Кіріспе

Ирландиялық математик, ғалым Десмонд МакХейл (28 қаңтар 1946 жылы туған) – Ирландияның Корк университетінің математика бойынша зейнеткер профессор. Ол Джордж Буль, бүйірлік ойлау жұмбақтары және юмор сияқты бірнеше тақырып бойынша автор және лекторы. Ол 80-нен астам кітап жариялаған, олардың кейбіреулері дания, итальян, норвег, испан, неміс, корей және жапон тілдеріне аударылған.

Өмірбаян

Дес МакХейл Майо округіне қарасты Каслбар қаласында дүниеге келген. 1967 және 1968 жылдары Галвей университетінде математика ғылымдарының бакалавры және магистрі дәрежесін алды, 1972 жылы Ханс Либек жетекшілігімен Киль университетінде докторлық диссертациясын қорғады. Содан бері ол Корк университетінде жұмыс істейді, ондағы зерттеулері топтар мен сақиналар теориясына, әсіресе Буль сақиналарына бағытталған. 1985 жылы МакХейл Джордж Буль: Оның өмірі мен еңбегі атты Бульдің алғашқы толыққанды өмірбаянын жариялады. 2014 жылы, Бульдің туғанына 200 жыл толуына бір жыл қалғанда, бұл кітап қайта қаралып, кеңейтілген нұсқада «Джордж Бульдің өмірі мен жұмысы: Цифрлық дәуірге арналған кіріспе» деген атпен қайта басылды. Ол Буль туралы әлемдегі жетекші сарапшы саналады және 2018 жылы Ивонн Коэнмен бірлесіп «Джордж Буль туралы жаңа деректер» кітабын жариялады. Оның «Комикалық кесінділер: Математикалық әзілдер, юмор, өткірлік және даналық» кітабы – оның екі қызығушылығын біріктіретін туынды. Ол автор Пол Слоанмен бірге екі жақты ойлау мәселелері бойынша оннан астам кітап жазды, ал осы мәселелердің көптегені Futility Closet веб-сайтында жарияланған. Ол 1952 жылғы «Тыныш адам» атты американдық фильмі туралы бірнеше кітап жазды. МакХейл математика, юмор және жұмбақтар тақырыбында мектептерде, радиода және теледидарда сөз сөйлеген. Ол Ирландия математикалық қоғамының логотипін жасады. Ол ұзақ жылдар бойы темекі шегуге қарсы күресіп келеді және ондаған жылдар бойы Ирландияның темекі тартпайтын азаматтар қауымдастығында белсенділік танытты. Ол 1980 жылдары RTÉ телеарнасының The Late Late Show бағдарламасында халықты темекі шегудің зияны туралы хабардар ету мақсатымен қатысты.

Супермистің бәсекелесуі

1984 жылдан 2007 жылға дейін МакХейл Корк университетінде "Суперми" бәйгесін ұйымдастырды, оның ішінде сұрақтарды дайындау және жауап парақтарын тексеру. Бұл жыл сайынғы математикалық сайыс емтиханы, қазір математика факультетінің комиссиясы жүргізеді, ол UCC бакалавриаты мен магистратура студенттеріне ашық және 3 сағат ішінде 10 сұрақтан тұрады. 1984 жылдан 2008 жылға дейінгі сұрақтар жинағы (жауаптарымен бірге) 2011 жылы Диармуид Эрли мен Дес МакХейлдің "Супермидің алғашқы жиырма бес жылы" атты кітабы ретінде жарық көрді.

Марапаттар мен құрметтер

Джордж Буль күні, 2 қараша 2015 жылы Корк университетінің колледжі МакХейлге Буль туралы ғылыми еңбегіне қосқан үлесі үшін әдебиет докторының құрметті дәрежесін берді. 15 қазан 2016 жылы Maths Week Ireland МакХейлге "Математиканы насихаттау" аталымымен алғашқы сыйлығын табыс етті.