Кіріспе
Италиялық велосипедші Марко Пантани (13 қаңтар 1970 – 14 ақпан 2004) – итальяндық жол жүргізу велосипедшісі, спорт тарихындағы ең ұлы таушылардың бірі саналады. Оның жетістіктері, басқа велосипедшілердің пікірлері және рекордтары оның мұрасын көрсетеді. Ол Tour de France жарысының әйгілі Mont Ventoux (46:00) және Alpe d'Huez (36:50) тауларына ең жылдам көтерілуді тіркеді, ал Ланс Армстронг және Шарли Голл сияқты басқа велосипедшілер де Пантанидің тауға көтерілу шеберлігін жоғары бағалады. 1998 жылы ол «Тур де Франс» – «Джиро д’Италия» екілігін жеңген соңғы және жалғыз жеті велосипедшінің бірі. Оттавио Боттеккья, Джино Бартали, Фаусто Коппи, Гастоне Ненчини және Феличе Гимондиден кейін, ал Винченцо Нибалиден бұрын «Тур де Франс» жеңімпазы атанған жеті итальянның алтыншысы осы Пантани. Пантанидің велосипед тебу стилі ерекше, отырмайтын және тауға қажырлы көтерілу стилімен ерекшеленді. 2004 жылы кокаин уыттанғаннан кейін болған ерте өлімі оны халыққа танымал тұлғаға айналдырды. Пантани өзі «Il Pirata» («Пират») деген лақап атты таңдады, себебі оның басы қырқылып, бандана мен сырғалар тағып жүретін. Оның дене бітімі тауға көтерілуге қажетті классикалық құрылысқа ие екендігі айтылды. Оның стилі бес мәрте «Тур де Франс» жеңімпазы Мигель Индурайн сияқты уақытты сынау шеберлерінен өзгеше болды. Пантани мансабында допингке оң сынақ нәтижесі бермегенімен, оның мансабы допингке қатысты айыптаулармен толы болды. 1999 жылғы «Джиро д’Италия» жарысында, қан көрсеткіштерінің қалыптан тыс болуына байланысты ол жарыстан шеттетілді. «Денсаулық себептерімен» дисквалификацияланғанына қарамастан, Пантанидің жоғары гематокриті EPO қолданудың салдары деп есептелді. Кейінгі айыптаулардан кейін Пантани ауыр депрессияға түсіп, одан толыққанды айығуға қол жеткізе алмады, нәтижесінде 2004 жылы қайтыс болды.
Marco Pantani (ˈmarko panˈtaːni; 13 January 1970 – 14 February 2004) was an Italian road racing cyclist, widely regarded as one of the greatest climbing specialists in the history of the sport by measures of his legacy, credits from other riders, and records. He recorded the fastest ever climbs up the Tour's iconic venues of Mont Ventoux (46:00) and Alpe d'Huez (36:50), and other cyclists including Lance Armstrong and Charly Gaul have hailed Pantani's climbing skills. He is the last rider and one of only seven to ever win the Tour de France – Giro d'Italia double, doing so in 1998. He is the sixth of seven Italians, after Ottavio Bottecchia, Gino Bartali, Fausto Coppi, Gastone Nencini and Felice Gimondi, and before Vincenzo Nibali to win the Tour de France. Pantani's cycling style was off the saddle, and was a relentless climbing style. His early death caused by acute cocaine poisoning in 2004 has further turned the cyclist into a popular icon. The narrative was cultivated by Pantani, who picked the nickname "Il Pirata" (English: "The Pirate") because of his shaven head and the bandana and earrings he wore. At and , he was said to have the classic build for a mountain climber. His style has been contrasted with that of time trialling experts such as the five time Tour winner Miguel Induráin. Although Pantani never tested positive during his career, his career was beset by doping allegations. In the 1999 Giro d'Italia, he was expelled due to his irregular blood values. Although he was disqualified for "health reasons", it was implied that Pantani's high haematocrit was the product of EPO use. Following later accusations, Pantani went into a severe depression from which he never fully recovered, ultimately leading to his death in 2004.
Ерте өмір және әуесқойлық мансабы
Пантани 1970 жылдың 13 қаңтарында Романьяның Чезена қаласында Фердинандоның (Паоло деп аталған) және Тонинаның ұлы болып дүниеге келді. Ол он бір жасында Чезенатикодағы Фаусто Коппи велосипед клубына қосылды. Әуесқой ретінде ол 1992 жылы Girobio жеңімпазы атанды, бұл Giro d'Italia-ның әуесқойлар арасындағы жарысы. 1990 жылы үшінші, ал 1991 жылы екінші орынды иеленді. Өзінің алғашқы кәсіби жарысында – Gran Premio Città di Camaiore-де 12-орында аяқтады. 1993 жылы, кәсіпқой ретіндегі толық маусымында, ол таулы трассада өткен Giro del Trentino жарысында бесінші орынды алды және команда жетекшісі Клаудио Чиаппуччиге көмектесу үшін Giro d'Italia-да дебют жасады. Бірақ, 18-ші кезеңде теңіз жарысынан (тендинит) зардап шеккендіктен жарыстан шығуға мәжбүр болды. 1994 жылы Giro del Trentino және Giro di Toscana жарыстарында төртінші орынды алды, содан кейін екінші рет Giro d'Italia-ға қатысты, онда Чиаппуччиге көмектесуі тиіс еді. Ол карьерасын қауіпке тілген жарақаттарға ұшырады және 1996 жылғы маусымның көп бөлігін өткізіп жіберді.
1997: Mercatone Uno компаниясына ауысу
Carrera Jeans өндірушілері 1996 жылдың соңында танымал итальяндық велокоманданы демеушіліктен бас тартқаннан кейін, Италияда Марко Пантани команда жетекшісі болған жаңа команда құрылды. Лучано Пецци оны негіздеді, және олмен бірге спорттық директорлар ретінде Джузеппе Мартинелли, Давиде Кассани және Алессандро Джаннелли, сондай-ақ Carrera командасынан он велошабандоз келді. Пантани 1997 жылы Жироға оралды, бірақ бірінші кезеңдердің бірінде қара мысық оның алдынан шығып, апатқа себеп болды, нәтижесінде ол жарақат алды. Ол кезеңді аяқтады, бірақ 1995 жылы жарақат алған аяғының бұлшық етіндегі зақымдануға байланысты ауруханада емделді. Ол 1997 жылғы Тур де Франс жарысына қатысып, Альпіде екі кезеңде жеңіске жетті, Альп д’Юзға көтерілудің рекордтық уақытын орнатып, екі күннен кейін Морзинде де жеңіске қол жеткізді. Жан Улрих жеңіске ие болды, ал Пантани Ричард Виренкеден кейін үшінші орынды иеленді. 1997 жылы Пантани соңғы 14,5 шақырымды L’Alpe d’Huez-ге 37 минут 35 секундта жүрді, бұл 14,5 шақырым бойынша бүгінгі күнге дейінгі рекорд. Бірақ шындығында көтерілудің ұзындығы 13,8 шақырым болғандықтан, Пантанидің 1997 жылғы уақыты 13,8 шақырым бойынша есептегенде 36 минут 55 секундті құрады. Оның 13,8 шақырым бойынша жеке рекорды 1995 жылы 36 минут 50 секундты құрады, бұл күні бүгінге дейін ең жылдам көтерілу уақыты болып табылады. Ол сондай-ақ 1997 жылы 36 минут 55 секунд және 1994 жылы 37 минут 15 секунд көрсетіп, екінші және үшінші жылдам уақыттарды иеленді, одан кейін 2004 жылы Лэнс Армстронг 37 минут 36 секундпен және 1997 жылы Жан Улрих 37 минут 41 секундпен одан кейін келді.
1998: Жиро мен Тур жеңімпаздары
1998 жылы Пантани «Италия гиросын» жеңіп алудың фавориті саналды. Басқа үміткерлердің ішінде Алекс Цюлле, 1996 жылғы жеңімпаз Павел Тонков және 1997 жылғы жеңімпаз Иван Готти болды. Цюлле Ниццадағы алғашқы прологты жеңіп алды, сондай-ақ Лаго Лаценодағы алтыншы кезеңді ұтты, бірақ Пантани Пянкаваллодағы тау кезеңінде уақытты қысқартты. Пантани Триестте өткен он бесінші кезеңдегі жеке уақыт сынағында өзінің басты қарсыластарынан одан әрі уақыт жоғалтты. Осыған дейін Пантани Доломит тауларындағы кезеңдерге дейін Цюлледен шамамен төрт минутқа қалып қойды, ал соңғы кезеңге дейін жеке уақыт сынағы күтілуде, ол Цюлле мен Тонковқа тиімді болды. Сельва-ди-Валь-Гарденаға дейінгі жиырма жетінші кезеңде Пантани Мармолада жотасында Цюллеге шабуыл жасап, манжетканы (maglia rosa) – көшбасшының жейдесін алғаш рет киді. Пантани финиш сызығын Джузеппе Герриниден кейін кешіп өтті, бірақ Цюлледен төрт минуттан астам үстеме алды, жалпы есепте Тонковтан отыз секунд, Герриниден отыз бір секунд және Цюлледен бір минуттан астам басымдық сақтады. Алпе-ди-Пампеагоға дейінгі кезеңде ол Тонковтан кейін екінші орынды иеленді, бірақ жалпы есептегі басымдығын сақтап, Цюлле мен Герриниден одан да көп уақыт алды. Он сегізінші кезеңде Plan di Montecampione-де ол бірнеше рет Тонковқа шабуылдап, соңғы үш километрде оны қалдырып, кезеңді жеңіп, соңғы кезеңдегі жеке уақыт сынағына шамамен бір жарым минуттық артықшылықпен келді. Бұрынғы уақыт сынағында Пантаниден екі минуттан астам үстеме алған Тонков уақыт сынағында Пантаниден күштірек саналды, бірақ италияндық соңғы кезеңде үшінші орынды алып, Тонковтан қосымша бес секунд алды. Осылайша Пантани өзінің көшбасшылығын сақтап, «Джиро д’Италияны» Тонковтан бір жарым минутқа, Герриниден алты минуттан астам айырмамен жеңіп алды. Ол сонымен қатар таулар бойынша жарысты ұтып, ұпайлар бойынша екінші орынды иеленді. «Тур де Франста» Пантани жарысты бастады, алғашқы прологта 189 жүргізушінің ішінде 181-ші орынды алды және 1997 жылғы «Тур де Франс» жеңімпазы Ян Улрихке қарсы алғашқы жеке уақыт сынағында төрт минуттан астам уақыт жоғалтты. Пантани Пиренейлерде Улрихтен 23 секундты Лушонға дейінгі кезеңде алып, Плато де Бейльдегі кезеңді жеңіп, Улрихтен қосымша бір минут қырық секунд алды. Пиренейлерден кейін ол Улрихтен үш минут қалып қойса да, Альп тауларындағы бірінші тау кезеңінде Гренобльден Лес-Дюс-Альпке дейін, Col de la Croix de Fer және Col du Galibier арқылы оны тоғыз минутқа жуық жеңді. Пантани финиш сызығына 48 шақырым қашықтықта Галибьердің жотасына шабуыл жасады. Ол Deux Alpes тауының соңғы бөлігінде жеңіске жету үшін тау басында жаңбырлық жамылғысын киюге тоқтады. Пантани Улрихке қарсы үш минуттық кемшілігін алты минуттық артықшылыққа айналдырып, келесі кезеңдерде сақтап, Жан Улрих пен Бобби Джуличтен бұрын «Тур де Франсты» жеңді. Пантани 1965 жылы Феличе Гимондиден кейін «Турды» жеңген алғашқы итальяндық және тарихта «Джиро-Тур» қосымшасын орындаған жетінші жүргізуші болды, бұл жетістік 1993 жылы Мигель Идурайннан бері ешкімге орындалмады. 2024 жылға дейін ол бір жылда «Джиро» мен «Турды» жеңген соңғы жүргізуші болып табылады. «Турдағы» табысынан кейін ол «Фестина» ісінен кейін полицияның қорқынышынан ең таза «Турды» жеңген болуы мүмкін екенін айтты. Өзінің ең табысты маусымын аяқтағанмен және сары жейдеге ие болуді армандағанмен, кейіннен ол бұрынғыдан да жалғыз сезінгенін мәлімдеді. Дисквалификация кезінде Пантани төрт кезеңді жеңіп, Паоло Саволделиден 5 минут 38 секунд артықшылықпен басымдық сақтады, сондай-ақ ұпайлар мен таулар бойынша жарыста көш бастады. Нәтижесінде команданың барлығы жарыстан шығып кетті. Пантани жылдың қалған жарыстарынан қашып қалды.
2000-2003: соңғы жылдары
2000 жылы ол жарыс басталуға бір күн қалғанда ғана қатысуға шешім қабылдады. Ол уақыт жоғалтып, Брайансонға дейінгі соңғы тау кезеңіне дейін шабуылдауға мүмкіндік таппады, онда ол командаласы Стефано Гарзеллиге жеңіске жетуге көмектесті. Пантани 2000 жылы «Тур де Франс» жарысына қатысты. Ол Пиреней тауларында қарқынын жоғалтты, бірақ Мон-Венту тауында Ланс Армстронгпен теңселіп, қарсыластарын артта қалдырды. Армстронг жылдамдығын төмендетіп, Пантаниге кезең жеңісін сыйлағандай болды. Пантани бұл әрекеттің өзін қорлағандық сезімге ұшыратқанын айтты, бұл екеуі арасындағы жаман сезімдерге себеп болды, және Армстронг оны үлкен құлақтарына сілтеме жасай отырып «Elefantino» («Кішкентай фил» - италия тілінде) деп атағанда жағдай нашарлады. Сол «Тур»да ол Куршевельде тағы бір кезеңді жеңіп алды, бұл оның кәсіби мансабындағы соңғы жеңісі болды. Ол жалпы есепте алтыншы орында тұрды, Армстронгтан тоғыз минут қалып қойды. Келесі кезеңде «Col de Joux Plane to Morzine» бағытында Пантани 120 км қалғанда Армстронгты басып озуға тырысты, бірақ асқазан проблемаларына тап болып, келесі күні жарыстан шықты. Ол енді ешқашан «Тур»да жарыспады. Сол жылы Италия құрамасы атынан Сидней Олимпиадасының жол жарысында 69-шы орынды иеленді. Содан кейін 2001 және 2002 жылдары допингке қатысты күдіктерге байланысты және нашар нәтижелерге байланысты сирек жарыстарға қатысты. 2001 жылғы «Giro d'Italia» кезінде итальян полициясы барлық 20 команданың бөлмелерін тінту жүргізді және Пантанидің бөлмесінен инсулин іздері бар шприц табылды. Италия велоспорт федерациясы оны сегіз айға жарыстан шеттетуге үкім шығарды, бірақ кейін дәлелдердің жетіспеуіне байланысты шағымы қабылданды. 2003 жылы Пантани «Giro d'Italia» жарысына қайта оралып, жалпы есепте 14-ші орынды иеленді. Оның ең жақсы кезеңдегі нәтижесі Монте Зонколан тауының беткейінде сәтсіз шабуылдан кейін 5-ші орын болды, ал он тоғызыншы кезеңде Каската-дель-Точеге соңғы шабуылдарын жасады. Бұл оның кәсіби велоспорттағы соңғы жарысы болды. Оның командасы 2003 жылғы «Тур де Франс» жарысына шақырылмағаннан кейін, ол «Тур»да қатысу үшін «Bianchi» командасына қосылуы мүмкін деген болжамдар тарады, бірақ маусым айының соңында жүйке аурулары, есірткілік және алкоголизмге мамандандырылған психиатриялық клиникаға түскеннен кейін жеке өміріне қатысты мәлімдеме жасауды сұрады. Клиникадан босатылғаннан кейін, 1999 жылғы «Giro d'Italia» жарысындағы қан көрсеткіштеріне қатысты спорттық алаяқтық ісі бойынша ақталды, себебі 1999 жылы допинг қылмыс деп есептелмеген. Пантани итальян газетіне велосипед жанкүйерлері оны спортшы ретінде ұмыту керектігін айтты, сонымен қатар велосипед оның ойындағы соңғы нәрсе екенін және ол салмақ жинағанын мәлімдеді.
Допинг қолдану
1999 жылғы Италияның «Джиро» жарысында гематокрит көрсеткіші 52 пайызды құрап, UCI белгілеген 50 пайыздық шектен асып кеткендіктен, Пантани мансабының қалған бөлігінде допингке қатысты айыптауларға тап болды. 1999 жылғы «Джиро» кезінде қан көрсеткіштерінің бұзылуы бойынша сот отырысы 2003 жылдың сәуір айында басталды, бірақ допинг қолдану сол кезде қылмыс деп есептелмегендіктен Пантани ақталды. Бірнеше күннен кейін итальяндық прокурор Рафаэле Гуариниелло сот және медициналық құжаттарды қарап шыққаннан кейін, Пантанидің апаттан кейінгі гематокрит көрсеткіші 60 пайыздың жоғары болғанын анықтағаннан кейін, оны «спорттық құқық бұзушылық» жасады деп айыптады. Нәтижелер 1999 жылға дейін жарияланбағанмен, UCI 1997 жылдың басында қанды тексеруді енгізу туралы шешім қабылдады, гематокрит үшін жоғарғы шек 50 пайызды құрады. 50 пайыздың жоғары көрсеткішін алған спортшы екі аптаға жарыстан шеттетілді. Тест «денсаулықты тексеру» деп аталды, бірақ спортшының тыйым салынған қанды күшейтетін препаратты, ЭПО-ны қолданғаны күдігімен жүргізілді. Тергеу барысында тергеушілер Пантанидің жоғары гематокрит деңгейінің себебін табуға тырысты, соның ішінде 1995 жылдың 1 мамырында жаттығу кезінде болған апаттан кейін ауруханада гематокрит деңгейі 57,6 пайызды құрады, бұл кезде дәрігер гематологиялық көрсеткіштердің қалыпты еместігін атап өтті. Гуариниелло 1997 жылғы «Джиро» жарысында болған апаттан кейін Пантанидің медициналық жазбаларын қарауды сұрағанда, қан анализінің нәтижелері ауруханадағы іс қағаздарынан жоғалғаны және полиция «қасақана алып тастау» мүмкіндігін жоққа шығармады. Пантани ақырында «спорттағы алаяқтық» деп айыпталды, бірақ оның адвокаттары Пантанидің гематокриті қыркүйек айында биік тауларда жаттығулардың нәтижесінде, жарыс кезінде сусызданудан зардап шегуі, апатының салдары және сынама алу әдісінің қателіктерінен көтерілген болуы мүмкін деп мәлімдеді. Бастапқыда оған үш айға шартты жаза тағайындалғанмен, Пантанидің адвокаттары шағымданып, іс 2001 жылдың соңында тоқтатылды, өйткені заңның өзі 1999 жылы ғана қабылданды. 1999 жылы итальяндық «La Repubblica» газеті Пантанидің итальян спортында өнімділікті арттыратын заттарды қолдануға қатысты тергеуге қатысқандығы туралы ақпарат жариялады. Газетте жарияланған мәліметтерге сәйкес, Франческо Конкони 1993-1998 жылдар аралығында итальяндық спортшыларға, соның ішінде Пантаниге және басқа да велоспортшыларға ЭПО берген. 1994 жылы оның гематокрит көрсеткіштері маусымның басында, 16 наурызда 40,7 пайызды құрады, ал «Джиро» жарысының алғашқы кезеңдерінде 23 мамырда 54,55 пайызға дейін өзгерді. Оның көрсеткіштері жарыстың екі кезеңінде жеңіске жеткеннен кейін 8 маусымда 58 пайызға жетті, ал 27 шілдеде «Тур де Франс» жарысынан кейін 57,4 пайызды құрады. 1995 жылдың наурыз айында оның гематокрит деңгейі 45 пайызға дейін төмендеді, бірақ ол шілдеде «Тур де Франс» жарысында екі кезеңді жеңіп алған кезде 56 пайызға жетті, ал қазан айында Милано-Торинодағы апаттан кейін 60 пайыздың жоғары болды. 2004 жылы Конкони мен оның екі көмекшісі судья Франка Олива тарапынан ақталды, өйткені сол кездегі әрекеттер заңсыз деп танылмады, бірақ олар допингті насихаттауға «моральдық жағынан кінәлі» деп танылды. 2001 жылғы Италия «Джиро» жарысында Пантанидің бөлмесінен инсулин іздері бар шприц табылған. Пантани инсулинді біреу орнатқанын және сол түні бөлмеде болмағанын мәлімдеді. 2002 жылы Италияның Велосипед федерациясы оны сегіз айға жарыстан шеттету туралы шешім қабылдады, бірақ дәлелдің жетіспеуіне байланысты кейіннен шағымы қабылданды. 2006 жылы, қайтыс болғаннан екі жыл өткен соң, Пантани «Операция Пуэрто» допинг ісіне қатысты. Испанияның «Cadena SER» радиожелісі жариялаған құжаттарға сәйкес, Пантаниге Эуфемиано Фуэнтес тарапынан «PTNI» кодировкасы берілген, оның соңғы маусымы 2003 жылы ЭПО, өсу гормоны, инсулин, левотиреоид және IGF 1 сияқты препараттарды қамтитын толық бағдарламасы болды. Италияның «Corriere della Sera» газеті оған 40 000-нан астам бірлік ЭПО, жеті доза өсу гормоны, отыз доза анаболикалық стероидтар және менопаузаны емдеу үшін қолданылатын төрт доза гормондар енгізілгенін хабарлады. 2006 жылы испандық кәсіби велоспортшы Хесус Манзано, оның мәлімдемелерінен кейін «Гвардия Сивиль» «Операция Пуэрто» тергеуін жүргізді, француз телеарнасы «France 3» берген сұхбатында Пантани Фуэнтестің тұрақты клиенты болғанын айтты. 1998 жылғы Италия «Джиро» жарысының шешімді кезеңінде Пантанидің командаласы Риккардо Форкони гематокрит көрсеткіші 50 пайыздың жоғары болғандықтан жарыстан шеттетілді. 1999 жылғы «Джиро» жарысының басында Ivano Fanini Пантани мен Форкони Пантанидің шеттетілуіне жол бермеу үшін қан үлгілерін алмастырған болуы мүмкін екенін айтты. Fanini мәлімдемесіне сәйкес, Форконидің гематокрит көрсеткіші күні бұрын 47 пайызды құрады. 2008 жылы Fanini Форкони алмасу үшін үй алғанын мәлімдеді, бірақ Форкони бұл мәлімдемені жоққа шығарды. Мэтт Ренделлдің Пантанидің өмірбаяны оның кәсіби мансабының бойымен рекомбинантты эритропоэтин (rEPO) қолданғанын көрсетеді. Онда әртүрлі дереккөздерден алынған маусымдық гематокрит деңгейлерінің ауытқуы табиғи түрде мүмкін болғаннан асып түсетіні және Пантанидің негізгі жеңістері, мүмкін, 60 пайызға дейін жететін қан гематокрит деңгейлерінің арқасында жеңіске жеткені айтылады. 2013 жылдың шілде айында француз Сенатының допинг бойынша баяндамасында Пантани, Ян Ульрих, Бобби Жулич, Эрик Забель, Жакки Дюран, Лоран Десбиеннің 2004 жылы жүргізілген «Тур де Франс» жарысының 1998 жылғы сынамаларын қайта тексеру кезінде ЭПО-ға оң нәтиже көрсеткені, бірақ сынамалар антидопинг стандарттарына сәйкес келмегендіктен нәтижелер жарамсыз деп танылды.
Өлім
2004 жылғы 14 ақпанның кешкісін Пантани Италияның Римини қаласындағы қонақ үйден өлген күйде табылды. Автопсия оның миының ісінуі және жүрек жеткіліксіздігін көрсетті, ал сот-медициналық сараптамада жедел кокаин улануы анықталды. Пантани өмірінің соңғы күндерін достары мен отбасынан оқшауланып, қонақ үй бөлмесінде өзіне-өзі қамап өткізді. Пантанидің бұрынғы қатыны Кристина Джонсон 2004 жылғы сәуірде швейцариялық L'Hebdo журналына берген сұхбатында 1999 жылғы Giro d'Italia-дан шығарылғаннан кейін Пантани оған кокаин қолдана бастағанын мойындағанын айтты. 2008 жылы Фабио Карлино Пантаниге оның өліміне себеп болған таза кокаин дозасын ұсынғаны үшін сотталды. 2011 жылы Кассациялық сот үкімді күштен шығарды, өйткені прокурор үкімге күмән білдірді, сонымен қатар «Пантанидің өліміне байланысты үлкен медиа шуы судьяларды жауапкершілікті артық жүктеуге әкелді» деген пікірін білдірді. 2016 жылы іс қайта ашылды, бірақ кейін тоқтатылды, содан кейін тағы да ашылды; 2021 жылдың қарашасында итальян прокурорлары қарастыру үшін елу бетке жуық жаңа дәлелдер келтірді. Пантани туған жері Цезенатикода жерленді. Оның қоштасу рәсіміне жиырма мың адам қатысты, оған Франко Балерини, Альберто Томба, Азеглио Вичини, Марио Чиполлини және Диего Марадона сияқтылар да қатысты. Қоштасу рәсімінде оның менеджері Мануэла Рончи Пантанидің Кубаға сапары кезінде паспортына жазған жазбаларын оқыды:
«Төрт жыл бойы мен барлық соттарда болдым, мен басқа спортшылар сияқты болуға деген құлшынымымды жоғалттым, бірақ велоспорт өте пайдалы болды және көптеген жастар әділдікке сенімін жоғалтты. Менің барлық әріптестерім қорланды, олардың қонақ үйлеріне отбасыларын жою үшін жасырын камералар орнатылды. Мұндай жағдайдан кейін қалай өзіңді-өзің зардап етуден сақтай аласың?». Мигель Индурайн, бес мәрте «Тур де Франс» жеңімпазы, Пантаниді былай деп мақтады: «Ол адамдарды спортқа қызықтырды. Одан да көп жетістіктерге жеткен спортшылар болғанмен, олар оның сияқты жанкүйерлерді тарта алмады».
For four years I've been in every court, I just lost my desire to be like all the other sportsmen, but cycling has paid and many youngsters have lost their faith in justice. All my colleagues have been humiliated, with TV cameras hidden in their hotel rooms to try and ruin families. How could you not hurt yourself after that? Miguel Induráin, five times Tour de France winner, praised Pantani by saying: "He got people hooked on the sport. There may be riders who have achieved more than him, but they never succeeded in drawing in the fans like he did."
Мұра
Өлгеннен кейінгі жылдары Пантани туралы бірнеше мақала, кітап, ән және фильм жарық көрді. Спорт журналистері Джон Уилкоксон мен Мэтт Ренделл сияқтылар Пантанидің өмірбаянын және оның өміріне арналған еңбектер жазды. Пантанидің бес жыл бойы менеджері болған Мануэла Рончи, Пантанидің өмірінің соңғы жылдары туралы "Қашқын" ("Man on the Run") атты еңбегін жариялады. Оның анасы Тонина Пантани 2008 жылы "Ол менің ұлым болды" ("Era mio figlio") атты кітап шығарды. 2011 жылы "Марко Пантанидің соңғы күндері" ("Gli ultimi giorni di Marco Pantani") атты комикс жарық көрді, ол Пантанидің өліміне әкелген оқиғаларды суреттейді. Бұл комикс француз журналисі Филипп Брунелдің кітабына негізделген, ол Пантанидің досы болатын және Пантанидің қазасы кісі қолынан болған болуы мүмкін деген жорамал жасаған. 2007 жылы Италияның RAI телеарнасы "Пират: Марко Пантани" ("Il Pirata: Marco Pantani") атты телефильмді көрсетті, онда Роландо Равелло Марко Пантани рөлін ойнады. Пантанидің өміріне арналған "Велосипедшінің қазасы" ("Pantani: The Accidental Death of a Cyclist") атты деректі фильм 2014 жылдың мамыр айында кинотеатрларда көрсетілді. Марко Пантанидің есімін сақтау үшін 2004 жылдан бері жыл сайын мемориалдық жарыс ұйымдастырылып келеді. Жарыс Пантанидің туған қаласы Цезенатикодан басталып, оның туған жері Цезенаға қарай бағытталған. "Джиро д'Италия" жарысын ұйымдастырушылар әр жыл сайын Пантанидің есімімен аталатын тау өткелін тағайындайды. 2004 жылғы жарыста алғашқы "Cima Pantani" Mortirolo Pass тауы болды, ол Пантанидің өмірінде маңызды рөл атқарды. 1994 жылы Mortirolo үшінші рет "Джиро" жарысына енгізілгенде, Пантани шабуылдап, барлығын артта қалдырып, Априкада жеңіске жетті. 2004 жылғы "Тур де Франс" жарысының 16-шы кезеңі Пантанидің есіміне арналды. Бұл кезең 1995 және 1997 жылдары Марко Пантани жеңіске жеткен Альп-д'Юзға дейінгі жеке уақытты сынақтан тұрды. Оның құрметіне Mortirolo Pass, Colle Fauniera, Col du Galibier және оның туған қаласы Цезенатико сияқты жерлерде бірнеше ескерткіштер мен мемориалдық кешендер орнатылды.