Кіріспе

Ирландия университетінің заң жобасы (36 Виктория сессиясының 55-заңы; толық атауы – Ирландияда университет білімінің кеңейтуі туралы заң жобасы; ұсынылған қысқа атауы – 1873 жылғы Ирландия Университет заңы) – 1873 жылы Ұлыбритания Парламентіне бірінші Гладстон үкіметі тарапынан бірнеше колледжді біріктіретін, зайырлы ұлттық университет ретінде Дублин университетін кеңейту мақсатымен енгізілген заң жобасы.

Ұсыныс

1873 жылы, қазіргідей, Дублин университеті 1592 жылы негізі салынған Троица колледжінен тұрды. 1793 жылғы католиктерге жеңілдік беру туралы заңға дейін қабылдау Ирландияның ресми Англикан шіркеуінің мүшелерімен шектелген. 1869 жылғы Ирландия шіркеуі заңы шіркеудің мәртебесін жойды, бірақ колледж ғалымдары, стипендиаттары және профессорлары әлі де англикан болуы тиіс еді. 1845–1850 жылдары Белфаст, Корк және Галвейде колледждерімен Ирландияның патшайым университеті құрылды. 1851 жылы Дублинде құрылған Ирландия католик университеті және 1865 жылы Дерриде құрылған пресвитериандық Маги колледжі мемлекеттік мойындықтан өтпеді. 1873 жылғы заң жобасында сәтсіз аяқтаған Галвей колледжін тарату және қалған колледждерді кеңейтілген Дублин университетінің құрамына қосу ұсынылды. Барлық колледждердегі студенттер мен оқытушыларға қойылатын барлық діни талаптар алынып тасталды. Троица колледжінің теология факультеті бөлініп, Ирландия шіркеуінің басқаруына берілді.

Қарсылық

Бұл ұсынысқа Ирландиядағы Рим-католик шіркеуі күшті қарсылық көрсетті, ал пресвитериандар мен қолданыстағы Тринити-колледж факультеті оған ішінара қарсылық білдірді. 1873 жылғы 11 наурызда Халық палатасында екінші оқылымда үш дауыс айырмасымен жеңіліске ұшырады. Бұл 1874 жылы үкіметтің құлауына әкелген факторлардың бірі болды.

Кейін

Дублин университеті мен Тринити колледжінің, дінтану мектебінен басқа, англикандық сынақ антына қатысты талаптар 1873 жылғы Дублин университеті сынақ актісімен (Тринити колледжіндегі және Дублин университетіндегі сынақтарды жою туралы акт; 36 & 37 Vict. c. 22) жойылды, оны Генри Фосетт енгізгендіктен «Фосетт актісі» деп аталды. 1970 жылға дейін Ирландия католик шіркеуінің басшылары католиктерді осы университетке қатысудан ұстады. Дизраэли басқаруымен 1879 жылғы Университеттік білім беру (Ирландия) актісі Ирландия Королевасы университетін Ирландия Корольдік университетіне айналдырып, католик және пресвитериан колледждеріне оқуға түсуді жеңілдетті. Тринити колледжі мен Дублин университетіне бұл өзгеріс қатысты емес.