Кіріспе

1934 жылы түсірілген Джек Конуэй мен Седрик Гиббонстың «Тарзан және оның серігі» фильмі – Эгар Райс Берроуздың Тарзан кейіпкері негізінде жасалған 1934 жылғы американдық кодекске дейінгі әрекет пен шытырман оқиғаларға толы фильм. Седрик Гиббонс режиссерлік еткен бұл фильм Тарзан фильмдер сериясының екіншісі болып табылады және Джонни Вайсмюллер мен Морин О’Салливан басты рөлдерде ойнады. 2003 жылы АҚШ Конгресінің кітапханасы фильмді «мәдени, тарихи немесе эстетикалық тұрғыдан маңызды» деп мойындап, Ұлттық кино қорына енгізуге қаулы етті.

Сюжет

Тарзан мен Джейн өздерінің шимпанзесі Читамен бірге орманда тұрады. Гарри Холт және оның бизнес-серіктесі Мартин Арлингтон жергілікті тұрғындардың үлкен тобын бастап, олармен пілдің сүйегін алып кетуге бара жатқанда кездеседі. Холт ертерек сапарда Тарзанмен бірге қабірге барған болатын, оның барысында ол Джейнмен де кездескен. Ол жерлеу орнына баратын жолды білетін жалғыз адам болғандықтан, Холт Тарзанды іздеді. Бұл сапарда Холт Джейнді киім және заманауи құрылғылар сияқты сыйлықтар әкеліп, онымен өркениетке қайтуға көндіруге тырысады. Джейн оған Тарзанмен бірге қалуды қалайтынын айтады. Ол Тарзанды олардың жетекшісі болуға көндіруге келіседі. Тарзан филді шақырғанда, Арлингтонға филдерді жүк таситын жануар ретінде пайдалануға болады деген ой келеді, бұл оларға көп пил сүйегін сүйреуге мүмкіндік береді. Джейн Тарзанды бұдан да көп пил шақыртуға көндіруге тырысқанда, ол оған пил сүйегін алып кету туралы түсіндіреді. Тарзан, пил сүйегін алып, қабірдің жерін арамдады деп ойлап, бас тартады. Бұдан басқа, ол оларды қабірге апарудан бас тартады, өйткені ол олардың ниетін біледі. Арлингтон мен Холт барлық қаражаттарын осы іске жұмсайды және оны жалғастыруға асығады. Арлингтон Холттан олар бірінші рет қабірдің жерін қалай тапқандарын сұрайды, ал Холт олар өліп бара жатқан филді соңынан еткендерін түсіндіреді. Арлингтон осы ойды пайдаланып, бір филді атып өлтіреді, сонда ол оларды қабірге апарады. Тек Джейннің араласуы ғана Тарзанды Арлингтонды өлтіруден сақтайды. Тарзан мен Джейн тастап кеткеннен кейін Арлингтон мен Холт жараланған филдің соңынан еріп, Джейн мен Тарзанның досы Саиди бастаған жүкті тасымалдаушыларды қабірге алып барады. Құрбандық жеріне ұят әкелетінін білетін пилдер жүздеген адаммен келіп, Холт пен Арлингтонның тобын жоюмен қорқытады. Тарзан мен Джейн оларды құтқару үшін уақытында келеді, содан кейін Арлингтон өкініш білдіріп, келесі күні фил сүйегінсіз кетуге уәде береді. Тарзан олардың кетуіне басшылық етуге келіседі және пилдерді жібереді. Ертеңіне ерте Арлингтон Тарзанға шабуыл жасап, оны ағаштан атып түсіреді. Тарзан суға құлап түседі, Арлингтон оны өлтірді деп ойлайды. Арлингтон кеткеннен кейін, бегемот жартылай саналы Тарзанды құтқарып, оны шимпанзелер тобына апарады, олар оған қамқорлық жасайды. Тарзанның басына жара түсті, бірақ оның денесі тек қана сызады, бірақ ол өте әлсіз болып қалды. Басты шимпанзе қан кетуді тоқтату үшін өсімдік шырынын қолданады. Арлингтон топқа оралып, Тарзанды крокодилдің өлтіргенін көргенін айтады. Жан-жақтан айырылған Джейн өркениетке оралуға келіседі. Арлингтон мен Холт өздерінің жүкті тасымалдаушыларына әрқайсысы зираттан бір-бір тісті алып, кері қайтуға кіріседі. Чита Джейнді тастап, Тарзанды іздеп кетеді. Арыстанның қуып жүргенін көрген Чита қашып кетеді де, Тарзанға қараған шимпанзелер тобына тап болады. Тарзан сауығып жатқанда, сафари джунгли арқылы жолға шығады. Чита қайтып келеді және Джейнге Тарзанның тірі екенін айтады. Алайда сафариден кейін көп ұзамай "арыстан жейтін адамдар" (gomangani popo numa) деген қас қалыңдыққа тап болады. Олар екі алып жүретін адамды өлтіріп, бүкіл сафариді өлтіруге ниетті. Қарулы атқылаудың астында сафаридің көп бөлігі жақын маңдағы үңгірлерге жетеді, олар жартасты жартастың бетінде орналасқан. Қару-жарақ жәшігін көтеріп жүрген адам жолда қаза табады. Саид сауытты алуға тырысқанда, оны арыстандар тұтқынға алады. Чита қашып кетіп, Тарзанға хабарласады. Сафарилер келесі күні таңертең Саидиді ағашқа байлап қойып, арыстандарды сафариге шабуылға шақыру үшін оны жем ретінде пайдалануға ниетті. Холт оны құтқару үшін асығады, ол найзамен жараланды. Ол Саидиді арыстандар келіп, оны және Саидиді бөлшектей бастағанда, жараланған. Осы арада Чита Тарзанға оралады, ол әлі де әлсіз болса да, Читаға қарай жүреді. Арыстандар сафариге кіруге тырысады, бірақ Джейн, Арлингтон және тасымалдаушылардың бірі оларды ұстап қалады. Алып жүруші жарға құлап түсіп қалғанда, Арлингтон оны құтқару үшін шығады, оған арыстан шабуыл жасайды. Арлингтон өлтіріледі, бірақ Джейн шабуылдаушы арыстанды өлтіреді. Арыстандар агрессивтірек болған сайын, Тарзан мен шимпанзелер келеді. Шымпанзелер арыстандарды ағаштардан лақтыра бастайды, онда арыстандар оларға шабуыл жасайды. Джейн оқ-дәрісі бітіп қалғанша екі арыстанды өлтіреді. Соңғы арыстан оған шабуыл жасамақ болғанда, Тарзан келіп, оны пышағымен өлтіреді. Көп ұзамай үлкен бір тай�...

Өндіріс

1932 жылы MGM-дің "Тарзан - маймыл адам" фильмін түсіру 652 675 долларға шығып, кассада 2,54 миллион доллар жинады. Эдгар Райс Берроуз бірінші фильмнің табысын пайдалануды қалайды (MGM сияқты), 1932 жылдың наурыз айында болашақ Тарзан фильмдері туралы келіссөздер басталды. Берроуздың өкілі Ральф Ротмунд пен М.Г.М. басшылары Ирвинг Тальберг пен Сэм Маркс арасындағы талқылаулар 1932 жылдың наурыз айында басталды, ал сол жылдың мамыр айында екінші Тарзан фильміне жаңа келісімшартқа қол қойылды, ал тағы екеуі үшін опция бар. Берроуз 45 000 доллар алған. Сондай-ақ мамыр айында Берроуз продюсер Бернард Х. Хайманмен байланыс жасап, Тарзан фильмдерін маусымдық оқиғалар ретінде шығаруды ұсынды. 1932 жылдың маусым айының ортасында The Hollywood Reporter бұрынғы тәуелсіз продюсер Бад Барскидің әлі аталмаған Тарзанның жалғасы үшін "түпнұсқалық саңылау" жазатынын және оған MGM қызметкерлері R. L. Джонсон мен Артур С. Хайман көмектесетінін мәлімдеді. Наурыз айында "Ақ жүк" пьесасының авторы Леон Гордон, продюсер Берни Хайман, арт-директор Седрик Гиббонс және продюсер Джо Коэнмен әңгіме конференциялары өткізілді. Бұл ертедегі жобалар үлкен механикалық крокодилмен күрес идеясымен ойнады және керемет орман өрті болды. 1933 жылдың мамырына қарай Говард Эммет Роджерстің диалогтық сабақтастығы аяқталды. Бұл және бұрынғы сценарий мен конференция идеялары Джеймс Кевин МакГиннеске берілген сценарийдің әртүрлі жобаларының негізі болды. "Тарзан және оның серігі" фильмінің түсірілімі 1933 жылдың 2 тамызында басталды. Джонни Вайсмуллермен бірге жалғастыру үшін Род Ла Рокк (сонымен бірге S.O.S. Айсбергте (1933), Лени Рифеншталь, соңғы неміс америкалық актерлерінің бірі. Ол нацистік партияның көтерілуіне байланысты С. Копродукция), Мюррей Киннелл (Ротшильдтер үйі) және Франк Райхер (1934 жылы шыққан 17 фильмнің бірі) фильмдерін түсірді. Көп ұзамай қиындықтар пайда болды. 3 1⁄2 апталық түсірілімнен кейін бірінші бөлім жабылды; Гиббонс көп артық кадр түсірді, ал шығындар өсіп кетті. Ол қайта басталғанда Гиббонс енді режиссер болған жоқ, оның орнына Джек Конвей диалог режиссері болды, Джеймс К. Маккей бірнеше жануарлар сериясын режиссерлік етті. 1933 жылдың тамызында Голливуд Репортерінің жаңалықтары Род Ла Рокк актерлік құрамнан шығарылғанын және оның орнына Мартин Арлингтон рөлінде Пол Каванаггтың "қателікпен" ауыстырылғанын жариялады. Том Пирс пен Ван Несстің рөлдері де өзгертілді, ал Франк Райхер мен Мюррей Киннеллдің орнына Десмонд Робертс пен Уильям Стак келді. Берт Нельсон мен Джордж Эмерсон, М.Г.М. жануарларды баптаушылар, Вейсмуллер үшін қосқышты. Алғашқы Тарзан фильмінде өнер көрсеткен трапеция суретшілері Альфред Кодона мен Flying Codonas да Вайсмуллер мен О'Салливанның дубляжын орындап, аға Читаның рөлін сомдады. Маймыл костюмдері киген Пикианилер фильмде өнер көрсетті, ал труппаның бірі Вейсмуллер үшін ағаштан секіру сұлбасында дубляж жасады. Нельсон сонымен қатар Пол Каванаға да қос гол соқты. Маймыл адам Тарзан сияқты, М. Г. М-дің зоопаркынан алынған үндістандық пилдердің құлақтары мен тістеріне африкалық пилдерді білдіретін тіркемелер бекітілген. Аңшылдар күресі кезінде қанды еліктейтін нигрозин бояулары бар механикалық Нил аңылы қолданылды. Мүмкін, оқиғалардың ең басты бөлігі - пилдер мен арыстандар арасындағы шайқас. Арыстандар секіріп, пилдерді ұстап, содан кейін оларды өздерімен ұстап, оларды жерге лақтырып тастады немесе аяқтарымен басып қалды. Алайда фильмнің басында болған әңгімеден олардың некеде болғанын білеміз. Тарзан ағаштағы баспанаға Джейнге таңғы ас әкеледі. Ол "Сені жақсы көремін, ешқашан ұмытпа" деп айтса, Джейн "Мен әйелімді жақсы көремін" деп жауап береді. 1934 жылы Variety журналы бұл жұпты "Mr. және Миссис Тарзан. Ең көп шу шығаратын "су асты балет" көрінісі үш түрлі нұсқада болды, оларды MGM белгілі бір нарықтардың стандарттарына сәйкес өңдеді. Егер оралмандар жалаңаш күйде болса, онда бұл әдетте би билеуші қыздардың экстралары немесе ақ тәнді емес актрисалар жасаған. Жаңа өндіріс кодексі О'Салливанның аз киім киюі, оның жыныстық харизмасы, тым көп деп ойлады. Сәуір айында MPPDA-ның қоғамдық қатынастар жөніндегі директоры Джозеф Брин өзінің президенті Уилл Хейске Тарзан мен оның серігі "қызды толығымен жалаңаш етіп көрсеткен" кадрлар үшін қабылданбағанын хабарлады. Халықаралық деңгейде ол үлкен жетістікке қол жеткізді, бірақ Германияда Ұлттық Социалистік партия оны қатыгез ортадағы скандинавтық адамды көрсетті деп тыйым салды. 1934 жы...

Мұра

Фильм 2002 жылы American Film Institute’s AFI’s 100 Years 100 Passions тізіміне іліккен. 2003 жылы АҚШ Кітапханасы фильмді «мәдени, тарихи немесе эстетикалық тұрғыдан маңызды» деп бағалап, Ұлттық кино қорына енгізуге қабылдады.