Кіріспе

Ежелгі Ахеяның қаласы Стратос (Στράτος, Stratus) – Грекияның батысындағы Этолия-Акарнания аймағының орталық бөлігінде орналасқан елді мекен. Ол ежелгі грек қаласы және Акарнанияның астанасы болған, оның қалдықтары қазіргі ауылдан шамамен 500 метр солтүстікке қарайғы төбеде жатыр. Стратос Ахелоос өзенінің оң жағалауында, Агринио қаласынан солтүстік-батысқа қарай 9 шақырым жерде орналасқан. Стратостың солтүстігі таулы, ал оңтүстігі жазық болып келеді. Қазір Ароман (Влах) ауылы және Агринио муниципалитетінің құрамындағы әкімшілік бірлік.

Тарих

Оның Ахелоус өзенінің құнарлы жазығының солтүстік шетінде орналасуы және Италияға стратегиялық теңіз жолындағы маңыздылығы, сондай-ақ өзеннің қалаға дейінгі қатынасқа қолайлы болуы оны үлкен әскери орталыққа айналдырды. Стратос Акарнанияның ең ірі және ең жақсы бекінілген қаласы болды. Бұл қалада барлық акарнаниялықтарға ортақ сот істері қарастырылып, Фукидид заманында Стратос Акарнанияның астанасы ретінде федералды жиналыстардың өтуіне мүмкіндік берді. Осының нәтижесінде, б.з.д. V ғасырында қала зор өркендеуге ие болды. Акарнания лигасының астанасы болғандықтан, Стратос көптеген соғыстарға қатысты. Б.з.д. V ғасырында Афина Коринфтіктерді Акарнаниядағы олардың қоныстарынан ығыстырды. 429 жылы Пелопоннес соғысында Спарталық Кнемос басқарған пелопондықтар Стратосқа шабуыл жасады, бірақ "үлкен қырғынмен" жеңіліске ұшырады. Б.з.д. 390 жылы Акарнания қалалары Агисила патша бастаған спарталықтарға бағынды, ал 375 жылы Екінші Афина империясына қосылғанға дейін олармен одақтас болды. Кейіннен акарнаниялықтар бооттармен бірігіп Спартаға қарсы күреске қатысты, ал Афинамен бірге Македонияның Филипп II-ге қарсы Қаеронея шайқасында күш сынасты. Б.з.д. 314 жылы Македония патшасы Кассандр қаланы этолдарға қарсы әскери база ретінде пайдалану үшін жаулап алды. Алайда, б.з.д. 252 жылдан кейін Стратос этолдардың билігіне көшті. 218 жылы Термоске жасаған жорығында, Әлеуметтік соғыс кезінде Филипп V Ахелоус өзені бойымен және Стратосқа қарай жол тартты, бірақ қала тұрғындарымен шайқасуға шақыруы сәтсіз аяқталды. 169 жылы Стратос римдіктерді Грекияға Македонияның Персейіне қарсы одақтас ретінде шақырды. 28 жылы Никополис қаласының құрылуымен халықтың көп бөлігі жаңа қалаға көшуге мәжбүр болды, ал Стратос құлдырап кетті.

Ескерткіштер

Негізгі қазба жұмыстары Агора мен Стоя, Зевс ғибадатханасы, театр және қала қабырғаларында жүргізілуде.

Зевс ғибадатханасы

Ғибадатхана қаланың қашық солтүстік-батыс шетіндегі бекінілген төбенің үстінде тұр. Ол материктік Грециядағы ең маңызды ерте эллиндік ғимараттардың бірі. Ол дор стилінде салынған, ал ішкі бөлмесі коринфтік бағаналармен әсемделген. Архитектуралық стильдердің осы үйлесімінен өзге, ескерткіште бірнеше құрылымдық және жоспарлаудағы жаңалықтар бар. Ғибадатхананың құрылысы б.з.д. 321 жылы басталған, бірақ, ықтималда, этолиялықтармен болған шайқастарға байланысты аяқталмаған. Мысалы, бағаналардың тік бойындағы жолақтар толыққан толық аяқталмаған, ал бағана барабандары ауыр тастарды көтеру кезеңінде жылжытуға арналған дөңгелектердің іздерін сақтап қалған. Ғибадатхананың қалдықтары құрылыстағы мүсіннің ең ұсақ бөлшектеріне дейін жасалған шеберлігін, сондай-ақ, шамамен 2500 жыл бойындағы ауа райының әсеріне қарамастан, негіздің және көптеген құрамдас бөліктердің тамаша сақталғандығын көрсетеді.

Қабырғалар

Қала қабырғаларымен қоршалған, 7,5 км ұзындығындағы аумақ, оның ішінде төрт ұзын төбе және үш аңғар бар, өзіндік керемет көрініс. Олардың биіктігі мен мықтылығы да таң қалдырады. Олар зор блоктардан салынған және ара-арасында мұнаралар орналасқан.

Қазіргі заманғы ауыл

1928 жылға дейін ауыл Соровигли (Σωροβίγλι) деп аталған. 2011 жылғы жергілікті өзін-өзі басқару реформасына дейін Стратос жеке муниципалитет болды. Муниципалдық бірліктің ауданы 153,307 км², ал қауымдастықтың ауданы 30,313 км². 2021 жылы муниципалдық бірліктің халқы 4,369 адамды, қауымдастықтың халқы 860 адамды құрады.