Кіріспе

Америкалық саясаткер (1920–2009)

Балалық шағы, әскери қызмет, білім және отбасы

Саттон Техас штатының Сан-Антонио қаласында Сэмюэл Джонсонның ("С. Дж.") Саттон мен оның әйелі Лилианның отбасында дүниеге келді, ол он бес баланың ең кішісі болды. Оның әкесі, ерте заманнан бергі азаматтық құқықтарды қорғаушы, Техас штатының Бексар округіндегі мемлекеттік қызметкер, мұғалім және мектеп әкімшісі болған алғашқы афроамерикандықтардың бірі еді. Ол өзінің аты Сэмюэл екенін еске алып, оны Самбо деп қысқартып айтудан қорқып, "С. Дж." әріптерін пайдаланды. Толық уақытты педагог болудан басқа, С. Дж. фермерлікпен айналысты, жылжымайтын мүлікті сатты, матрац фабрикасы, жаназа бюросы және коньки тебу айдынына ие болды. Саттонның бауырларының арасында Сан-Антониодағы алғашқы афроамерикандық сайланған лауазымды тұлға болған Г. Дж. Саттон және Нью-Йорк Жоғарғы сотының судьясы Оливер Саттон болды. Он екі жасында Перси Нью-Йоркке баратын жолаушылар пойызына жасырын мініп, Манхэттен ауданындағы Харлем ауданының 155-ші көшесіндегі бір белгінің астында ұйықтады. Оның үлкен әпкесі Лиллиан Саттон Тейлор, ол өзінен 20 жас үлкен еді, сол кезде Колумбия мұғалімдер колледжінде оқыды. Оның үлкен ағасы Джон Саттон, Джордж Вашингтон Карвердің басшылығымен оқыған және сондай-ақ Ресейде білім алған тағам ғалымы, Перси келген кезде Нью-Йоркте тұрды. Оның отбасы азаматтық құқықтарды қолдады және ол нәсілшілдікке наразылық білдірді. Он үш жасында ол Ұлттық афроамерикандықтарды дамыту қауымдастығының (NAACP) жарналарын толық ақ адамдар тұратын ауданда таратқанда, полиция қызметкерінен ұрып-сапалады. Ол Американың скауттарына қосылып, 1936 жылы "Құрметті скаут" атағына ие болды және ересек күнінде "Ерекше құрметті скаут" сыйлығымен марапатталды. Саттон скауттық қызметі өмірін қалыптастырудың маңызды факторы болғанын айтты. Перси мен Лиатрис Саттон 1943 жылы үйленді. Кейіннен ол каскадерлік ұшумен айналысты, бірақ досы апатқа ұшырағаннан кейін бұл істен бас тартты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол АҚШ Әскери-әуе күштерінің 332-ші истребитель авиациялық тобы ретінде танымал болған Тускеги авиаторларының барлау офицері болып қызмет етті. Ол Италия мен Жерорта теңізіндегі майданда соғысып, жауынгерлік ордендерге ие болды. Саттон Техас штатының Прери-Вью қаласындағы Прери-Вью A&M университетінде, Алабама штатының Тюскеги институтында және Вирджиния штатының Хэмптон институтында оқыды, бірақ диплом алмады. Ол Колумбия құқық мектебіне және Бруклин құқық мектебіне түсті, соңында 1950 жылы соңғысынан LL.B. дәрежесін алды. Одан кейін ол Нью-Йорк штатының адвокаты ретінде тіркелді.

Заң мансабы

1950-1960 жылдары Саттон Американың ең танымал заңгерлерінің біріне айналды. Ол Малкольм Х сияқты көптеген даулы тұлғаларды қорғады. 1965 жылы Малкольм Х қанынан айырылғаннан кейін Саттон мен оның інісі Оливер оның әйелі Бетти Шабазздың жаназа шығындарын төлеуге көмектесті. Саттонның азаматтық құқықтарды қолдау қозғалысы оның беделін одан да арттырды. Стокли Кармайкл және басқа да белсенділермен бірге түрмеге түсуі Харлем халқының оған деген құрметін арттырып, оның клиенттері үшін қауіпке баруға дайын екенін көрсетті.

Гарлемдік көшбасшы

Саттон Гарлем саясатының көп жылдық көшбасшысы болды және "Төрттік" деп те аталатын Гарлем клуб үйінің жетекшісі болды. Бұл клуб 1960 жылдан бері Гарлемдегі демократиялық саясатқа үстемдік етеді. Клубты басқарудағы оның жақтастары Нью-Йорк қаласының мэрі Дэвид Динкинс, АҚШ Конгресінің өкілі Чарльз Ренгел және Нью-Йорк штатының мемлекеттік хатшысы Базил Паттерсон болды – оның ұлы Дэвид Паттерсон 2008 жылы Нью-Йорк штатының губернаторы болды. Саттон Дэвид Паттерсонға штат Сенатына сайлануға кеңес берген еді. Ол сонымен қатар Каппа Альфа Пси бауырластығының өмір бойына мүшесі болды.

Саяси мансап

Ол 1965 және 1966 жылдары Нью-Йорк штатының Ассамблеясының мүшесі болды. 1966 жылдың 13 қыркүйегінде ол Констанс Бейкер Мотлидің федералды судьялыққа тағайындалуынан босаған Манхэттен округінің президенті лауазымына сайланды. Ол 1977 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті, содан кейін Нью-Йорк қаласының мэрі үшін Демократиялық партияның үміткерлігіне түсті. Оның қарсыластары – АҚШ Конгресінің бұрынғы өкілі Белла Абзуг, АҚШ Конгресінің өкілі Герман Бадильо, қазіргі Нью-Йорк қаласының мэрі Абрахам Бим, Нью-Йорк штатының мемлекеттік хатшысы Марио Куомо және АҚШ Конгресінің өкілі Эд Кох болды. Кох номинацияны және жалпы сайлауды жеңіп алды. Мэрлікке кандидат болған Саттон либералды саяси қолдаушыларын таң қалдырып, уақытша оңға бет бұрды. Ол өсіп келе жатқан қылмыс деңгейіне қарсы шығып, жағдайды "қылмыстан қорқып ауырып қалған қала" деп сипаттады. Ол қылмыскерлерді "алдап, ұрлық жасап, отбасыларымыз бен жұмыстарымызды құртады" деп айыптады. Оның үміткерлігі 1977 жылғы Нью-Йорк қаласындағы қараңғылық кезінде болған тонау мен өрттен кейін туған нәсілдік қарсылықтың салдарынан күйреп қалды, бұл оның саясаттан шегінуіне тікелей себеп болды. "Бұл Саттон үшін ерекше қатыгез тағдыр болды, ол түрлі-түсті одақтар құру шебері болған және Нью-Йорктің алғашқы афроамерикандық мэрі болуға ең лайықты деп есептелген адам еді." (New York журналы 1974 жылғы мамыр айында Саттон туралы мақаласын "Грейси Маншнға кім келеді деп ойлайсыз?" деп атады.)

Жеке сектор

1971 жылы Саттон Inner City Broadcasting Corporation компаниясын бірлесіп құрды, ол Нью-Йорк қаласының WLIB AM және WBLS FM радиостанцияларын сатып алды, бұл қаланың алғашқы афроамерикалыққа тиесілі радиостанциясы болды. Саттон 1970-ші жылдардың соңында Нью-Йорк қалалық полициясының қосымша полиция бөлімінде қызмет етті. Саттон 1987 жылдың 12 қыркүйегінде алғаш рет көрсетілген, синдикатталған музыкалық телешоу It's Showtime at the Apollo-ның продюсері болды.

Марапаттар мен құрметтер

1987 жылы Саттонға NAACP ұйымы афроамерикалықтардың ерекше жетістіктері үшін жыл сайын табысталатын Спингарн медалі табысталды. 1992 жылы ол 100 қара әйелдің ұлттық коалициясынан Кандис сыйлығын алды.