Кіріспе
Британдық инженер-электрик Чарльз Хестерман Мерц (5 қазан 1874 – 14 немесе 15 қазан 1940) – Ұлыбританияда жоғары кернеулі үш фазалы айнымалы ток таратуды алғаш рет енгізген британдық инженер-электрик. Ол 20 ғасырдың басында Англияның солтүстік-шығысында елдің Ұлттық Желісіне үлгі болған жүйені құрды.
Charles Hesterman Merz (5 October 1874 – 14 or 15 October 1940) was a British electrical engineer who pioneered the use of high voltage three phase AC power distribution in the United Kingdom, building a system in the North East of England in the early 20th century that became the model for the country's National Grid.
Ерте өмір
Мерц – өнеркәсіптік химик Джон Теодор Мерцтің (Германиядан келген квакер) және Джон Вигхам Ричардсонның қарындасы Алиса Мэри Ричардсонның үлкен ұлы. Ол Гейтсхед қаласында дүниеге келген, Йорк қаласындағы Бутэм мектебінде білім алған. Армстронг колледжінде оқыды. 1899 жылы Мерц консалтингтік фирма құрды, ал 1902 жылы Уильям Маклелан келгеннен кейін фирма «Мерц және Маклелан» деп аталды. Мерц пен Маклелан алғаш рет Корк қаласында бірге жұмыс істеген. Оның келесі маңызды жобасы Ньюкасл қаласының жанындағы Уолсендтегі «Нептун Банк» электр станциясы болды. Бұл Ұлыбританиядағы алғашқы үш фазалы электрмен жабдықтау жүйесі еді және 18 маусым 1901 жылы Лорд Келвин ашты. Сол жылы ол АҚШ және Канадаға сапар шекті. Бернард Прайспен бірге ол автоматты желіні қорғаудың алғашқы түрлерінің бірін жасап, патенттеді. Бұл жүйе сәтті болды және «Мерц-Прайс жүйесі» деп аталды. Прайсты Филипп Вассар Хантер алмастырғанда, Мерц онымен бірге жұмыс істеп, «Мерц-Хантер жүйесі» деп аталған жақсартылған нұсқасын жасады. Электр энергетикасы саласында ол «Желінің королі» деп сыйлы тұратын. Ол жергілікті трамвай компаниясына атпен жүретін маршруттарын электрлендіру жөнінде кеңес берді, содан кейін Солтүстік-Шығыс темір жолының Тайнсайд желілеріне кеңесші болды. Ол британдық магистральдық темір жолын электрлендірудің пионері болды, оның электр жүйелері 1904 жылы іске қосылды. Бұл жүйеге жолаушылар мен жүк тасымалына арналған желілер кірді, соның ішінде ES1 электр локомотивін пайдаланатын 0,75 миль (1 км) жүк желісі де бар еді. 1905 жылы ол алғаш рет Парламентті елдегі электрмен жабдықтау саласындағы кернеулер мен жиіліктердің әртүрлілігін біріктіруге ықпал етуге тырысты, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Парламент бұл идеяны қабылдамады. Кейін Парламент оны проблеманы шешу үшін Парламенттік комиссияның төрағасы етіп тағайындады. Соғыс кезінде ол Өнертабыс және зерттеулер кеңесінің Эксперименттер және зерттеулер директоры болып тағайындалды, бұл оның ұлттығына қатысты сұрақтар тудырды. 1907 және 1913 жылдар аралығында Мерцті Томас Джеймс Тейт Австралияның Мельбурн қаласындағы темір жол жүйесін электрлендіру үшін жалдады. Жаңа жүйе Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1919 жылы іске қосылды. 1912 жылдан 1915 жылға дейін ол Электр инженерлері институтының вице-президенті болды. 1916 жылы Мерц Ұлыбританияның кішкентай аумағының тиімді өндіріс үшін тығыз таралымдық желі құруға мүмкіндік беретінін атап көрсетті. Оның бұл тұжырымдары 1918 жылғы Уильямсон есебіне әкелді, ол өз кезегінде 1919 жылғы Электрмен жабдықтау туралы заң жобасын жасады. Бұл заң жобасы біріктірілген жүйеге жасалған алғашқы қадам болды. Ол сондай-ақ 1926 жылғы Электрмен жабдықтау туралы маңызды заңды жасаған Уэйр комитетінің мүшесі болды, бұл Ұлттық желінің құрылуына әкелді. Мерцтің жеке жүйесі 40 герц, 20000 вольтпен жұмыс істеді, бірақ ол Еуропалық жүйеге сәйкес 50 герцке ауысуға мәжбүр болды. Мерц 1931 жылы Фарадей медалін алды, 1932 жылы Дурхэм университетінің құрметті ғылым докторы атанды, Азаматтық инженерлер институтының мүшесі және Америка Электр инженерлері институтының мүшесі болды. 1940 жылы Мерц TOG 1 танкысының электрлік жетек құрылғысын жобалады. Сол жылы, 66 жасында, ол екі баласымен бірге 14 Мелбери-роуд, Кенсингтон, Лондондағы үйінде неміс бомбасынан қаза тапты.
Мұра
Кембридж университетінің Инженерлік факультеті Чарльз Хестерман Мерц қорын басқарады. Ньюкасл университетінің кампусына 1965 жылы ашылған Мерц Корт ғимараты кіреді. Ғимаратта электр, электроника және химиялық инженериялық жабдықтар орналасқан. 2013 жылы Ньюкасл-апон-Тайн қаласындағы Госфорт ауданындағы оның бұрынғы үйінде естелік тақта ашылды.