Маргарет Этвудтың "Пелопиад" повесі

Кіріспе

Маргарет Атвудтың 2005 жылғы повесі «Пенелопиада» – канадалық автор Маргарет Атвудтың туындысы. Ол 2005 жылы қазіргі заманғы авторлар ежелгі мифтерді қайта жазатын «Канонгейт мифтер сериясының» алғашқы кітаптарының бірі ретінде жарық көрді. «Пенелопиадада» Пенелопа «Одиссея» оқиғаларын, Аидтағы өмірін, Одиссейді, Троялық Еленаны және ата-анасымен арақатынастарын еске түсіреді. Одиссейдің сенімсіз деп санайтын және Телемахтың дарға асып өлтірген он екі қыздан құралған грек хоры, Пенелопаның оқиғаларға қатысты көзқарасын білдіру үшін оның әңгімесін үзеді. Қыздардың аралықтары әр жолы жаңа жанрды қолданады, олардың ішінде секірмекке арналған өлең, ақтау, идиллия, баллада, лекция, сот отырысы және әндердің түрлі нұсқалары бар. Повестің басты тақырыптары: әңгімелеу стилінің әсері, жыныстар мен әлеуметтік топтар арасындағы екіұстамалық және әділдіктің мәні. Атвуд бұрын грек мифологиясынан алынған кейіпкерлер мен сюжеттерді «Жолаушы келіншек» романында, «Элизиум сарайлары» атты әңгімесінде, «Цирцея: Сазды өлеңдер» және «Троялық Елена үстел үстінде билейді» өлеңдерінде пайдаланған. Ол Роберт Грейвстің «Грекия мифтері» және Э.В. Риу мен Д.К.Х. Риудің «Одиссея» нұсқасын осы повеске дайындалу үшін оқыған. Кітап 28 тілге аударылып, 33 баспа үйі бір уақытта бүкіл әлемге таратты. Канада нарығында «Мaclean’s» тізімінде бірінші орынға, ал «The Globe and Mail» тізімінде екінші орынға ие болды, бірақ АҚШ нарығында «New York Times Best Seller» тізіміне ілікпеді. Кейбір сыншылар оның жазу стилін Атвудтың ерекшелігі деп бағалап, тіпті ең жақсы туындыларының бірі деп атады, ал басқалары қыздар хоры сияқты кейбір аспектілерін ұнатусыз деп тапты. Театрлық қойылымды Канаданың Ұлттық өнер орталығы мен Ұлыбританияның Корольдік Шекспир компаниясы бірлесіп жасады. Қойылым 2007 жылдың жазы мен күзінде Стратфорд-на-Авондағы «Лебедь» театрында және Оттавадағы Ұлттық өнер орталығында режиссер Джозетт Бушелл Минго басқарған әйелдер құрамымен қойылды. 2012 жылдың қаңтар айында Торонтодағы «Nightwood» театрында режиссер Келли Торнтон басқарған және Меган Фоллоус Пенелопа рөлінде ойнаған әйелдер құрамымен қойылым ашылды. Торнтон 2013 жылдың қаңтар және ақпан айларында қойылымды қайта қойды.

2005 novella by Margaret Atwood

The Penelopiad is a novella by Canadian author Margaret Atwood. It was published in 2005 as part of the first set of books in the Canongate Myth Series where contemporary authors rewrite ancient myths. In The Penelopiad, Penelope reminisces on the events of the Odyssey, life in Hades, Odysseus, Helen of Troy, and her relationships with her parents. A Greek chorus of the twelve maids, who Odysseus believed were disloyal and whom Telemachus hanged, interrupt Penelope's narrative to express their view on events. The maids' interludes use a new genre each time, including a jump rope rhyme, a lament, an idyll, a ballad, a lecture, a court trial and several types of songs. The novella's central themes include the effects of story telling perspectives, double standards between the sexes and the classes, and the fairness of justice. Atwood had previously used characters and storylines from Greek mythology in fiction such as her novel The Robber Bride, short story The Elysium Lifestyle Mansions, and poems "Circe: Mud Poems" and "Helen of Troy Does Countertop Dancing." She used Robert Graves' The Greek Myths and E. V. Rieu and D. C. H. Rieu's version of the Odyssey to prepare for this novella. The book was translated into 28 languages and released simultaneously around the world by 33 publishers. In the Canadian market, it peaked on the best seller lists at number one in Maclean's and number two in The Globe and Mail, but did not place on the New York Times Best Seller List in the American market. Some critics found the writing to be typical of Atwood or even one of her finest works, while others found some aspects, like the chorus of maids, disagreeable. A theatrical version was co produced by the Canadian National Arts Centre and the British Royal Shakespeare Company. The play was performed at the Swan Theatre in Stratford upon Avon and the National Arts Centre in Ottawa during the summer and fall of 2007 by an all female cast led by director Josette Bushell Mingo. In January 2012, the show opened in Toronto at Nightwood Theatre, with an all female cast led by director Kelly Thornton and starring Megan Follows as Penelope. Thornton reprised the production in January and February 2013.

Өмірбаян

Canongate Books-тен шыққан баспагер Джейми Бинг Маргарет Атвудтан өзі таңдаған классикалық мифті қайта жазатын повесть жазуын сұрады. Бинг мұның бірнеше тілде бір уақытта жарық көретінін, «Canongate Myth Series» атты халықаралық жобаның бөлігі екенін түсіндірді. Атвуд жас баспагерге көмектесу үшін жобаға қатысуға келісті. 64 жастағы автор Торонтодағы үйінен скандинавиялық жаратылыс мифін және американдық индейлердің әңгімесін жазуға тырысты, бірақ қиындыққа тап болды. Британдық әдеби агентімен келісімшартты бұзу мүмкіндігін талқылағаннан кейін, Атвуд «Одиссея» туралы ойлана бастады. Өзінің повесінде Пенелопа бірнеше адам туралы пікір білдіреді, тарихи қате түсініктерді түзетуге тырысады және Аидтағы өмірге қатысты ойларын айтады. Ол Пенелопаның өмірін бұзды деген үшін Хеленді қатты сынап, кінәлайды. Пенелопа Одиссейдің ерекше қабілеті – адамдарды ақымақ көрсету екенін айтады және оның өтірікші екеніне қарамастан, оның әңгімелері неліктен осы уақытқа дейін жеткенін түсінбейді. Ол Амфиноммен ұйықтады деген қауесетті және барлық күйеулермен ұйысқандықтан Пан дүниеге келді деген әңгімені жоққа шығарады. Пенелопаның баяндауы арасында он екі қыз өз көзқарастарынан әртүрлі тақырыптарды қозғайды. Олар бала кезінде құлдықта, ата-анасы мен ойын-сауығы жоқ өмірді сағынып, еркіндік туралы ән айтады және ханшайым болу армандайды. Олар Телемахтың өмірімен салыстырып, егер ол оларды жас кезінде өлтіретінін білгенде, оны бала кезінде өлтірген болар ма деп ойлайды. Олар Пенелопа мен Эвриклеяны оларды әділетсіз өлтіруге рұқсат бергені үшін кінәлайды. Аидта олар Пенелопа мен Одиссейді де мазалайды. Пенелопа 18 тарауды баяндайды, ал хор кітаптың 11 тарауына үлес қосады. Хор әр тарауда жаңа баяндау стилін қолданады, ол секірмелі өлеңмен басталып, 17 тармақты иамбтық диметр өлеңімен аяқталады. Хордың қолданған басқа баяндау стилдері: жоқтау, халық әні, идиллия, теңізшілер әні, баллада, драма, антропология лекциясы, сот отырысы және махаббат әні. Пенелопаның повесі қарапайым және уәдейі надандықпен жазылған. Стилі бейресми, ойшаң және көшелік, Атвудтың құрғақ юморымен және ерекше ащы да, меланхолиялық феминистік дауысымен ерекшеленеді. Кітапта бірінші тұлғада баяндалады, бірақ Пенелопа кейде оқырманға екінші тұлғада сөйлейді. Бір рецензент Пенелопаның «өзінің ақылдылығын көрсетпеуді білетін ақылды әйел» ретінде бейнеленгенін атап өтті. Ол өткен оқиғаларды өзінің көзқарасы бойынша Одиссейдің сөздерімен және бүгінгі мифтерде жазылғандармен салыстыра отырып, метафиктивті баяндаушы ретінде сипатталады.

Publisher Jamie Byng of Canongate Books solicited author Margaret Atwood to write a novella re telling a classic myth of her choice. Byng explained it would be published simultaneously in several languages as part of an international project called the Canongate Myth Series. Atwood agreed to help the rising young publisher by participating in the project. From her home in Toronto, the 64 year old author made attempts at writing the Norse creation myth and a Native American story but struggled. After speaking with her British literary agent about canceling her contract, Atwood began thinking about the Odyssey. During her narrative, Penelope expresses opinions on several people, addresses historical misconceptions, and comments on life in Hades. She is most critical of Helen whom Penelope blames for ruining her life. Penelope identifies Odysseus's specialty as making people look like fools and wonders why his stories have survived so long, despite being an admitted liar. She dispels the rumour that she slept with Amphinomus and the rumour that she slept with all the suitors and consequently gave birth to Pan. Between chapters in which Penelope is narrating, the twelve maids speak on topics from their point of view. They lament their childhood as slaves with no parents or playtime, sing of freedom, and dream of being princesses. They contrast their lives to Telemachus' and wonder if they would have killed him as a child if they knew he would kill them as a young man. They blame Penelope and Eurycleia for allowing them to unjustly die. In Hades, they haunt both Penelope and Odysseus. Penelope narrates 18 chapters with the Chorus contributing 11 chapters dispersed throughout the book. The Chorus uses a new narrative style in each of their chapters, beginning with a jump rope rhyme and ending in a 17 line iambic dimeter poem. Other narrative styles used by the Chorus include a lament, a folk song, an idyll, a sea shanty, a ballad, a drama, an anthropology lecture, a court trial, and a love song. Penelope's story uses simple and deliberately naive prose. The tone is described as casual, wandering, and street wise with Atwood's dry humour and characteristic bittersweet and melancholic feminist voice. The book uses the first person narrative, though Penelope sometimes addresses the reader through the second person pronoun. One reviewer noted that Penelope is portrayed as "an intelligent woman who knows better than to exhibit her intelligence". Because she contrasts past events as they occurred from her perspective with the elaborations of Odysseus and with what is recorded in myths today, she is described as a metafictional narrator.