Спрингел "Тур" басталғанға төрт күн бұрын 1972 жылдың соңындағы келісімшарты аяқталғаннан кейін командадан кететінін хабарлады. Содан кейін командасы оны "Тур" құрамынан шығарды.
Жарыс туралы жалпы түсінік
Меркс қарсыластарын бірнеше секундқа жеңіп, прологты жеңіп алды. Бірінші кезеңде Сирилл Гимар спринтте жеңіске жетті, ал бонустық секундтар арқасында жалпы сыныпта көшбасшының майкасын иеленді. Келесі кезеңдерде Меркс аралық спринттерде және финиш сызығында бонустық секундтарды жеңіп, уақытты қайтаруға тырысты, бірақ Гимар да сол тактиканы қолданды. Меркс 3b кезеңінде командалық уақыт сынағынан кейін алған бонустық секундтардың арқасында бірінші орынды қайта иеленді, бірақ төртінші кезеңде оны қайтадан жоғалтты. Меркс бесінші кезеңнің екінші бөлігінде өткен уақыт сынағында жеңіске жетті, бірақ Гимар үшінші орынға ие болып, көшбасшылықты сақтап қалды. Алтыншы кезеңнен кейін Гимар Меркске 11 секундпен оқшылық етті. Үшінші орынды Меркстің командаласы иеленді, ал Оканья төртінші орынға, Гимардан бір минутқа қалып қойды. Жетінші кезеңде Тур Пиреней тауларына жетті. Оканья екі рет шабуыл жасады, ал екінші рет тек Меркс ғана оның ізінен жете алды. Оканья тесіліп, кейін Тевенетпен соқтығысқанда, Меркс онысыз алға жылжыды. Зоэтемелк пен Гимарды қамтитын тағы бір топ Меркске жетіп, финиш сызығын бірге кесті. Окана 1 минут 49 секундтан кейін алтыншы орынға ие болды. Тевенет бұл кезеңде алты минуттан астам уақыт жоғалтып, жеңіске үмітін толығымен жоғалтты. Ол құлаудан салдарынан ауыр жарақат алған-алмағанын анықтау үшін ауруханаға жеткізілді, бірақ келесі кезеңге қатыса алды. Сегізінші кезеңнің соңғы көтерілісінде Люсьен Ван Импе шабуыл жасады. Меркс оны қуып жетіп, кезеңді жеңіп алды, ал Оканья одан сегіз секунд қалып қойды. Гимар үш минуттан кейін жеңіске жетті, ал Меркс жалпы сыныпта оны басып өтті. Тоғызыншы кезеңде Роджер Пингион жарыстан шықты. Ол жалпы сыныпта маңызды рөл атқармады, бірақ оның командасы оның жарыстың қалған бөлігінде командаласы Тевенетке көмектесетінін күтті. Он бірінші кезең Мон-Вентуға көтерілумен аяқталды. Меркстің командасы жылдамдықты соншалық деңгейге жеткізді, велосипедшілердің көп бөлігі құлап қалды, содан кейін Оканья төрт рет шабуыл жасады. Әр жолы Меркс оны Пулидормен бірге қуып жете алды. Пулидор содан кейін шабуыл жасады, бірақ қашып кетуге қол жеткізе алмады. Тевенетті қоса, тағы бірнеше велосипедшілер қайтадан жете алды. Содан кейін Тевенет шабуыл жасап, қалғандарын артта қалдырып, кезеңді жеңіп алды. Меркс Окананың он екінші кезеңде шабуыл жасауын күтті, сондықтан ол оның жанында болды. Жоаким Агостиньо мен Люсьен Ван Импе шабуыл жасағанда, Меркс оларды жіберіп, Оканамен бірге қалды, өйткені Меркс тек Оканаға қамқорлық жасады; ол Окананың уақытты қайтаруын қаламады және ол келесі кезеңдерде оған шабыт бере алатын кезеңді жеңуін қаламады. Он үшінші кезеңде Меркстің командасы бірінші болып жылдамдықты орнатты, нәтижесінде Варстың көтерілісіне тек 16 велосипедші жетті. Реймонд Делиль бұл топтан қашып кетті, бірақ Меркс пен Агостиньо оны қуып, саммиттен кейін басып өтті. Төменде Гимар Мерксті қуып жете алды, ол Делиль мен Агостиньоны тастап кеткен еді. Изоардқа көтерілгенде, Меркс Гимарды құлатты және жеңіске жетті. Ол кезде Меркс жалпы сыныпта Оканадан шамамен бес минутқа алда болды. Он төртінші кезеңнің бірінші бөлігін де Меркс жеңіп алды, ол Зоэтемелкке оқшылық етті. Окана екі минут жоғалтты, ал Гимар оны жалпы есепте басып өтті. Он төртінші кезеңнің екінші бөлігінде Окана бес минуттан астам уақыт жоғалтты. Гимар мен Меркс кезеңді жеңу үшін спринтке түсті, ал фотофиниш жеңісті Гимарға берді. Окана бұл кезеңнен кейін жарыстан шықты; ол жетінші кезеңде құлағаннан кейін өкпе инфекциясына шалдықты. Этап 1800 м екі айналыммен аяқталды; бір топтың бір айналымды өткіріп кеткені анықталғанда, ереже бойынша бұл топқа сол айналымды қайтадан жүруге тура келетіні айтылды, бірақ төрешілер алқасы бірінші айналымнан кейін тіркелген уақытты пайдалануға шешім қабылдады. Он бесінші кезең де Гимардың жеңісімен аяқталды; Меркс бір қолын көтеріп қуанды. Он жетінші кезеңде Гимар денсаулығымен күресті. Ол кезең бойы медициналық көмекке мұқтаж болды және соңғы көтерілісте екі минут жоғалтты. Он сегізінші кезеңде 10 км өткен соң, ол жарыстан шықты. Меркс қазір он минуттан астам алда болды және жарыста жеңіске жететініне сенімді болды. Екінші орын әлі белгісіз болды: Пулидор мен Гимондиді бір секунд қана бөліп тұрды. Соңғы күнгі уақыт сынағында Меркс жеңіске жетті: Гимонди екінші орын алды, Пулидор төртінші орын алды, ал Гимонди жалпы сыныпта Пулидорды басып өтті. Париждегі фиништен кейін Меркс ұпайлар бойынша жеңіске жеткені үшін алған жасыл майкасын Гимарға сыйлады, ол әйтпесе осы классификацияның жеңімпазы болар еді. 2000 жылы Сайнс "Доктор Мабузенің таң қалдыратын ашылуы" атты кітабын жазды, онда ол өзінің кінәлі еместігін жоққа шығарды. Кейін сол жылы Эдди Меркс жыл спортшысы сайысында Марк Спитцтен кейін екінші орын алды.
Таулар жіктелуі
+Түпкілікті таулар классификациясы (1–10) Орын Саяхатшы Команда Ұпайлар 1 4 2 13 3 13 4 14 5 19 6 Ван Коутер–Магнифлекс–де Грибальди 25 7 Ван Коутер–Магнифлекс–де Грибальди 26 8 34.5 9 42.5
Орташа спринттердің жіктелуі
Сирилл Гимар 17-ші кезеңде жарыстан шыққанда, ол 65 ұпаймен аралық спринттер классификациясында көш бастап тұрды. Қосымша кесте: Орын Жатқандар Команда Ұпай 1 61 2 48 3 28 4 28 5 27 6 16 7 15 8 13 9 10 10 Ван Коутер–Магнифлекс–де Грибальди 9