Кіріспе
актер Вэнь Цзян (; б.з.д. 673 жылы қайтыс болды) – ежелгі Қытайдың Көктем мен күз кезеңінде Ци мемлекетінің ханшайымы және Лу мемлекетінің герцогинясы. Ол Ци ханның қызы және Сиан хан мен Хуань ханның қарындасы болды. Ол Лу герцогы Хуаньның басты әйелі және Лу герцогы Чжуанның анасы болды. Ол күйеуін өлтірген ағасы, герцог Сианмен туысқандық қатынаста болғандығымен танымал. Оның тегі Цзян (姜), жеке аты белгісіз, ал Вэнь – оның қайтыс болғаннан кейінгі атағы.
Wen Jiang (; died 673 BC) was a princess of the State of Qi and duchess of the State of Lu during the Spring and Autumn period of ancient China. She was a daughter of Duke Xi of Qi and sister of Duke Xiang and Duke Huan of Qi. She was the main wife of Duke Huan of Lu and mother of Duke Zhuang of Lu. She is best known for having an incestuous relationship with her brother Duke Xiang, who had her husband murdered. Her clan name was Jiang (姜) ,personal name unknown, and Wen was her posthumous title.
Неке және бала туу
709 жылы, әкесі Ци ханның Си тұсында, Вэнь Цзян Лу ханзадасы Хуанға үйленді. Хуан 712 жылы көршілес Лу мемлекетінің тағына отырған болатын. Үш жылдан кейін Вэнь Цзян ұл туды. Баланың туған күні әкесімен бірге болғандықтан, оған «осындай» деген мағынаны білдіретін Тонг есімі берілді және ол Лудың мұрагерлік ханзадасы болды. 694 жылы Вэнь Цзян мен күйеуі Хуан хан туған жері Ци мемлекетіне сапар жасады, сонда Вэнь Цзян мен Си хан қайтадан жақын қарым-қатынасқа түсті. Хуан хан олардың қарым-қатынасын білгенде, Си хан өзінің туған бауыры Пэншенгке Хуан хан мас күйінде өлтіруді бұйырды. 686 жылы Си ханның туысы Вучжи оны өлтірді, ол Ци тағын басып алды, бірақ келесі жылы өзі де өлтірілді. Вэнь Цзянның тағы бір ағасы, князь Сяобай Ци тағына отырып, Ци хан Хуань ретінде танылды. Вэнь Цзян 673 жылдың жетінші айында, ұлы Чжуан ханның билігінің 21-ші жылында қайтыс болды.
Басқа балалар
Дүк Стжуаньдан, Вэнь Цзяннан және Дүк Хуаньнан басқа Шу Я және Цзи Ю есімді тағы екі ұлы болған. Дүк Хуаньның күйеуінен Кинфу есімді үлкен ұлы да болды. Кинфу, Шу Я және Цзи Ю кейіннен Лудың билігін қолға алған үш қуатты рудың негізін қалаушылар. Олардың барлығы Дүк Хуаньның ұрпақтары болғандықтан, бірігіп "Үш Хуань" деп аталады. Цзи Юның әулеті, Джисун немесе Джи деп аталған, ақырында Фейдің жекеленген мемлекетін құрды.