Кіріспе
Бирау – Орталық Африка Республикасының 14 префектурасының бірі – Вакаганың астанасы және бұрынғы Убангуи-Шари колониясының әкімшілік бекеті болған. 2007 жылдың наурыз айында қала, аймақтағы көтерілісшілер мен үкімет әскерлері арасындағы қақтығыста дерлік толығымен өртенді.
Колониялық кезең
Биро 1918 жылдың 6 қарашасында француз отарлық үкіметі тарапынан Убанги-Шаридегі ең солтүстікке орналасқан пост ретінде құрылды.
Бокассаның тұсында
1960-1970 жылдары Орталық Африка Республикасының әскери билеушісі Жан Бедель Бокасса, Александр Банзаның биліктен құлатуға талпынысынан кейін оның отбасын Бираоға жіберді. Бирао елдің қалған бөлігінен оқшауланған еді және Бокасса Банзаның отбасын қадағалап отырды. Банзаның әйелі мен тоғыз баласы 1970 жылға дейін Бираода ұсталып тұрды. Банзаның екі бауыры, Беуан мен Гобуло да Бираода ұсталып, бірақ көп ұзамай түрмеге қамалды. Бираоға жіберу жағымсыз жаза саналды; Бокасса басқаратын Нгарагба түрмесіндегі "тәртіптік бөлмелер" Бирао деп аталды. Кейін Бокасса биліктен құлағаннан және оның өлім жазасы жеңілдетілгеннен кейін, Бокассаны Бираоға жіберу мүмкіндігі қарастырылды, себебі бұл жердің шалғай орналасқандығы оны саяси одақтастарынан бөліп тұрар еді.
Орталық Африка Республикасы Буш соғысы
2004 жылдың қараша айында Орталық Африка Республикасының солтүстік-шығысындағы шалғай орналасқан Бирао қаласына жасалған шабуылда кем дегенде 20 адам қаза болды.
2006 жыл
2006 жылдың 29 қазанында шамамен 150 көтерілісші Судан және Чад шекарасына жақын орналасқан Бирао қаласын басып алды. UFDR қозғалысының көтерілісшілері, кейбір үкімет әскерлері оларға қосылғанын, ал қалғандары тұтқынға алынғанын мәлімдеді. Орталық Африка Республикасы үкіметі Суданды осы шабуылдың артында тұр деп айыптады. 14 қарашада Франция, Орталық Африка Республикасы үкіметінің дәстүрлі қолдаушысы, Орталық Африка Республикасына логистикалық және әуе барлау түрінде әскери көмек ұсынды. Франция Орталық Африка Республикасында 200 сарбаздық тұрақты контингенттің және Орталық Африка Республикасының 5000 сарбаздық әскерін толықтырды. Сол күні UFDR келіссөздерді жүргізу мақсатында әскери іс-қимылды тоқтатқандығын жариялады. 17 қарашада Чад Парламенті Орталық Африка Республикасына әскер жіберуге келісім берді. Орталық Африка Республикасы үкіметі Біріккен Ұлттар Ұйымынан әскер жіберуді сұрады, ал Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Кофи Аннан Орталық Африка Республикасы мен Дарфур шекарасындағы шабуылдарды тоқтатуға шақырды. Чадтың Орталық Африка Республикасына әскер жіберуі Дарфурдағы бейбітшілік сақтау күштері жөнінде Суданмен келісімге қол жеткізу үмітінің ертерек болғанын көрсетті. 14 желтоқсанда Франция желтоқсан айының басынан бері UFDR позицияларына қарсы әуе шабуылдарын жүргізгенін мойындады, оған Мираж F1 истребительдері мен тікұшақтар жұмылдырылды, соның ішінде UFDR бақылауындағы Бирао қаласына шабуыл жасалды. Франция Қорғаныс министрлігінің өкілі бұл әрекеттің "аймақты тұрақтандыруға бағытталған халықаралық шақырулармен үйлесетінін" мәлімдеді. UFDR мәліметтеріне сәйкес, шабуылдар азаматтық халыққа қатты зиян келтірді.
2007 жыл
2007 жылдың 13 сәуірінде Бираода үкімет пен УФДР арасында бейбіт келісімге қол қойылды. Келісімде УФДР-ға амнистия жариялау, оны саяси партия ретінде мойындау және оның жауынгерлерін әскерге енгізу қарастырылған. 2007 жылдың наурыз айында Біртұтастық үшін демократиялық күштер одағы француз әскеріне және сол кезде Бираоны бақылап тұрған Орталық Африка Республикасының қарулы күштеріне (ФАКА) шабуыл жасады. Бираодағы орта мектепте оқыған студенттер УФДР қатарында болған. 2010 жылдың 15 қарашасында Біріккен Ұлттар Ұйымының күштері Бираоны Орталық Африка Республикасы үкіметінің басқаруына қайтарды. Кейін қараша айында "Әділет және бейбітшілік үшін патриоттар конвенциясы" деген бүлікшіл топ Бираоны басып алды. 2014 жылдың 26 маусымында Орталық Африка Республикасын жаңғырту үшін халық фронтының қарулы тобы берген ультиматумға байланысты халықаралық күштер Бираодан шығып кетті. 2019 жылдың 14 шілдесінде ФПРК жауынгерлері төрт күн бұрын екі адамды ұстағаннан кейін Бираода МЛКЖ мен ФПРК арасында қақтығыс болды. 4 ФПРК әскери қызметшісі қаза тапты, ал ұсталған екі адам кейіннен аталды. 1 қыркүйекте МЛКЖ Бираодағы ФПРК позицияларына шабуыл жасады, нәтижесінде ФПРК-ның 23 және МЛКЖ-ның сегіз жауынгері қаза тапты. Ертесі күні қала МЛКЖ бақылауына көшті. 14 қыркүйекте ФПРК Бираоға шабуыл жасады, бірақ шабуыл кері қайтарылды. 37 ФПРК және 11 МЛКЖ жауынгері қаза тапты. 2020 жылдың 17 ақпанында Орталық Африканы жаңғырту үшін халық фронтының мүшелері Бираодағы МИНУСКА күштеріне шабуыл жасады, нәтижесінде 12 ФПРК боевигі қаза тапты. 2022 жылдың 15 наурызында Вагнер тобының ресейлік жалдамалылары уақытша Бираоға кірді, кейін Н'Делеге оралды. 2022 жылдың 7 желтоқсанында қарулы күштердің қолдауымен ресейліктер Бираода тұрақты база құрды.
Климат
Бираудың ыстық, жартылай құрғақ климаты бар (Köppen BSh), тропикалық саванна климатымен (Köppen: Aw) шектеседі. Ол Орталық Африка Республикасының көп бөлігіне қарағанда Нджамена немесе Ниамейге көбірек ұқсайды. Қала жыл бойы қатты ыстыққа толы, әр айдың орташа максималды температурасы 30 °C (86 °F) жоғары болады. Наурыз және сәуір айларында жауын-шашын маусымы басталар алдында орташа температура 39,7 °C (103 °F) дейін көтеріледі. Жауын-шашын маусымы мамырдан қыркүйекке дейін жалғасады, шілде мен тамызда ең жоғары нүктесіне жетеді. Күндізгі уақытта ұзақ құрғақ маусымнан салыстырмалы түрде салқын болғанымен, жоғары ылғалдылық салдарынан жағдайы ыңғайсыз болады.
Білім
Бирао қаласында бастауыш мектептер мен жоғары мектептер бар. Өкінішке орай, қала білікті мұғалімдердің жетіспеушілігімен және халыққа қарағанда мектептердің шамадан тыс аздығымен азаптануда.
Қауіпсіздік
Бираода FACA әскерлері бар және олар логистикалық қиындықтарға тап болып отыр. Қауіпсіздік жағдайының нашарлығына байланысты қала тұрғындарының жеке қарулары бар.
Көлік
Есек пен жылқы қаладағы басты көлік түрлері, әсіресе жаңбырлы кезде көптеген жолдарға бару мүмкін болмайды. Қала тұрғындарының көпшілігі есекті арзанға түсетіні және күтімі оңай болғандықтан таңдайды. Қалаға қарайтын жолдардың жағдайы өте қиын. Жол бойындағы қарулы топтардың болуы жол жөндеу жұмыстарының тоқтап қалуына себеп болып отыр.