Кіріспе

Мегара ( /m//ɛ//ɡ//ər//ə/; Μέγαρα) – Грекияның Батыс Аттикасындағы тарихи қала және муниципалитет. Ол Коринф мойынының солтүк бөлігінде, ежелгі дәуірде Мегараға қарасты Саламис аралының қарсы жағында орналасқан, бұл арал кейін Афинаның қол астына өткен. Мегара – Атиканың төрт аймағының бірі, ол патша Пандион II-нің төрт мифтік ұлымен бейнеленген, олардың ішінде Нисос Мегараны билеген. Мегара сонымен қатар сауда порты болды, оның халқы көршілес полистердің әскерлеріне әсер ету үшін кемелерін және байлықтарын пайдаланды. Мегара жүн және басқа да жануар өнімдерін, соның ішінде жылқы сияқты мал өнімдерін экспорттаумен маманданған. Онда екі порты болды: батысында Коринф шығанағындағы Паге және шығысында Эгей теңізінің Сарон шығанағындағы Нисея.

Ерте тарих

Паусаниастың айтуынша, мегариялықтар өздерінің қаласын Карға борышты деп есептеген, ол Форонейдің ұлы болған және «Кария» деп аталатын қамал мен Мегара деп аталатын Деметр ғибадатханаларын салған. Тарихи тұрғысынан алғанда, Мегара Коринфтің ертедегі тәуелділігі болды, осы ретте Мегарадан келген колонистер Сицилиядағы Сиракузадан солтүстікке қарай орналасқан шағын полис – Мегара Гиблеясын құрды. Содан кейін Мегара Коринфпен тәуелсіздік үшін соғыс жүргізіп, 685 ж.б.д. Халкидонды және Византияны (шамамен 667 ж.б.д.) құрды. Мегара Кіші Азиядағы Кария аймағындағы Милетпен ерте байланыста болған. Кейбір ғалымдардың пікірінше, олар «колонизациялық одақ» құрған. Б.з.д. 7-6 ғасырларда осы екі қала бір-бірімен келісімде әрекет еткен. Екі қала да Аполлон оракулының басшылығымен әрекет еткен. Мегара Дельфидегімен ынтымақтасқан, ал Милетте Дидимадағы Аполлон Дидимей Милесиостың жеке оракулы болған. Сонымен қатар, екі қаланың саяси құрылымында көптеген ортақ белгілер бар. Грекияға екінші парсы шапқыншылығы кезінде (б.з.д. 480–479 жж.) Мегара маңызды шайқастарда, мысалы, Саламис және Платея шайқастарында спарталықтар мен афиналықтармен бірге күрескен. Мегара б.з.д. 460 ж. шамасында шекаралық дауларға байланысты Спартаның үстемдігімен Пелопоннес лигасынан шығып, Делос лигасына қосылған; осы шығу Пелопоннес соғысының (б.з.д. 460–445 жж.) басталуына себеп болған. Б.з.д. 446–445 жж. отыз жылдық бейбітшілік шарты бойынша Мегара Пелопоннес лигасына қайта оралуға мәжбүр болған. (Екінші) Пелопоннес соғысында (б.з.д. 431–404 жж.) Мегара Спартаның одақтасы болған. Мегария жарлығы Пелопоннес соғысының себептерінің бірі саналады. Афина Мегария жарлығын шығарды, ол Мегария саудагерлерін Афина бақылауындағы аумаққа кіргізбейтін еді; оның мақсаты Мегария экономикасын шектеу болды. Афиналықтар екі мемлекет арасындағы шекаралық аймақтағы қасиетті орын – Хиера Оргастың Мегариялықтармен қорланғанына жауап беріп отырғанын мәлімдеді. Ежелгі Мегараның ең танымал азаматы – Византияның 7 ғасырдағы құрылтайшысы саналатын Виз. Б.з.д. 6 ғасырдағы ақын Теогнис де Мегарадан шыққан. Б.з.д. 4 ғасырдың басында Евклид Мегаралық Мегаралық философия мектебін құрды, ол логика мен диалектиканы қолдануымен танымал болды және шамамен бір ғасыр бойы дамыды. Б.з.д. 279 ж. кельттердің шапқыншылығы кезінде Мегара Термопильге 400 пельтасттан (жеңіл жаяу әскер) тұратын күш жіберді. Б.з.д. 266 ж. Хремонид соғысы кезінде мегариялықтарды Македония патшасы Антигон Гонат қоршап алды және оның пілдерін отпен өртелген шошқаларды пайдаланып жеңді. Осы жетістікке қарамастан, мегариялықтар македониялықтарға бағынуға мәжбүр болды. Б.з.д. 243 ж. Сициондық Араттың ықпалымен Мегара македониялық гарнизонын қуды және Ахайя лигасына қосылды, бірақ б.з.д. 223 ж. Ахайялар Истмді бақылаудан шығарғаннан кейін мегариялықтар олардан айрылып, Боэотия лигасына қосылды. Алайда, отыз жылдан кейін мегариялықтар боэотиялықтардың құлдырауынан шаршап, Ахайяға адалдығын қайтаруға бел буды. Ахайялық стратег Филопомен б.з.д. 203 немесе 193 ж. Боэотиялық интервенциялық күштерді жеңіп, Мегараның қайта оралуын қамтамасыз етті. Плутархтың айтуынша, б.з.д. 48 ж. Мегариялықтар Квинт Фуфий Кален басқаратын римдік әскерлерге қарсы арыстандарды жіберуге тырысты, бірақ жануарлар «құралсыз азаматтардың арасына шашылып, оларды аңғарып, қашқанда оларға шабуыл жасады, сондықтан тіпті жау үшін де көрініс өкінішті болды». Мегариялықтар ғибадатханаларды салуға және оларды қаржыландыруға жомарттығымен танымал болды. Киелі Иероним былай деп хабарлайды: «Мегариялықтар туралы кең таралған сөз бар: «Олар мәңгілік өмір сүретіндей салады, ертең өлетіндей өмір сүреді». Гректер «Мегариялық үлесіне лайық» (Τῆς Μεγαρέων ἄξιοι μερίδος) деген мақалды қолданды, ол арсыздық пен намыссыздықты білдіреді.

Мегарадағы демократия

Мегара екі рет демократияны бастан өткерген сияқты. Біріншісі б.з.б. 427 жылы демократиялық көтеріліс болғаннан кейін және б.з.б. 424 жылы тар олигархия орнатылғанға дейін (Фукидид 3.68.3; 4.66.8, 73.4) болды. Екіншісі б.з.б. 370-ші жылдары, Мегара халқы демократияға қарсы заговоршыларды қуған кезде болды (Диодор 15.40.4). Алайда, б.з.б. 350-ші жылдары Исократ Мегараны олигархиялық мемлекет екенін көрсететін терминдермен сипаттайды (Исократ 8.117.19). Жаңа олигархияның 424 жылы жасаған алғашқы ісінің бірі – халықты ашық дауыс беруге мәжбүрлеу болды, бұл демократияның құпия дауыс беруді қолданғанын көрсетеді. Мегара демократиясы остракизмді де пайдаланған. Демократияның басқа да маңызды институттарына халық жиналысы мен кеңес, сондай-ақ бес (немесе алты) генералдан тұратын кеңес кірді. Плутархтың сөзіне қарағанда, Мегара б.з.б. VI ғасырда да демократиялық мемлекет болған. Радикалды үкімет жүзеге асырған шараларға проценттік несиелерді заңсыз деп жариялау және несие берушілерді алған проценін қайтаруға мәжбүрлеу кірді. Кейбір тарихшылар архаикалық кезеңде демократияның болғанын қабылдаса, ал басқалары бұл оқиғаның кейінірек демократияға қарсы саяси ойды бейнелейтінін санайды.

География

Мегара Аттиканың ең батыс бөлігінде, Сарон шығанағының бөлігі – Мегара шығанағының жанында орналасқан. Мегара төңірегіндегі жағалау жазығы Мегарис деп аталады, бұл атау сонымен қатар Мегара қаласы орталық болған ежелгі қала-мемлекетке де берілген. Мегара Неа-Перамостан батысқа қарай 8 км, Елефсинадан батысқа қарай 18 км, Агиои Теодороидан шығысқа қарай 19 км, Афинадан батысқа қарай 34 км және Коринфтен шығысқа қарай 37 км қашықтықта жатыр.

Жол

8-тас жол Мегараны Афина және Коринф қалаларымен байланыстырады.

Темір жол

Мегара теміржол стансасы Афина және Киато қалаларына Proastiakos қала маңы пойыз қатынасымен қамтамасыз етіледі.

Ауа

Қаланың оңтүстігінде кішкентай әскери әуежай бар, ИКАО коды LGMG.

Қалалық әкімдігі

Мегара муниципалитеті 2011 жылғы жергілікті басқару реформасы барысында Мегара және Неа Перамос бұрынғы муниципалитеттерінің бірігуі арқылы құрылды, олар муниципалдық бірліктерге айналды. 2017 жылы Кинета Мегара муниципалдық бірлігінің құрамындағы жеке қауымдастыққа айналды. Муниципалитеттің ауданы 330,11 км², ал муниципалдық бірліктің ауданы 322,21 км².

Спорт

Визас Ф. К., футбол клубы