Кіріспе

Мүдхол – бұрын "Мүдуволалу" деп аталған, Оңтүстік Үндістанның Карнатака штатының солтүстік бөлігіндегі Бағалкот ауданындағы қала. Ол Бағалкот аудан орталығынан шамамен [қашықтық] және Жамақанди кіші ауданынан [қашықтық] жерде орналасқан. Мүдхол иті деп белгілі бір тұқымды иттерімен және күресу дәстүрімен танымал. Мүдхол мемлекетін Горпаде Маратха патшалық отбасы басқарған.

Тарих

Маратхалардың Горпаде әулеті билеген Мудхол княздығы, Британдық Үндістанның Ниранжан билігі астындағы 9 княздік мемлекетінің бірі болды. Княздықтың аумағы 368 шаршы миль (508 км²) құрады. 1901 жылғы халық санауы бойынша, халық саны 63 001 адамды құрады, ал қаланың халқы сол жылы 8 359 адамға жетті. 1901 жылы княздықтың кірісі 20 000 фунт стерлингке бағаланды. "Бавута" деп аталатын княздықтың туы жоғарғы жағынан бастап ақ, қара және жасыл түсті көлденең жолақтары бар үшбұрышты триколордан тұрады. Барлық түсті жолақтар тудың ұшында бір нүктеде жиналады.

География

Мудхол орналасқан. Оның орташа биіктігі 549 метрді (1801 футты) құрайды. Мудхолда жылына орташа 300-350 мм жауын-шашын жауады (2017 жыл).

Демография

2011 жылғы халық санауы бойынша Мудхолдың халқы 52 199 адамды құрады. Халықтың 51% ер адамдар, ал 49% әйел адамдарды құрады. Мудхол халқының 15% 6 жасқа дейінгі балалар. 2001 жылы халық саны 42 461 адамды құраған еді.

Мәдениет

Мұнда жер астындағы Шива ғибадатханасы бар ("Нелагуди" деп аталады, бұл "Жер асты ғибадатханасы" дегенді білдіреді). Бұл қала ұнтақ тастарымен әйгілі. Махалингапура – Мудхолдан солтүстік-батысқа қарай шамамен 19 км қашықтықта орналасқан қала. Бұрынғы атауы Нарагатти болса, Сант Махалингешвараның құрметіне Махалингапура деп өзгертілді. Мудхол атақты каннада ақыны Раннаға әйгілі, ол "Маха Кави" деп кеңінен танымал. Ранна джайнист болған. Оның Халеганда (Ескі каннада) әдебиетіне қосқан үлесін мойындап, Карнатака Үкіметі оның атымен стадион салып, қазіргі таңда қоғамдық зал мен кітапхана құрылысын жүзеге асыруда. 1995 жылы Мудхол қаласында Х.Л. Нагегода төрағалығымен 64-ші Каннада әдебиеті конференциясы өткізілді. Бұл қалада көптеген қол өнершілер жұмыс істейді, мұнда қолмен тоқылған сарилерге сұраныс жоғары. 2021 жылғы 20 қарашада жарияланған "Таза Қала" (Swachh Survekshan) рейтингісінде 50 мыңнан 100 мыңға дейінгі халқы бар Оңтүстік аймақтағы ең жылдам дамыған қала ретінде Мудхол танылды.

Корольдік мұдхол құсы

Мудхолдың "Мудхол иті" деп аталатын өзіндік аң аулайтын итінің түрі бар. Бұл тұқым шыдамдылығымен, ептілігімен және сергектігімен танымал және Үндістанның Кеннел клубы арқылы халықаралық деңгейде мойындалған. Бұл иттердің түрі құрып кетуге жақын деп есептеледі және үкіметтік органдар оны сақтап қалу үшін бар күштерін жұмсап жатыр. Мудхол итін құрметтеу үшін Үндістанның пошта департаменті 5 рупилік пошта маркасын шығарды. Мудхол мемлекетінен шыққан Шримант Раджесахеб Маложирао Горпаде (1884-1937) Мудхол итін танымал етуге үлкен үлес қосты. Ол жергілікті тайпалардың осы итті аң аулауға пайдаланғанын байқады. Таңдаулы шаралар арқылы ол "Royal Mudhol Hound" – патшалық Мудхол итін жасады. 1900 жылдардың басында Англияға сапармен барған Махараджа (Мудхол мемлекетінен) король Георг V-ке Мудхол итінің бір жұбын сыйға берді, бұл Мудхол итінің түріне үлкен танымалдық әкелді.