Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Карнатакадағы қала, Үндістан
Карнатакадағы қала, Үндістан
City in Karnataka, India
the city in Karnataka, India
Майсур (/audio=Mysore.ogg//m//aɪ/'/s//ɔːr/ mySOR), ресми түрде Майсуру – Оңтүстік Үндістанның Карнатака штатындағы екінші ең көп халқы бар қала. Бұл Майсур ауданының және Майсур бөлімшесінің орталығы. Уадияр әулетінің дәстүрлі ортасы ретінде, қала шамамен алты ғасыр бойы Майсур патшалығының астанасы болды. Мұралық құрылыстарымен, сарайларымен (мысалы, әйгілі Майсур сарайы) және мәдениетімен танымал Майсур «Сарайлар қаласы», «Мұра қаласы» және «Карнатаканың мәдени астанасы» деп аталады. Swachh Survekshan бойынша Үндістандағы ең таза қалалардың бірі. Майсур Шамунди тауының етегінде орналасқан. Теңіз деңгейінен жоғары орналасқан Майсур қаласы географиялық жағдайы бойынша 12° 18′ 26″ солтүстік ендігінде және 76° 38′ 59″ шығыс бойында орналасқан. Штаттың астанасы Бангалордан оңтүстік-батысқа қарай шамамен орналасқан және (қала + көршілес халық санағы қалалары) аумағына таралады. 2023 жылы қаланың халқы және оның маңындағы қалалардың біріккен халқы шамамен 1,288,000 адамды құрайды. Қазіргі заманда қаланың дамуының көп бөлігі Майсурдың махараджалары мен Вадияр әулетінің еңбегімен байланысты, олар өнер мен мәдениеттің демеушілері болды. Хайдер Әли мен Типу, билікте болған қысқа уақыт ішінде, өңкей шошқа ағаштары мен жібектің өсуіне қолдау көрсету арқылы, сондай-ақ британдықтарға қарсы төрт соғыс жүргізу арқылы қала мен патшалықтың экономикалық өсуіне үлкен үлес қосты. Қазіргі уақытта Майсур қалалық корпорациясы қаланың азаматтық басқаруына жауапты. Дасара фестивалі кезінде Майсурға бүкіл әлемнен жүздеген мың туристер келеді. Қала сонымен қатар Майсур Дасарасы және Майсур суреті сияқты әртүрлі өнер формалары мен мәдениеттің атауын иеленеді; Майсур Пак сияқты тәтті тағамдар, Майсур Доса және Майсур Масала Доса сияқты таңғы астар; Майсур Сандал сабыны, Майсур бояулары сияқты брендтер; және Майсур Пета, дәстүрлі жібек дөңгелек және Майсур жібек сарысы сияқты стильдер мен косметика. Майсур бетел жапырақтарымен және «Майсур Маллиге» деп аталатын жасминнің ерекше түрімен де танымал. Туризм қаланың дәстүрлі салалармен қатар тіршілік көзі болып табылады. Майсурдың қала ішіндегі қоғамдық көлігі автобуспен, ал қалааралық қоғамдық көлігі теміржол, автобус және әуе көлігімен жүзеге асырылады.
Mysore (/audio=Mysore. ogg//m//aɪ/'/s//ɔːr/ mySOR), officially Mysuru , is the second most populous city in the southern Indian state of Karnataka. It is the headquarters of Mysore district and Mysore division. As the traditional seat of the Wadiyar dynasty, the city functioned as the capital of the Kingdom of Mysore for almost six centuries Known for its heritage structures, palaces (such as the famous Mysore Palace), and its culture, Mysore has been called the "City of Palaces", the "Heritage City", and the "Cultural Capital of Karnataka". It is one of the cleanest cities in India according to the Swachh Survekshan. Mysore is situated at the foothills of the Chamundi Hills. At an altitude of above mean sea level, the city of Mysore is geographically located at 12° 18′ 26″ north latitude and 76° 38′ 59″ east longitude. It is about southwest of the state's capital, Bangalore, and spreads across an area of (City + neighbouring census towns). The population of the city combined with its neighbouring towns in its metropolitan area is about 1,288,000 in 2023. Most of the city's development during modern times could be attributed to the maharajas of Mysore and the Wadiyar dynasty, who were patrons of art and culture. Hyder Ali and Tipu, when they were briefly in power in succession, also contributed significantly to the economic growth of the city and the kingdom by planting mulberry trees and silk in the region, and fighting four wars against the British. In present days, the Mysore City Corporation is responsible for the civic administration of the city. During the Dasara festivals, Mysore receives hundreds of thousands of tourists from around the world. The city is also the namesake to various art forms and culture, such as Mysore Dasara and Mysore painting; foods such as the sweet delicacy Mysore Pak, breakfasts like Mysore Dosa and Mysore Masala Dosa; brands such as Mysore Sandal Soap, Mysore Paints; and styles and cosmetics such as Mysore Peta, a traditional silk turban, and the Mysore silk saris. Mysore is also known for betel leaves and its own special variety of jasmine flower fondly referred to as "Mysore Mallige". Tourism is a lifeline industry for the city alongside the traditional industries. Mysore's intracity public transportation includes bus and intercity public transportation includes rail, bus, and air.
Этимология
Майсур атауы Махишурудың ағылшын тіліне бейімделген түрі. Ол Шамундешвари қасиетті құдайымен өлтірілді, оның ғибадатханасы Шамундхи төбесінде орналасқан, соның құрметіне осылай аталған. "Махишпура" кейін Махисуруға айналды (қазірге дейін патшалық отбасы қолданатын атау), ал ағылшыздар оны Майсур деп, ал жергілікті каннада тілінде Майсуру (Миссуру) деп атады. 2005 жылдың желтоқсан айында Карнатака үкіметі қаланың ағылшынша атауын Майсуру деп өзгерту ниетін жариялады. Бұл 2014 жылдың қазан айында Үндістан үкіметімен бекітілді, және 2014 жылдың 1 қарашасында Майсур басқа он екі қаламен бірге ресми түрде қайта аталды.
The name Mysore is an anglicised form of Mahiṣūru, He was killed by the goddess Chamundeshwari, whose temple is situated atop the Chamundi Hills, after whom it is named. 'Mahishapura' later became Mahisūru (a name which, even now, the royal family uses), and finally came to be rendered as Mysore by the British and Maisūru (Mysuru) in the vernacular Kannada language. In December 2005, the Government of Karnataka announced its intention to change the English name of the city to Mysuru. This was approved by the Government of India in October 2014, and Mysore was officially renamed, along with twelve other cities, on 1 November 2014.
Тарих
Мэйсор сарайы орналасқан жерде 16 ғасырдың басында Пурагере деген ауыл тұрған. Ол билігін ұлы IV Чамраджа Водейарға (1572–1576) тапсырды. 16 ғасырдан бастап Маяшуру атауы қаланың атауы ретінде жиі қолданыла бастады. Водейярлар әулеті басқарған Майсур патшалығы бастапқыда Виджаянагара империясының қарауындағы мемлекет ретінде болды. 1565 жылғы Таликота шайқасынан кейін империяның әлсіреуімен Майсур патшалығы біртіндеп тәуелсіздікке жетті, ал король Нарасараджа Водейяр (1637) тұсында толыққанды тәуелсіз мемлекетке айналды. Майсурдың жанындағы Серингапатам, қазіргі Шрирангапатна, 1610 жылдан бастап патшалықтың астанасы болды. Пурнаях Майсурдың инфрақұрылымын жақсартуға үлкен үлес қосты. Келесі 50 жыл бойы Майсур патшалығы тікелей британдық комиссарлардың басқаруында болды. 1831 жылы британдық комиссар астананы Бангалорға көшірген кезде Майсур қаласы әкімшілік орталық мәртебесін жоғалтты. 1881 жылы Махараджа Чамараджа Вадьяр X-қа Майсурды басқару құқығы қайтарылды, бірақ британдық резиденты мен диван Махараджаның басқару ісін жүргізді, және Майсур қаласы қайтадан астана мәртебесін алды. 1903 жылы Қалалық Жақсарту Траст Кеңесі (CITB) құрылғаннан кейін Майсур Азиядағы қалалардың алғашқыларының бірі болып жоспарлы қала құрылысын жүзеге асырды. «Үндістанды тастап кету» қозғалысы және Үндістанның тәуелсіздік күресінің басқа кезеңдерінде қалада көптеген митингілер мен демонстрациялар өтті. 1947 жылы Британдық Үндістан тәуелсіздік алғанға дейін (Майсур оған кірмеді) Майсур Британдық Үнді империясының құрамындағы князьдік мемлекет болып қала берді, ал Водейярлар билігін сақтап қалды. Ол 1974 жылдың қыркүйегінде қайтыс болып, Майсур қаласында жерленді. Арада жылдар өткен соң Майсур туризм орталығы ретінде танымал болды. Қала, Кавери өзені суына байланысты туындаған кейбір наразылықтарды қоспағанда, көбінесе бейбіт болды, сондай-ақ Майсур зообағында көптеген жануарлардың күрт өліміне байланысты да алабұрлыштар болды.
The site where Mysore Palace now stands was occupied by a village named Puragere at the beginning of the 16th century. who passed on the dominion of Puragere to his son Chamaraja Wodeyar IV (1572–1576). Since the 16th century, the name of Mayashūru has commonly been used to denote the city. The Kingdom of Mysore, governed by the Wodeyar family, initially served as a vassal state of the Vijayanagara Empire. With the decline of that empire after the Battle of Talikota in 1565, the Mysore Kingdom gradually achieved independence, and by the time of King Narasaraja Wodeyar (1637), it had become a sovereign state. Seringapatam, near Mysore, the present day Srirangapatna, was the capital of the kingdom beginning in 1610. Purnaiah is credited with improving Mysore's public works. For the next fifty years, the kingdom of Mysore was under the direct rule of British Commissioners, and in 1831 the city of Mysore lost its status as the administrative centre, when the British Commissioner moved the capital to Bangalore. In 1881, Maharaja Chamaraja Wadiyar X was given control of Mysore, in a process called rendition, but with a resident British officer and a diwan to handle the Maharaja's administration, and the city of Mysore regained its status as the capital. With the establishment of the City Improvement Trust Board (CITB) in 1903, Mysore became one of the first cities in Asia to undertake planned urban development. Public demonstrations and meetings were held there during the Quit India movement and other phases of the Indian independence movement. Until the independence of British India (which did not include Mysore) in 1947, Mysore remained a Princely State within the British Indian Empire, with the Wodeyars continuing their rule. He died in September 1974 and was cremated in Mysore. Over the years, Mysore became well known as a centre for tourism; the city remained largely peaceful, except for occasional riots related to the Kaveri River Water Dispute. and the sudden deaths of many animals at the Mysore Zoo.
Аумағы мен көлемі
Майсур орналасқан және орташа биіктігі бар. Ол Карнатаканың оңтүстік аймағындағы Чамунди тауларының етегінде, кеңістігінде жатыр. Майсур – Карнатаканың ең оңтүстік қаласы және оңтүстіктегі Керала мен Тамил Наду штаттарымен көршілес. Майсур мен айналасындағы адамдар кеңінен каннада тілін қолданады. Майсурда Куккарахалли, Каранжи және Лингэмбуди көлдері сияқты бірнеше көл бар. Майсурда Үндістандағы ең үлкен «Жаяу аралаушы құсханасы» – Каранжи көлі орналасқан. 2001 жылы Майсур қаласындағы жердің жалпы пайдаланылуы: 39,9% – тұрғын үйлер, 16,1% – жолдар, 13,74% – саябақтар мен ашық кеңістіктер, 13,48% – өнеркәсіптік, 8,96% – мемлекеттік мүлік, 3,02% – коммерциялық, 2,27% – ауыл шаруашылығы және 2,02% – су. Қала екі өзеннің арасында орналасқан: қаланың солтүстігінен ағатын Кавери өзені және оңтүстігінде жатқан Каверинің саласы – Кабини өзені.
Mysore is located at and has an average altitude of It is spread across an area of at the base of the Chamundi Hills in the southern region of Karnataka. Mysore is the southernmost city of Karnataka and is a neighbouring city of the states of Kerala and Tamil Nadu in the south, flanked by the state cities Madikeri, Chamarajanagara, and Mandya. People in and around Mysore extensively use Kannada as a medium of language. Mysore has several lakes, such as the Kukkarahalli, the Karanji, and the Lingambudhi lakes. Mysore has The Biggest 'Walk Through Aviary' called Karanji Lake in India. In 2001, total land area usage in Mysore city was 39.9% residential, 16.1% roads, 13.74% parks and open spaces, 13.48% industrial, 8.96% public property, 3.02% commercial, 2.27% agriculture and 2.02 water. The city is located between two rivers: the Kaveri River that flows through the north of the city and the Kabini River, a tributary of the Kaveri, that lies to the south.
Климат
Майсурдың тропикалық саванна климаты (Aw) Кёппен климаттық жіктелімі бойынша ыстық жартылай шөлейтті климатқа (BSh) жақын. Басты маусымдары: наурыз бен мамыр аралығындағы жаз, маусым мен қазан аралығындағы муссондық маусым және қарашадан ақпанға дейінгі қыс. Қаланың орташа жылдық жауын-шашын мөлшері – .
Mysore has a tropical savanna climate (Aw) bordering on a hot semi arid climate (BSh) under the Köppen climate classification. The main seasons are Summer from March to May, the monsoon season from June to October and winter from November to February. The city's average annual rainfall is .
Демография
2011 жылы Майсур қаласының халқы шамамен 920 550 адамды құрады, оның ішінде 461 042 еркек және 459 508 әйел болды, бұл оны Карнатака штатында халық саны бойынша үшінші орынға қойды. Майсур қалалық агломерациясы штаттың екінші ірі қалалық агломерациясы болып табылады және 1 060 120 адамға мекендейді, оның ішінде 497 132 еркек және 493 762 әйел бар. 2017 жылы Майсур халқы 1 миллионнан асып кеткені бағаланды, осылайша қала мегаполис мәртебесіне ие болды. Біріккен Ұлттар Ұйымының 2018 жылғы «Әлемдік қалалану перспективалары» бойынша, 2022 жылға арналған Мисуру қалалық аймағының (Мисуру қалалық корпорациясы, Хутагалли қалалық муниципалдық кеңесі, сондай-ақ Богади, Шрирампура, Рамманахалли және Кадакола қалалық кеңестері кіретін) жобаланған халқы 1 261 000 адамды құрайды. Майсур қаласының жыныс қатынасы 1000 еркекке 1000 әйелден тұрады, ал халық тығыздығы… 2001 жылғы халық санауы бойынша, қала халқының 73,65% индуист, 21,92% мұсылман, 2,71% христиан, 1,13% джайнист, ал қалғандары басқа діндердің өкілдері. 1931 жылғы халық санауында халық саны 100 000-нан асып, 1991-2001 жылдар аралығында 20,5% өсті. 2011 жылы қаладағы сауаттылық деңгейі 86,84% құрады, бұл штаттың орташа көрсеткішінен (75,6%) жоғары. Каннада тілі қалада ең көп қолданылатын тіл. Халықтың шамамен 19% жасырған табыс шегінен төмен өмір сүреді, ал 9% шатырлы аудандарда тұрады. 2001 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша, Карнатака штатының қалалық аймақтарындағы халықтың 35,75% жұмыс істейтін адамдар, ал Майсур халқының 33,3% ғана. Касталық және тайпалық топтар халықтың 15,1% құрайды. Қала тұрғындары ағылшын тілінде «Mysoreans» деп, ал каннада тілінде «Mysoorinavaru» деп аталады. Кавери өзенінің суын бөлісу мәселесі бойынша Карнатака мен Тамил Наду арасындағы дау қалада ұсақ жанжалдар мен наразылық акцияларына себеп болады. Майсур қаласында ақпараттық технология саласының дамуы қаланың демографиялық құрамын өзгертті; демографиялық өзгерістердің нәтижесінде туындаған инфрақұрылымға жүктеме және қаланың жоспарсыз өсуі кейбір тұрғындарды алаңдатып отыр.
as of 2011, Mysore city had an estimated population of 920,550 consisting of 461,042 males and 459,508 females, making it the third most populous city in Karnataka Mysore urban agglomeration is the second largest urban agglomeration in the state and is home to 1,060,120 people, consisting of 497,132 males and 493,762 females. Mysore was estimated to have crossed 1 million in 2017 making it a metropolitan city. For the year 2022, the projected population of Mysuru Metropolitan Area, which includes Mysore City Corporation, Hootagalli City Municipal Council, and Bogadi, Srirampura, Rammanahalli and Kadakola Town Panchayats is 1,261,000, as per the United Nation's World Urbanization Prospects 2018. The gender ratio of Mysore is 1,000 females to every 1,000 males and the population density is According to the census of 2001, 73.65% of the city population are Hindus, 21.92% are Muslims, 2.71% are Christians, 1.13% are Jains and the remainder belong to other religions. The population exceeded 100,000 in the census of 1931 and grew by 20.5 per cent in the decade 1991–2001. as of 2011, the literacy rate of the city is 86.84 per cent, which is higher than the state's average of 75.6 per cent. Kannada is the most widely spoken language in the city. Approximately 19% of the population live below the poverty line, and 9% live in slums. According to the 2001 census, 35.75% of the population in the urban areas of Karnataka are workers, but only 33.3% of the population of Mysore are. Members of Scheduled castes and scheduled tribes constitute 15.1% of the population. The residents of the city are known as Mysoreans in English and Mysoorinavaru in Kannada. The dispute between Karnataka and Tamil Nadu over the sharing of Kaveri river water often leads to minor altercations and demonstrations in the city. Growth in the information technology industry in Mysore has led to a change in the city's demographic profile; likely strains on the infrastructure and haphazard growth of the city resulting from the demographic change have been a cause of concern for some of its citizens.
Әкімшілік және коммуналдық қызметтер
Қаланың азаматтық әкімшілігін 1888 жылы муниципалитет ретінде құрылған және 1977 жылы корпорацияға айналған Майсур қалалық корпорациясы басқарады. Корпорация инженерлік жұмыстарды, денсаулық сақтауды, санитарлық жағдайларды, сумен жабдықтауды, әкімшілік және салық салуды бақылайды. Оны мэр басқарады, оған комиссарлар мен кеңес мүшелері көмектеседі. Кеңес мүшелері өз кезегінде қала әкімін сайлайды. Корпорацияның 2011–2012 жылдарға арналған жылдық бюджеті Жавахарлал Нерудің ұлттық қалалық жаңғырту миссиясы аясындағы 63 қаланың ішінде Майсур қалалық корпорациясын екінші үздік қалалық муниципалдық корпорация деп таныды және 2011 жылы «Нагара Ратна» сыйлығымен марапаттады. Қаланың өсімін және кеңеюін Майсур қалалық даму басқармасы (MUDA) басқарады, оның төрағасы – комиссар. Оның қызметіне жаңа жоспарларды және жолдарды дамыту, қала құрылысын жоспарлау және жерді сатып алу кіреді. MUDA жүзеге асырған маңызды жобалардың бірі – көлік қадауларын азайту мақсатындағы Сыртқы айналма жолдың құрылысы. Майсур тұрғындары МУДА-ны жер мафиясын тоқтатуға және қала тұрғындарына тұрғын үй жерлерін заңды түрде бөлуге қабілетсіздігі үшін сынайды. Қалаға электр қуатын жеткізуге Чамундешвари электрмен жабдықтау корпорациясы жауапты. Майсурдың ауыз суы Кавери және Кабини өзендерінен алынады. 2011 жылғы мәліметтер бойынша, Майсур күніне белгілі бір көлемде су алады. Майсур кейде, әсіресе жаз айларында (наурыз–маусым) және жауын-шашын аз болған жылдары су тапшылығына тап болады. Қала 1904 жылдан бері жер асты дренаж жүйесіне ие. Қаланың барлық сарқынды сулары төрт аңғарға – Кесаре, Малалавади, Далавай және Белаватаға құйылады. Майсур тұрғындары Карнатака заң шығарушы жиналысына Шамаража, Кришнаража, Нарасимхаража, Хунсур және Чамундешвари сайлау округтері арқылы бес өкіл сайлайды. Майсур қаласы үлкен Майсур Лок Сабха округінің бөлігі болғандықтан, сонымен қатар Үндістан Парламентінің төменгі палатасы – Лок Сабхаға бір мүше сайлайды. Қаладағы саясатқа үш саяси партия басымдық етеді: Үндістан Ұлттық Конгресі (INC), Бхаратия Джаната партиясы (BJP) және Джаната Дал (Secular) (JDS). Майсур дәстүрлі түрде тоқымашылық, сандал ағашынан ойып жасау, қоладан бұйымдар жасау, әк және тұз өндіру сияқты өнеркәсіптерге үй иесі болды. Онда Инфосис және Випро сияқты ірі IT компаниялары бар. Қала мен мемлекеттің жоспарлы өнеркәсіптік дамуы алғаш рет 1911 жылы Майсур экономикалық конференциясында қарастырылды. Бұл 1917 жылы Майсур сандал майы зауыты мен 1920 жылы Шри Кришнаражендра фабрикасы сияқты өнеркәсіптердің құрылуына әкелді. Қаланың өнеркәсіптік дамуы үшін Карнатака өнеркәсіптік аймақтарды дамыту жөніндегі кеңесі (KIADB) Майсурдың ішінде және айналасында Белагола, Белавади, Хеббал және Хутагалли аудандарында төрт өнеркәсіптік аймақ құрды. Майсурдың жанындағы ірі өнеркәсіптік аймақтардың бірі – Нанжангуд, ол Майсурдың серік қаласы болады. Нанжангуд индустриалды аймағында AT&S India Pvt Ltd, Nestle India ltd, Reid and Taylor, Jubiliant, TVS және Asian Paints сияқты көптеген өнеркәсіп орындары орналасқан. Нанжангуд индустриалды аймағы ең жоғары ҚҚС/сату салығын төлеушілердің екіншісі болып табылады, Пеениядан кейін (штат астанасы Бангалор). JK Tyre компаниясының Майсур қаласында өндірістік зауыты бар. Қала Карнатакадағы автомобиль өнеркәсібінің орталығына айналды. Майсурдың ірі бағдарламалық қамтамасыз ету компаниялары – Infosys, ArisGlobal, Larsen & Toubro Infotech, Excelsoft Technologies және Triveni Engineering. Бірінші жарық жылдың басында ақпараттық технологиялар индустриясының өсуі қаланың Бангалордан кейінгі Карнатакадағы екінші ірі бағдарламалық жасақтама экспорттаушысы ретінде қалыптасуына әкелді. Майсур сонымен қатар көптеген сауда орталықтарына ие, оның ішінде Майсур сауда орталығы Үндістан мен Карнатакадағы ең ірі сауда орталықтарының бірі. Бөлшек сауда Майсур экономикасының маңызды бөлігі болып табылады. Майсур CFTRI, DFRL, CIPET, BEML, RMP (Rare Material Project), RBI Note printing Press және RBI Paper Printing Press сияқты көптеген орталық мемлекеттік ұйымдарға да үй иесі.
The civic administration of the city is managed by the Mysore City Corporation, which was established as a municipality in 1888 and converted into a corporation in 1977. Overseeing engineering works, health, sanitation, water supply, administration and taxation, the corporation is headed by a Mayor, who is assisted by commissioners and council members. The council members, in turn, elect the mayor. The annual budget of the corporation for the year 2011–2012 was Among 63 cities covered under the Jawaharlal Nehru National Urban Renewal Mission, Mysore City Corporation was adjudged the second best city municipal corporation and was given the "Nagara Ratna" award in 2011. Urban growth and expansion is managed by the Mysore Urban Development Authority (MUDA), which is headed by a commissioner. Its activities include developing new layouts and roads, town planning and land acquisition. One of the major projects undertaken by MUDA is the creation of an Outer Ring Road to ease traffic congestion. Citizens of Mysore have criticised MUDA for its inability to prevent land mafias and ensure lawful distribution of housing lands among city residents. The Chamundeshwari Electricity Supply Corporation is responsible for electric supply to the city. Drinking water for Mysore is sourced from the Kaveri and Kabini rivers. as of 2011, Mysore gets of water per day. Mysore sometimes faces water crises, mainly during the summer months (March–June) and in years of low rainfall. The city has had an underground drainage system since 1904. The entire sewage from the city drains into four valleys: Kesare, Malalavadi, Dalavai and Belavatha. The citizens of Mysore elect five representatives to the Legislative assembly of Karnataka through the constituencies of Chamaraja, Krishnaraja, Narasimharaja, Hunsur and Chamundeshwari. Mysore city, being part of the larger Mysore Lok Sabha constituency, also elects one member to the Lok Sabha, the lower house of the Indian Parliament. The politics in the city is dominated by three political parties: the Indian National Congress (INC), the Bharatiya Janata Party (BJP), and the Janata Dal (Secular) (JDS). Mysore has traditionally been home to industries such as weaving, sandalwood carving, bronze work and the production of lime and salt. It has many big IT companies like Infosys and Wipro. The planned industrial growth of the city and the state was first envisaged at the Mysore economic conference in 1911. This led to the establishment of industries such as the Mysore Sandalwood Oil Factory in 1917 and the Sri Krishnarajendra Mills in 1920. For the industrial development of the city, the Karnataka Industrial Areas Development Board (KIADB) has established four industrial areas in and around Mysore, in the Belagola, Belawadi, Hebbal and Hootagalli areas. One of the major industrial areas near Mysore is Nanjangud which will be a satellite town to Mysore. Nanjangud industrial area hosts a number of industries like AT&S India Pvt Ltd, Nestle India ltd, Reid and Taylor, Jubiliant, TVS, and Asian Paints. Nanjangud Industrial area also boasts being 2nd highest VAT / Sales Taxpayer which is more than after Peenya which is in state capital Bangalore. JK Tyre has its manufacturing facility in Mysore. The city has emerged as a hub of automobile industries in Karnataka. The major software companies in Mysore are Infosys, ArisGlobal, Larsen & Toubro Infotech, Excelsoft Technologies and Triveni Engineering. The growth of the information technology industry in the first decade of the 21st century has resulted in the city emerging as the second largest software exporter in Karnataka (as of), next to Bangalore. Mysore also has many shopping malls, including the Mall of Mysore which is one of the largest malls in India and Karnataka. Retail is also a major part of the economy in Mysore. Mysore also hosts many central government organisations like CFTRI, DFRL, CIPET, BEML, RMP (Rare Material Project), RBI Note printing Press and RBI Paper Printing Press.
Мәдениет
Карнатаканың мәдени астанасы ретінде танымал Майсур, Дасара мерекесі кезінде өткізілетін тойлармен әйгілі. Он күнге созылатын Дасара мерекесін алғаш рет 1610 жылы Раджа Водеяр I патша бастап берді. Дасараның тоғызыншы күні, Маханавами деп аталатын күні, патшалық қылышқа табынып, әсем безендірілген пілдер, түйелер мен жылқылардың қатысуымен шеру ұйымдастырылады. 1897 жылы Майсур сарайы өртеніп, қазіргі ғимарат сол жерге қайта салынды. Амба Вилас сарайы сырттан индо-сарацен архитектуралық стилінде, ал ішкі бөлігі Хойсала стилінде жасалған. Майсур суретшілігі Виджаянагар сурет мектебінің бір тармағы болып табылады, ал Раджа Водеяр (1578–1617 жж.) оның демеушісі ретінде танылады. Осы суреттердің ерекшелігі – алтын жапырақтары жабысқан гипстік жұмыстары. Қала өз атын Майсур жібек сарысына берген, ол таза жібек және алтын зари (жіп) арқылы тігілген әйелдер киімі. Майсур петасы – Майсурдың бұрынғы билеушілері киген дәстүрлі жергілікті бас киім. Кейбір салт-дәстүрлі шараларда оны ерлер киеді. Майсур сарайының асханасынан бастау алатын, тарихы бар жергілікті тәтті тағам – Майсур пакі. Майсур қаласында Халықаралық Ганжифа зерттеу орталығы орналасқан, ол ежегі карта ойыны Ганжифа мен оған байланысты өнерді зерттейді. Чамараджендра бейнелеу өнері академиясы (CAVA) сурет салу, графика, мүсін жасау, қолданбалы өнер, фотосурет, фотожурналистика және өнер тарихы сияқты бейнелеу өнері салаларында білім береді. "Рангаяна" репертуарлық труппасы пьесалар қояды және театрмен байланысты пәндер бойынша сертификаттық курстар ұсынады. Каннада тіліндегі жазушылар Кувемпу, Гопалакришна Адига және У. Р. Анатамурти Майсур қаласында білім алып, Майсур университетінде профессор болып жұмыс істеген. Ағылшын тіліндегі танымал романда жазушы және Малгуди атты ойдан шығарылған қаланы жасаған Р. К. Нараян және оның карикатурист ағасы Р. К. Лакшман өмірінің көп бөлігін Майсур қаласында өткізген.
Referred to as the cultural capital of Karnataka, Mysore is well known for the festivities that take place during the period of Dasara; the state festival of Karnataka. The Dasara festivities, which are celebrated over a ten day period, were first introduced by King Raja Wodeyar I in 1610. On the ninth day of Dasara, called Mahanavami, the royal sword is worshipped and is taken on a procession of decorated elephants, camels and horses. The palace of Mysore burned down in 1897, and the present structure was built on the same site. Amba Vilas palace exhibits an Indo Saracenic style of architecture on the outside, but a distinctly Hoysala style in the interior. The Mysore painting style is an offshoot of the Vijayanagar school of painting, and King Raja Wodeyar (1578–1617 CE) is credited with having been its patron. The distinctive feature of these paintings is the gesso work, to which gold foil is applied. The city lends its name to the Mysore silk sari, a women's garment made with pure silk and gold zari (thread). Mysore Peta, the traditional indigenous turban worn by the erstwhile rulers of Mysore, is worn by men in some traditional ceremonies. A notable local dessert that traces its history to the kitchen in the Mysore palace is Mysore pak. Mysore is the location of the International Ganjifa Research Centre, which researches the ancient card game Ganjifa and the art associated with it. The Chamarajendra Academy of Visual Arts (CAVA) offers education in visual art forms such as painting, graphics, sculpture, applied art, photography, photojournalism and art history. The Rangayana repertory company performs plays and offers certificate courses in subjects related to theatre. Kannada writers Kuvempu, Gopalakrishna Adiga and U. R. Ananthamurthy were educated in Mysore and served as professors at the Mysore University. R. K. Narayan, a popular English language novelist and creator of the fictional town of Malgudi, and his cartoonist brother R. K. Laxman spent much of their life in Mysore.
Туризм
Майсур өзінің маңызды туристік бағыты болып табылады және жақын маңдағы басқа туристік орындардың негізі болып табылады. Он күндік Дасара мерекесі кезінде қалаға көптеген туристер келеді. Үндістанның ең көп таралған ескерткіштерінің бірі – Амба Вилас сарайы, немесе Майсур сарайы – Дасара мерекесінің орталығы. Жағанмохана сарайы, Құм мүсіндер мұражайы, Жаялакшми Виласы және Лалита Махал қаладағы басқа сарайлардың қатарында. Чамундешвари ғибадатханасы, Чамунди төбелерінде орналасқан, сондай-ақ Киелі Филомена шіркеуі, Уэсли соборы және Каранжи көлі Майсурдың маңызды діни орындары болып есептеледі. Каранжи, Куккарахалли және Көк лагуна көлі танымал демалыс орындары. Көк лагуна – КРС су бөгетінің артында орналасқан, кішкентай аралға ие көл. Одан күн бату мен күн шығуын тамашалау өте әдемі. Майсур қаласында Өңірлік табиғи тарих мұражайы, Халықтық әңгімелер мұражайы, Теміржол мұражайы және Шығыс зерттеу институты бар. Қала йогамен байланысты денсаулық туризмінің орталығы болып табылады, бұл отандық және шетелдік туристерді, әсіресе, жылдар бойы белгілі Аштанга виниаса йогасының гуруы К. Паттаби Джойстен білім алуға келгендерді қызықтырады. Майсур қаласынан алыс емес жерде Мадья ауданындағы Кришнаражасагар бөгеті мен оған іргелес Бриндаван бақшасы орналасқан, онда әр кеш сайын музыкалық фонтан көрсетіледі. Майсурға жақын тарихи маңызы бар орындарға Мадья ауданының Ранганатхасвами ғибадатханасы және Шрирангапатна жатады. Сонымен қатар, Сомантапура және Талакад тарихи жерлердің қатарында. Бандипур ұлттық паркі мен Тамил Надудағы Мудумалай ұлттық паркі, гаур, читал, пілдер, жолбарыстар, леопардтар және басқа да қорғалатын түрлердің панасы, оңтүстікке қарай орналасқан. Майсурға жақын басқа да туристік орындарға Нанжангауд пен Билякуппедегі діни орындар, сондай-ақ Мадьяның Шиванасамудра ауданындағы сарқырамалар кіреді.
Mysore is a major tourist destination in its own right and serves as a base for other tourist attractions in the vicinity. The city receives many tourists during the ten day Dasara festival. One of the most visited monuments in India, the Amba Vilas Palace, or Mysore Palace, is the centre of the Dasara festivities. The Jaganmohana Palace, The Sand Sculpture Museum the Jayalakshmi Vilas and the Lalitha Mahal are other palaces in the city. Chamundeshwari Temple, atop the Chamundi Hills, and St. Philomena's Church, Wesley's Cathedral, Karanji lake are notable religious places in Mysore. the Karanji, Kukkarahalli and the Blue Lagoon Lake are popular recreational destinations. Blue Lagoon is a lake with a mini island located behind the KRS water dam, from which it is mesmerising to watch the sunset and sunrise. Mysore has the Regional Museum of Natural History, the Folk Lore Museum, the Railway Museum and the Oriental Research Institute. The city is a centre for yoga related health tourism that attracts domestic and foreign visitors, particularly those who, for years, came to study with the late Ashtanga vinyasa yoga guru K. Pattabhi Jois. A short distance from Mysore city is the neighbouring Mandya District's Krishnarajasagar Dam and the adjoining Brindavan Gardens, where a musical fountain show is held every evening. Places of historic importance close to Mysore are Mandya District's Ranganathaswamy Temple, Srirangapatna. And other historical places are Somanathapura and Talakad. Bandipur National Park and Mudumalai National Park in Tamil Nadu, which are sanctuaries for gaur, chital, elephants, tigers, leopards and other threatened species, lie between to the south. Other tourist spots near Mysore include the religious locations of Nanjanagud and Bylakuppe and the waterfalls at neighbouring districts of Mandya's Shivanasamudra.
Жол
Майсур 212-ші (Үндістан) ұлттық тас жолы арқылы Гундлупет шекаралық қаласына қосылған, онда жол Керала және Тамил Наду штаттарына бұрылады. Майсур мен Бангалорды байланыстыратын 17-ші мемлекеттік тас жол 2006 жылы төрт жолақты тас жолға жаңартылды, бұл екі қала арасындағы сапар уақытын қысқартты. 1994 жылы Бангалор мен Майсурды жалғастыратын жаңа экспресс-жол салу жобасы жоспарланды. Көптеген құқықтық кедергілерге тап болғаннан кейін, ол 2012 жылға дейін аяқталмай қалды. Майсурды Х.Д. Коте және Мангалор қалаларымен байланыстыратын 33-ші мемлекеттік және 275-ші ұлттық тас жолдары бар. Карнатака мемлекеттік көлік корпорациясы (KSRTC) және басқа да жекеменшік агенттіктер қала ішінде де, қалалар арасында да автобустарды пайдаланады. KSRTC-нің жаңа бөлімшесі – Майсур қалалық көлік корпорациясы (MCTC) құру ұсынылып отыр. Қала ішінде автобустар арзан және танымал көлік құралы болып табылады, сондай-ақ авторикшалар да қолжетімді, ал туристер арасында тонгалар (аттар тартқан арбалар) танымал. Майсурдың алты жолақты айналма жолы бар, оны MUDA жаңартуда. Майсур қалалық автобустарды басқару және жолаушыларды тасымалдау үшін "Ақылды көлік жүйесі" (ITS) енгізілді.
Mysore is connected by National Highway 212 (India) to the state border town of Gundlupet, where the road forks into the states of Kerala and Tamil Nadu. State Highway 17, which connects Mysore to Bangalore, was upgraded to a four lane highway in 2006, reducing travel time between the two cities. A project was planned in 1994 to construct a new expressway to connect Bangalore and Mysore. After numerous legal hurdles, it remains unfinished as of 2012. State Highway 33 and National Highway 275 which connect Mysore to H D Kote and Mangalore respectively. The Karnataka State Road Transport Corporation (KSRTC) and other private agencies operate buses both within the city and between cities. A new division of KSRTC called Mysore City Transport Corporation (MCTC) has been proposed. Within the city, buses are cheap and popular means of transport, auto rickshaws are also available and tongas (horse drawn carriages) are popular with tourists. Mysore also has a long ring road that is being upgraded to six lanes by the MUDA. Mysore has implemented Intelligent Transport System (ITS) to manage its city buses and ferrying commuters.
Трин Трин ПБС
Біріккен Ұлттар Ұйымының қаржылық қолдауымен іске асырылған Trin Trin қоғамдық велосипед жүйесі – танымал көлік түрі. Бұл үкіметтік жоба. Бұл – бүкіл Үндістандағы алғашқы қоғамдық велосипед бөлісу жүйесі. Trin Trin-нің басты мақсаты – жергілікті тұрғындар мен қонақтарды мототұрақты көлік құралдарына қарағанда велосипед пайдалануға ынталандыру, соның арқасында түрлі экологиялық және жол қозғалысы қауіптерін азайтуға, көлік құралдарының қолжетімділігін арттыруға және қарапайым азаматтар үшін күнделікті жол жүруді экономикалық жағынан тиімді етуге көмектесу.
A public bicycle sharing system, Trin Trin, funded partially by the United Nations is popular mode of transport. It is a government project. It is the first public bike sharing system throughout India. The key objective of Trin Trin is to encourage local commuters, as well as visitors, to use the bicycle in preference to motorised modes of travel and thereby help scale down the multifarious environmental and road traffic hazards, enhance conveyance convenience, and make local daily commutes economical for the common citizen.
Темір жол
Майсур теміржол стансасы үш бағытқа ие, олар Бангалор, Мангалор және Чамараджанагар қалаларымен байланысады. Қалада салынған алғашқы теміржол желісі 1882 жылы қолданысқа берілген Бангалор-Майсур аралық метрлік өлшемдегі желі болды. Қаланы Чамараджанагара және Мангалормен байланыстыратын теміржол желілері электрленбеген, бір рельстік, ал Бенгалурумен байланыстыратын жол электрленген, екі рельстік. Майсур теміржол түйіні Оңтүстік-Батыс теміржол аймағының қарауында. Майсур қала шегінде Чамараджанагарамен байланысатын бағытта екі шағын станция бар: Ашокпурам және Чамраджапурам. Қалаға қызмет көрсететін ең жылдам пойыз – Шаттабди экспресі, ол Бангалор арқылы Ченнаиге қатынайды. Басты теміржол стансасындағы тығынды азайту үшін Наганахаллиде серік станция салу жоспарлануда. 2022 жылдың 20 маусымында Премьер-министр Нарендра Моди қалалық теміржол түйінін жаңартуға арналған негізді қалады. 385 крорлық жобада тағы үш платформа, төрт шұңқыр желісі және төрт тұрақ желісі салынып, барлығы тоғыз платформа құрылатын болады. Бұдан өзге, Наганахалли станциясы вагондар паркімен және MEMU орталығымен кеңейтіліп, қалалық теміржол түйініндегі тығынды азайту үшін тағы екі платформа салынады.
Mysore railway station has three lines, connecting it to Bangalore, Mangalore, and Chamarajanagar. The first railway line established in the city was the Bangalore–Mysore Junction metre gauge line, which was commissioned in 1882. Railway lines that connect the city to Chamarajanagara and Mangalore are unelectrified single track and the track that connects to Bengaluru is electrified double track. Mysore Railway Junction comes under the jurisdiction of South Western Railway Zone. Within the city limits of Mysore, there are two small stations in the line which connects Chamarajanagara. They are Ashokpuram and Chamarajapuram. The fastest train to serve the city is the Shatabdi Express which goes to Chennai via Bangalore. A satellite terminal is planned at Naganahalli to reduce congestion in the main railway station. On 20 June 2022, Prime Minister Narendra Modi laid the foundation to upgrade the present city railway junction. The 385 crore project envisages construction of another three platforms, four pit lines and four stabling lines to make nine platforms. Additionally, the Naganahali station will be expanded with a coach complex and MEMU hub, and two more platforms to reduce congestion in the city railway junction.
Ауа
Майсур әуежайы – ішкі әуежай және қала орталығынан оңтүстікке қарай 10 шақырым қашықтықта, Мандакалли ауылының жанында орналасқан. Ол 1940 жылдардың басында Майсур патшаларымен салынған. Майсур әуежайы қазіргі уақытта Майсур қаласына қызмет етеді және Ченнаи мен Хайдарабад сияқты бірнеше ішкі бағыттармен байланысты. Қазіргі ұшу-қону жолағы үлкен ұшақтарды қабылдауға жеткіліксіз, сондықтан ұшу-қону жолағы 1,7 шақырымнан 2,8 шақырымға дейін кеңейтіледі және кеңейтуден кейін халықаралық әуежай деңгейіне жеткізіледі. Ең жақын халықаралық әуежай – Бангалор әуежайы.
Mysore Airport is a domestic airport and is located near the village of Mandakalli, 10 kilometres south of the centre of the city. It was built by the kings of Mysore in early 1940s. Mysore Airport currently serves the city of Mysore and is connected to multiple domestic locations including Chennai and Hyderabad. The current runway is not able to handle big flights and hence a runway expansion is about to take place expanding the runway from 1.7 km to 2.8 km and will be upgraded to international airport after the expansion. The nearest International airport is Bangalore Airport.
Білім
Майсурда еуропалық білім беру жүйесі пайда болғанға дейін Аграхаралар (брахмандық аудандар) индуистерге Ведалық білім берді, ал медреселер мұсылмандарға білім берді. Қазіргі заманғы білім беру 1833 жылы Майсурда тегін ағылшын мектебі ашылғаннан бастау алды. Махараджа колледжі 1864 жылы негізделді. 1881 жылы қыздарға арналған жеке орта мектеп ашылды, кейіннен ол Махарани әйелдер колледжі деп аталды. Қаладағы техникалық білім берудің алғашқы мекемесі – Индустриалдық мектеп 1892 жылы құрылды, одан кейін 1913 жылы Шамараджендра техникалық институты ашылды. Бұл Үндістанда құрылған алтыншы университет және Карнатакадағы тұңғыш университет. Оның түлектерінің арасында Кувемпу, Гопалакришна Адига, С. Л. Бхьяраппа, У. Р. Анатамурти және Н. Р. Нараяна Мурти бар. Инженерлік білім беру Майсурда 1946 жылы құрылған Ұлттық инженерлік институтымен басталды, ол штаттағы екінші ескі инженерлік колледжі. 1924 жылы негізделген Майсур медициналық колледжі – Карнатакадағы алғашқы медициналық колледж және Үндістандағы жетінші колледж. Қаладағы ұлттық институттар: Орталық азық-түлік технологиялық зерттеу институты, Орталық үнді тілдері институты, Қорғаныс азық-түлік зерттеу зертханасы және Бүкіл Үндістан сөйлеу және есту институты.
Before the advent of the European system of education in Mysore, Agraharas (Brahmin quarters) provided Vedic education to Hindus, and madrassas provided schooling for Muslims. Modern education began in Mysore when a free English school was established in 1833. Maharaja's College was founded in 1864. A high school exclusively for girls was established in 1881 and was later renamed Maharani's Women's College. The Industrial School, the first institute for technical education in the city, was established in 1892; this was followed by the Chamarajendra Technical Institute in 1913. This was the sixth university to be established in India and the first in Karnataka. Its alumni include Kuvempu, Gopalakrishna Adiga, S. L. Bhyrappa, U. R. Ananthamurthy and N. R. Narayana Murthy. Engineering education began in Mysore with the establishment in 1946 of the National Institute of Engineering, the second oldest engineering college in the state. The Mysore Medical College, founded in 1924, was the first medical college to be started in Karnataka and the seventh in India. National institutes in the city include te Central Food Technological Research Institute, the Central Institute of Indian Languages, the Defence Food Research Laboratory, and the All India Institute of Speech and Hearing.
Медиа
1859 жылы Бхашиям Бхашиачарья каннада тілінде «Mysooru Vrittanta Bodhini» деп аталатын апталық газет шығара бастады, ол келесі үш онжылдықта жарық көрген көптеген апталық газеттердің біріншісі болды. Майсурда көптеген жергілікті газеттер жарық көреді, олар көбінесе қала және оның айналасы туралы жаңалықтарды жариялайды, сондай-ақ ағылшын және каннада тілдеріндегі ұлттық және аймақтық күнделікті газеттер де қол жетімді, мемлекеттің басқа бөліктеріндегідей. «Судхарма» – санскрит тіліндегі жалғыз үнді күнделікті газеті Майсурда шығарылады. Майсур – Үндістандағы алғашқы жеке радио хабар тарату станциясының орналасқан жері. 1935 жылдың 10 қыркүйегінде психология профессоры М. В. Гопаласвами қалада, Вонтикоппал ауданындағы үйінде 50 ватттық таратушыны пайдаланып «Акашавани» (аспаннан келген дауыс) станциясын құрды. 1941 жылы станция Майсур княздік мемлекетінің меншігіне өтті және 1955 жылы Бангалорға көшірілді. 1957 жылы «Акашавани» Үндістан үкіметінің радио хабар таратушысы – «Бүкіл Үндістан радиосының» (AIR) ресми атауы болып таңдалды. Майсурдағы AIR станциясы 100.6 МГц жиілігінде FM радиоарнасын, ал «Гьян Вани» 105.6 жиілігінде хабар таратады. «BIG FM», «Radio Mirchi» және «Red FM» – қалада жұмыс істейтін үш жеке FM арнасы. Майсур 1980 жылдардың басында теледидар хабарларын қабылдай бастады, осы кезде «Дурдаршан» (Үндістан үкіметінің мемлекеттік телеарнасы) бүкіл Үндістан бойынша ұлттық арнасын таратуды бастады. 1991 жылы «Star TV» спутниктік арналарды іске қосқанға дейін бұл Майсур тұрғындары үшін қолжетімді жалғыз арна болды. Қазір Майсурда тікелей телеарналар бар.
Newspaper publishing in Mysore started in 1859 when Bhashyam Bhashyacharya began publishing a weekly newspaper in Kannada called the Mysooru Vrittanta Bodhini, the first of a number of weekly newspapers published in the following three decades. Many local newspapers are published in Mysore and carry news mostly related to the city and its surroundings, and national and regional dailies in English and Kannada are available, as in the other parts of the state. Sudharma, the only Indian daily newspaper in Sanskrit, is published in Mysore. Mysore was the location of the first private radio broadcasting station in India when Akashavani (voice from the sky) was established in the city on 10 September 1935 by M. V. Gopalaswamy, a professor of psychology, at his house in the Vontikoppal area of Mysore, using a 50 watt transmitter. The station was taken over by the princely state of Mysore in 1941 and was moved to Bangalore in 1955. In 1957, Akashvani was chosen as the official name of All India Radio (AIR), the radio broadcaster of the Government of India. The AIR station at Mysore broadcasts an FM radio channel at 100.6 MHz, and Gyan Vani broadcasts on 105.6. BIG FM, Radio Mirchi and Red FM are the three private FM channels operating in the city. Mysore started receiving television broadcasts in the early 1980s, when Doordarshan (public service broadcaster of the Indian government) started broadcasting its national channel all over India. This was the only channel available to Mysoreans until Star TV started satellite channels in 1991. Direct to home channels are now available in Mysore.
Спорт
Майсурдың Водейар патшалары ойын-сауық пен спорттың демеушілері болған. Кришнараджа Водейяр III үй ішіндегі ойындарға құмар болған. Ол жаңа үстел ойындарын ойлап тапты және "санжифа" карта ойынын кеңінен танымал етті. Малла юддха (дәстүрлі күрес) Майсур тарихында 16 ғасырдан бері келе жатыр. Дасара мерекесінде Майсур қаласында өткізілетін күрес турнирі бүкіл Үндістаннан күресшілерді қызықтырады. Дасара маусымында жыл сайын спорттық жиын ұйымдастырылады. 1997 жылы Майсур және Бангалор қалалары Үндістанның Ұлттық ойындары – қаланың ең ірі спорттық шарасын бірлесіп өткізді. Майсур алты спорт түріне төсеу болды: садақ ату, гимнастика, ат спорты, гандбол, үстел теннисі және күрес. Крикет Майсур қаласындағы ең танымал спорт түрі. Қалада бес жабдықталған крикет алаңы бар. Жавгал Шринат көп жыл бойы Үндістан құрамасының жетекші жылдам дойбы құлпытасы ретінде өнер көрсетті. Қаланың танымал спортшыларының арасында Дэвис кубогының теннис турнирлерінде Үндістан атынан қатысқан Прахлад Шринатх, гекталон бойынша ұлттық чемпион және ұзындыққа секірудегі рекорд иегері Рейт Абрахам, Уимблдон турнирінде төрелік еткен ең жас үндістандық Сагар Кашьяп және ұлттық әуесқой гольф чемпионы Рахул Ганапати бар. Майсур ат жарыс жолы әр жыл сайын тамыз айынан қазан айына дейін жарыс маусымын қабылдайды. Үндістандағы алғашқы жастар жатақханасы 1949 жылы Махараджа колледжінің жатақханасында құрылды.
The Wodeyar kings of Mysore were patrons of games and sports. King Krishnaraja Wodeyar III had a passion for indoor games. He invented new board games and popularised the ganjifa card game. Malla yuddha (traditional wrestling) has a history in Mysore dating back to the 16th century. The wrestling competition held in Mysore during the Dasara celebrations attracts wrestlers from all over India. An annual sports meeting is organised there during the Dasara season too. In 1997 Mysore and Bangalore co hosted the city's biggest sports event ever, the National Games of India. Mysore was the venue for six sports: archery, gymnastics, equestrianism, handball, table tennis and wrestling. Cricket is by far the most popular sport in Mysore. The city has five established cricket grounds. Javagal Srinath, who represented India for several years as its frontline fast bowler, comes from Mysore. Other prominent sportsmen from the city are Prahlad Srinath, who has represented India in Davis Cup tennis tournaments; Reeth Abraham, a national champion in the heptathlon and a long jump record holder; Sagar Kashyap, the youngest Indian to officiate at the Wimbledon Championships; and Rahul Ganapathy, a national amateur golf champion. The Mysore race course hosts a racing season each year from August through October. India's first youth hostel was formed in the Maharaja's College Hostel in 1949.