Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мариво – Солтүстік Македонияның оңтүстік бөлігіндегі тарихи аймақ, 1390 шаршы километр аумақты алып жатыр және теңіз деңгейінен 1050 метр биіктікте, таулардың арасында орналасқан.
Mariovo is a historic region in the southern part of North Macedonia, with an area of 1,390 square km and an elevation 1,050 m, situated among mountains.
Елді мекен
Онда бұрын көбірек адамдар тұрған, бірақ көші-қон салдарынан 28 елді мекенде – Витолиште, Бешиште, Вепрчани, Врпско, Дунье, Живово, Кален, Кокре, Крушевица, Манастир, Полчиште, Пещани, Чанниште, Брник, Будимирчи, Градешница, Груништа, Зович, Ивени, Маково, Орле, Рапеш, Старавина, Ржаново, Рожден, Галиште, Клиново және Майден – 1000-нан кем тұрғын қалды.
More people lived there, but due to migration there are fewer than 1,000 inhabitants left in the 28 settlements: Vitolište, Bešište, Veprčani, Vrpsko, Dunje, Živovo, Kalen, Kokre, Kruševica, Manastir, Polčište, Peštani, Čanište, Brnik, Budimirci, Gradešnica, Gruništa, Zovič, Iveni, Makovo, Orle, Rapeš, Staravina, Ržanovo, Rožden, Galište, Klinovo and Majden.
Старавина
Старавина ауылы бір кезде Старавина муниципалитетінің орталығы болған. Ол Маривоның оңтүстік бөлігінде, Битоладан 50 км қашықтықта орналасқан. Саяхат Битоладан басталады. Сол жерден Новачи ауылына қарай жол жүреді, РЭК Битола электр стансасынан өтіп, содан кейін тауға көтеріліп Маково ауылына жетеді. Одан әрі жол Рапеш ауылына салады. Осы ауылдан кейін асфальт жол аяқталады, ал содан кейін Старавинаға дейін қиын жолмен топырақ жолмен барады. Аймақ елдің оңтүстік шекарасына жақын болғандықтан, онда бару үшін рұқсат алу қажет. Старавинада, шіркеудің жанында тау шатыры орналасқан.
The village Staravina was once the center of the municipality Staravina. It is located in the southern part of Mariovo, 50 km away from Bitola. The trip starts in Bitola. From there it goes to the village Novaci, past the power plant REK Bitola and then up the mountain to the village Makovo. From there the road leads to the village Rapeš. The asphalt road ends after that village and from there it is a bumpy ride on a dirt road until Staravina. A permit is required to go there because the region is near the southern border of the country. There is a mountain hut located in Staravina, near the church.
Пешта
Пешта қаласы б.з.д. IV ғасырына дейін барып жетеді және Старавина мен Градешница ауылдарының арасында орналасқан. Старавинаның ортасында тұрған адам көкжиекте бекіністің шекараларын көреді. Бұл жерде бұрын қала болған, және ауыл тұрғындары оны Филипп патшаның туған жері деп есептейді, себебі тарихи мәліметтерде ол таудан түсіп, Пела қаласын салғаны айтылады. Пеладан солтүстік-батысқа ең жақын тау – дәл осы Мариводағы тау.
The site of Pešta dates from the 4th century BC and is located between villages of Staravina and Gradešnica. Standing in the center of Staravina, one can notice the outlines of a fortress on the horizon. There also used to be a town in the vicinity, which the villagers consider to be the birthplace of King Philip because historical dates claim that he descended from the mountains and built Pela. The closest mountain to the north west of Pela is exactly this one in Mariovo.
Алшар
Солтүстік Македониядағы Балқанның оңтүстігінде орналасқан ежелгі Альшар кенішінде планетада басқа жерде кездеспейтін минералдар бар деп айтылады. Олардың ішіндегі ең сирегі – лорандит, таллийдың кристалы. Лорандиттің «нейтрино жұмбағын» шешуге қабілетті екені есептеледі. Нейтриноның геохимиялық детекторы ретінде қызмет ете отырып, лорандит стандартты Күн жүйесі теориясын растауға не жоққа шығаруға мүмкіндік береді. Қарапайым тілмен айтқанда, ол бізге Күннің қалай жұмыс істейтінін түсінуге көмектеседі. ХХ ғасырдың басына дейін бұл аймақты басқарған Осман империясы оны Майдан (түрік тілінде «кен» деген мағынада) деп атаған. Осы ат жақын жердегі ауылға да берілген. Олар алтын іздеген. Бірақ кен орнына бірінші болып келгендер олар емес. Кейбір мәліметтерге сәйкес, кен орны 5000 жылдан астам уақыттан бері бар. Оның сегіз кіреберісі бар, олардың екеуі 6 километрге дейін созылатын дәліздерге алып келеді, олар Осман империясы кезінде төселген тас жолдармен жабдықталған. Кен орны ондаған жылдар бойы жабық. Мамандардың пікірінше, әлемнің көптеген ғалымдары Альшарды зерттеуге үлкен қызығушылық танытуда. Кен орнындағы лорандит Күннен келетін нейтрино ағынын химиялық және физикалық тұрғыдан тіркеуге қабілетті, және осындай қабілеті бар жалғыз белгілі зат. Егер нейтриноны зерттеуге мүмкіндік туса, ғылым Күннің ішіндегі процестерді түсіне алады. Кейбіреулер бұл біздің галактикамыздың өткені мен болашағын түсінуге әкелуі мүмкін дейді. Барлық құпияға қарамастан, Альшардың планетада лорандитті қамтитын жалғыз белгілі орын екендігі даусыз факт, бұл минерал физика үшін зор маңызға ие. Деректерге сәйкес, кен орнында 40 тоннаға дейін лорандит қоры болуы мүмкін. Зертханалық зерттеулер үшін бірнеше грамм лорандиттің құны шамамен 56 еуроға жетеді. Оған Конопиште ауылынан қол жеткізуге болады.
Alšar, an ancient mine located in the southern Balkans, in North Macedonia, is said to contain minerals that are found nowhere else on the planet. The rarest of them all—the lorandite, a crystal of thallium. The lorandite is thought to have the potential to unravel the so called "neutrino puzzle". By serving as a geochemical detector of the neuron, the lorandite could validate or disprove the theory of the standard solar system. In simple terms—it would let us understand the work of the Sun. The Ottomans, who ruled the peninsula until the beginning of the 20th century, called it Majdan (the word for "mine" in Turkish). This was also the name given to the nearest village. They explored for gold. But they were not the first ones at the mine. According to some, the mine has existed for over 5,000 years. It has eight entrances, two of which lead through corridors that extend up to 6 kilometers and have cobblestone pathways, placed there by the Ottomans. The mine has been closed for decades. According to experts, many world scientists are very interested in exploring Alšar. The lorandite from the mine can register in a chemical and physical way the so called neutrino flux coming from the Sun and it is the only known substance that has this power. If the neutrino could be explored, science could understand the processes that go on inside the Sun. Some say with awe that it could lead to an understanding of the past but also of the future of our galaxy. Despite all the mystery, the fact is undisputed that Alšar is the only known place on the planet that contains the lorandite, a mineral of potentially huge significance in physics. According to rough estimates, the mine could have reserves of up to 40 tons of lorandite. A few grams of lorandite for lab research is said to cost about 5 6 euros. It is accessible from the village Konopište.
Чебрен монастыры
Монастырға жету үшін алдымен Старавинадан немесе Рапештен құмды жолмен жетуге болатын Зович ауылына бару керек. Содан кейін Зовичтен Crna өзеніне қарай бет алып, монастырға жетесіз. Чёбрен монастыры мен Әйгілі Димитрий шіркеуі (Св. Димитрия), жақын жерде орналасқан Киелі Құтқарушының кішкентай шіркеуімен (Св. Спаса) бірге, ерекше рухани және археологиялық құндылықтар орталығы болып табылады. Монастырь Зович ауылына қарасты және Crna өзенінің шығыс жағалауында орналасқан. Әйгілі Димитрий шіркеуі – мәрмәр бағаналары бар үш бөлімді базилика. Оның иконостасы 15 ғасырда жасалған, бірақ 19 ғасырда жаңартылған. Монастырьден оңтүстік-шығысқа қарай, өзен үстіндегі төбеде, шамамен 14 ғасырда салынған Киелі Құтқарушының кішкентай шіркеуі орналасқан. Бұл – ағаш шатыр құрылымы, үстінен тас плиткалармен жабылған (тек апсидасы мен шығыс қабырғасында сақталған) бір бөлімді тас шіркеу. Ішкі жағы толығымен фрескалармен боялған, көптеген фрескалар әлі де көрініп тұр.
To reach the monastery you first need to go to the village Zovič which can be reached from Staravina or just by following the dirt road from Rapeš. Then from Zovič just head towards the river Crna and you will reach the monastery. The Čebren Monastery with the Church of St. Demetrios (Sv. Dimitrija), together with the small church of Holy Saviour (Sv. Spas) located nearby, are centres of exceptional spiritual and archeological value. The Monastery belongs to the village of Zovič and is situated on the eastern bank of river Crna. The church of St. Demetrios is a three naval basilica with marble columns. Its iconostasis dates from the 15th century, but was renovated in the 19th century. Southeast from the monastery, on the hill which rises over the river is the small church of the Holy Saviour, probably built in the 14th century. It is a single naval stone church with wooden roof structure covered with stone tiles (preserved only on the apse and eastern wall). The interior is completely fresco painted and a great deal of the frescos can still be seen.
Градшница және Қасиетті Димитрий шіркеуі
Градишница ауылы Градишка өзені мен оның шатқалына қарай беткейде орналасқан. Осы ауылда, кіреберістегі жолдың бойында, 15 ғасырдағы мәдени ескерткіш – Әулие Димитрий шіркеуі орналасқан. Бұл шіркеу кейде Әулие Николай шіркеуі деп те аталады, бірақ жергілікті халық арасында Әулие Димитрий деп белгілі. Бұл – жартылай цилиндрлі күмбезбен жабылған шағын, бір кемелі шіркеу. Ірі тас иконостас ғибадатхананың апсидіне қарайғы кеңістікті бөліп тұрады. Сақталған фрескалар ғибадатхананың орталық бөлігінде (наоста) және иконостаста апсидідегі фрескалардан өзгеше. Олардың стиліне сәйкес, олар 14 ғасырға жатады, ал апсидідегі фрескалар 15 ғасыр стилін көрсетеді. Саяхатшылар Градешницаға Старавинадан асфальтталған жолмен жете алады.
The villagе of Gradešnica is located down the slope toward the Gradeska River and its canyon. The church of St. Demetrios, a cultural monument from the 15th century, is located in this village, situated by the road at the very entrance. This church is sometimes mentioned as the church of St. Nicholas, but also known as St. Demetrios among the local population. It is a small, single nave church covered with a semi cylindrical vault. The massive stone iconostasis separates the space towards the altar apse. The preserved frescoes on the central part (naos) and on the iconostasis differ from those in the altar apse. According to their style, they belong to the 14th century, while those in the altar apse indicate the style of the 15th century. Visitors can reach Gradešnica from Staravina; there is an asphalt road leading there.