Кіріспе

Соңғы күнгі қасиеттілер ғибадатханасы Оукленд, Калифорния, АҚШ

Оукленд Калифорния ғибадатханасы (бұрынғы Оукленд ғибадатханасы) – Калифорния штатының Оукленд қаласында орналасқан Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің ғибадатханасы. Азия сәулетінен әсер алған бес мұнаралы дизайнымен ерекшеленетін бұл ғибадатхана Сан-Франциско шығанағының панорамалық көрінісін ұсынатын төбеде орналасқан. «Храм тауы» деп те аталатын кешенге келушілер орталығы, шіркеудің жұмыспен қамту орталығы, материалдарды тарату орталығы, концерт залы, өзара іс-қимыл орталығы, шатыр террасасы және квинсеанералар мен басқа да мерекелерге арналған фотосессиялар өткізілетін бақтар кіреді. Шіркеу бұл жерді 1943 жылы сатып алды, ал құрылыс 1962 жылы басталды. 1964 жылы көпшілікке ашық есік күндерінен кейін ғибадатхана қасиетті деп жарияланды, ену құқығы тек ғибадатханаға баруға құқығы бар шіркеу мүшелеріне ғана берілді. Ғибадатхана Хейвард жарық сызығының үстінде салынған; Лома-Приета жер сілкінісінен кейін 1989-1990 жылдары және 2018-2019 жылдары күрделі жөндеу және сейсмикалық нығайту жұмыстары жүргізілді, сол себепті ғибадатхана жабылды. Гарольд В. Бертон жобалаған ғибадатхана архитектурасы арт-деко және орта ғасыр стилінде салынған. Ішкі безендірулерге қараңғы вишня ағашынан жасалған ою-өрнектер, Иса Мәсіхтің түпнұсқа суреттері және Калифорния пейзажы кіреді. 1978 жылдан бері жыл сайынғы музыкалық және би кештері Рождестволық жарық шоуларымен бірге өтеді, мерекелік тақырыптар мен Иса Мәсіхтің тууы туралы айтады. Бұрын «ғибадатханалық мерекелер» өткізілетін Храм тауында бұл шаралар тоқтатылды. Ғибадатханаға қатысты пікірлер көбінесе оң болды. Architectural Digest журналынан Джен Ву ғибадатхананы «архитектуралық қазына» деп атады, ал кейбір адамдар ғибадатханадан шығатын жарықтың артық екендігіне шағымданады.

Тарих

Оукленд ғибадатханасының құрылысы, сондай-ақ Калифорниядағы басқа да шіркеу ғибадатханалары 1847 жылы қарастырылды. Бригам Янг шіркеу мүшелеріне "Уақыт өте келе Тынық мұхиттың жағалаулары Иеміздің ғибадатханасынан көрінуі мүмкін" деген. 1942 жылы шіркеудің Бірінші президенттік кеңесінің сол кездегі екінші кеңесшісі Дэвид О. Маккей ғибадатхананың қазіргі тұрған жерін тексерді. Жер 1943 жылдың 28 қаңтарында шіркеуге сатып алынды. Ғибадатхана 1961 жылы жарияланды, ал құрылыс 1962 жылы басталды. 1964 жылдың қазанында ғибадатхана қысқа уақытқа зыяратшыларға ашылды. Содан кейін, 1964 жылдың қарашасында Маккей ғибадатхананы дұғамен бағыштағаннан кейін, кіру қазіргі уақытта ғибадатханаға баруға құқығы бар шіркеу мүшелеріне ғана берілді. 1992 жылы ғибадатханаға іргелес келушілер орталығы салынды. 2018 жылдың ақпан айынан бастап ғибадатхана жөндеу жұмыстары үшін жабылды. Реставрация электр жүйесін жаңартты, жиһаздың төсемін жаңартты, панельдерді ауыстырды, алдыңғы есіктің жұмысын қалпына келтірді және технологиялық жетістіктерді пайдаланып, бастапқыда ағып тұрған шағылыстыратын бассейнді жөндеді. Ғибадатхананың бастапқы жобасында терезелер болмаған, бірақ жөндеу кезінде терезелер қосылды. Ғибадатхана 2019 жылдың 16 маусымында Даллин Х. Оукс қайта бағыштады. 2020 жылы шіркеудің барлық ғибадатханалары сияқты, ғибадатхана COVID-19 пандемиясына байланысты біраз уақыт жабық болды. Ғибадатхана 2022 жылдың 19 сәуірінде қалыпты қызметке қайта ашылды.

Храм тауының орны

Оукленд Калифорния ғибадатханасынан басқа, Храм тауының аумағында тағы бірнеше ғимарат бар. 1950 жылдары салынған аралық тіреу орталығы осы жердегі ең көне шіркеу ғимараты болып қала береді. Бастапқыда үш тіреу орталығы деп аталған бұл ғимарат Сан-Франциско, Окленд және Беркли тіреулеріне қызмет көрсетті. Орталықта құтқарылу рәсіміне арналған екі шіркеу, концерт залы, спорт залы, бірнеше сыныптар және кеңселер орналасқан. 2021 жылдың мамыр айына дейін ғимаратты ағылшын, испан, қытай және кхмер тілдеріндегі 14 қауым пайдаланады. Жақын жердегі концерт залы 1600 адамға арналған және 18 метрлік сахнасы бар. Қосымша орын қажет болған жағдайда, концерт залын екі баскетбол алаңына сыятын үлкен мәдениет залына дейін кеңейтуге болады. Сонымен қатар, концерт залында басқа да музыканттар, әншілер мен өнер топтары өнер көрсетеді. Үш тұрақты ұйым мен ғибадатханалық паннодан басқа, Бригам Янг университетінің көптеген өнер ұйымдары концерт залында өнер көрсеткен. Темпл Хилл симфониялық оркестрі 1985 жылы құрылды. Онда 52 мүше бар, олардың шамамен үштен бірі соңғы күндердің қасиеттілері емес. Бұл оркестр шіркеутен басқа да демеушілерге ие және тегін концерттер ұсынатын коммерциялық емес ұйым. 2024 жылдың ақпанына қарай Джей Троттие 2012 жылдан бері дирижер болып табылады.

Келушілер орталығы

Ғибадатханаға іргелес келушілер орталығы орналасқан, онда көркем туындылар, көрмелер және Торвальдсеннің «Христос» мүсінінің көшірмесі бар. Келушілер орталығы 2004 жылы қайта жаңартылды, онда Иса Мәсіхтің өмірі мен Джозеф Смиттың шіркеуді құруына арналған жаңа көрмелер қойылды. Аймақта Отбасылық іздеу орталығы (FSC), шіркеуде жұмыспен қамту және материалдық тарату орталықтары, Калифорния Окленд-Сан-Франциско миссиясының штаб-пәтері орналасқан. FSC өз әулеттік тарихын зерттеуге қызығушылық танытқан адамдарға ерікті көмек көрсетеді. Орташа есеппен, Темпл-Хиллдегі FSC-ге келген бес келушінің төртеуі шіркеу мүшесі емес. Жарықтармен қатар, ғибадатхана аумағында және келушілер орталығында Исаның тууы мен Рождество туралы әңгімелерге арналған түрлі көрмелер мен көркем туындылар қойылған. Ғибадатхана аумағындағы және келушілер орталығындағы көрмелер ғибадатханадағы жалпы мерекелік шаралардың бір бөлігі болып табылады. Рождество тақырыбы мен Иса Мәсіхтің тууына байланысты музыкалық және би өнерлері жыл сайын өтіп тұрады. «Нуткрекер» балеті, Гендельдің «Мессиясы» әнін бірге орындау және Дженни Оукс Бейкердің музыкалық өнерлері Рождество маусымында Темпл-Хилл аудиториясында өткізілді.

Хейвард бұзылысы

Хейвард бұзылысы аудитория ғимаратының тікелей астынан өтеді. Баяу қозғалатын бұзылыс ғимараттың шағын бөліктерін ығыстырып, кейде тротуарда жарықтардың пайда болуына себеп болды. Қозғалу жылдамдығы жылына шамамен 0,6 дюйм (16 мм) құрайды, бұл бұзылыстағы кернеуді азайтуға мүмкіндік береді. Бұзылыс аймағы қауіпті деп есептеледі, геологтар 2009 жылы 2040 жылға дейін үлкен жер сілкінісі болу мүмкіндігін 33% деп бағалады. 1989 жылғы Лома-Приета жер сілкінісінен кейін аудитория мен ғибадатхана жөндеуге жабылып, бір жылдан соң 1990 жылдың қазанында қайта ашылды. 2007 жылдың шілдесінде аймақта 4,2 магнитудалы жер сілкінісі болды. 2018 жылдың ақпан айында аудитория мен ғибадатхана сейсмикалық нығайту жұмыстары үшін қайта жабылды, ал келушілер орталығы мен бақтар ашық қалды. АҚШ Геологиялық қызметінің қызметкері Филип Стофердің мәлімдемесіне сәйкес, "Храм – Хейвард бұзылысы бойындағы адам жасаған ең көзге түсетін құрылыстардың бірі және оны Окленд аймағының кез келген жерінен көруге болады".

Дизайн

Гарольд В. Бертон 1962 жылы ғибадатхананың құрылысын жобалап, үш ерекше дизайн стилін біріктірді: орта ғасырдың заманауи стилі, азиялық және арт-деко. 2019 жылғы жаңарту жұмыстарын сәулетші Дэвид Хантер мен интерьер дизайнері Карен Уиллардсон басқарды. Ғибадатхананың аумағы мен террасасынан Окленд қаласының орталығы, Бей көпірі, Ерба Буэна аралы, Сан-Франциско қаласының орталығы, Сатро мұнарасы және Алтын қақпа көпірі сияқты көршілес маңызды орындарды көруге болады. Сонымен қатар, жергілікті фотографтар Храм тауы бақтарын квинсеанера және басқа да мерекелерге арналған фотосессиялар өткізу үшін пайдаланады. Ғибадатхана белгілі бір жер учаскесінде салынған, төрт рәсім өткізілетін бөлме (насақ беру үшін пайдаланылады), жеті мөрлеу бөлмесі бар және жалпы ауданы шамамен 5 мың шаршы метрді құрайды. Ғибадатхана және оған қоса салынып, байланысты ғимараттар кешені шіркеу мүшелері арасында Храм төбесі деп аталады. Ғибадатхананың сыртқы қабырғасы темір бетоннан жасалған және Калифорния штатының Реймонд қаласынан алынған ақ Sierra граниттерімен қапталған. Ғибадатхананың солтүстік және оңтүстік жағында екі сәндік фриз орналасқан, бұл шіркеудің мұндай безендірілген соңғы ғибадатханасы. Fox News телеарнасының журналисі Клаудия Коуэн хабарлағандай, ғибадатхана "төбедегі шамшырақ" деп аталған, оның айқындылығын көрсетеді. Федералды авиация басқармасы ғибадатхананы визуалды навигация үшін бағдаршам ретінде пайдаланады. Күшті жарықтар жарық ластануына қатысты шағымдарға себеп болды, сонымен қатар ғибадатхананың ай сайынғы коммуналдық төлемдері 35 000 долларға дейін жетеді.

Интерьер

Ішкі кеңістік Иса Мәсіхке бағытталған етіп жобаланды. "Трейси Пресс" газетінің тілшісі Сэм Мэтьюс былай деді: "Ғибадатхананың ішкі әрлеуі шағын, құм және қоңыр түстерде, дәстүрлі жиһазбен жасалған". Қабырғалары ақ емен жалатымен және мармар еденмен әрленген. Ғибадатханада түрлі өнер туындылары бар, оның ішінде қабырға суреттері, бейнелеу өнері және картиналар бар. Бұл Гетсимани бағындағы Иса Мәсіхті және Адам мен Хауаның бейнеленген рельефтік суреттерін қамтиды. Бірінші президент, Делберт Франклин Райт, 1964 жылдан 1968 жылға дейін қызмет етті. 2022 жылдың қазіргі күніне дейін Джон С. Ходжман президент қызметін атқарып жүр. 2007 жылдың қараша айында өндіріс шығындарына қатысты алаңдаушылықтар мен әлемдегі көптеген мүшелердің бұл шараны көре алмауы себептерімен байланысты мерекелік шара ресми түрде тоқтатылды.