Кіріспе

Луи Ноэль Морези (1965 жылдың 30 қазанында туған) – Австралия Ұлттық университетіндегі есептеу математикасы және геофизика профессоры. Ол өзінің ғылыми зерттеулерімен қатар, қауымдастық пайдалануына арналған бағдарламалық құралдарды ұсынып, геофизика саласының түсінігіне зор үлес қосты.

Ерте мансап

Лондон қаласында дүниеге келген Морези 1985 жылы Kodak компаниясында ғылыми көмекші ретінде ғылыми карьерасын бастады, онда доктор Джон Годдардпен бірге фотоэмульсиялардағы сары бояулар үшін тұрақтандырғыштардың (антиоксиданттардың) синтезі бойынша жұмыс істеді. Сол жылы ол Кембридж университетінің Клэр колледжінде бакалавриат білімін алуға кірісті. 1988 жылы ол табиғат ғылымдары бойынша бітірді, соңғы курста сейсмология, Жер физикасы және экологиялық ғылымдар пәндерін Дэн Маккензи басшылығымен оқыды. Соңғы курстың қорытынды емтиханындағы нәтижелері үшін ол Хорн сыйлығына ие болды. 1988-1992 жылдары Оксфорд университетінің Жер ғылымдары факультетінде докторантураны аяқтады. Оның докторлық диссертациясы жер мантиісінің конвекциясының топография және геоид сияқты жер бетіндегі байқалатын құбылыстарға тигізетін әсеріне арналды. Ол Жер және Венера планеталары үшін температураға тәуелді тұтқырлықтың және жартылай балқудың роліне ерекше назар бөлді.

Жұмыспен қамту

1992-1995 жылдары Калтех институтында геофизика саласында стажер ретінде жұмыс істеді. Ол жерде Майк Гурниспен бірге Солтүстік-Батыс Тынық мұхитындағы субдукцияның 3D динамикалық модельдерін, сондай-ақ Слава Соломатовпен бірге Жер және Венерадағы мантия конвекциясын зерттеді. Осыдан кейін ол 1997 жылға дейін АНУ Жер ғылымдары зерттеу мектебінде постдокторант ретінде жұмыс істеді. Содан кейін ол Перт қаласына көшіп, CSIRO ұйымының барлау және кен өндіру бөлімінде аға ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. Ол жерде мантия конвекциясымен байланысты үлкен ауқымды құрлық деформациясын зерттеді. 2002 жылы Монаш университетіне ауысып, профессор және Монаш кластерлік есептеу орталығының (параллель есептеу зерттеу орталығы) бас директоры болды. 2012-2014 жылдары Австралия ғылыми-зерттеу кеңесінің сарапшылар алқасында жұмыс істеді. 2014 жылы Мельбурн университетінің геофизика профессоры ретінде Мельбурн үдемелі бағдарламасы арқылы Мельбурн университетіне көшті. 2019 жылы ол Австралия Ұлттық университетінің Жер ғылымдары зерттеу мектебіне геофизика профессоры болып қайта оралды.

Бағдарламалық жасақтама әзірлеу

Морези Калтехте жұмыс істеген кезінде ол Citcom деп аталатын мантиялық конвекцияны модельдеуге арналған бағдарламалық жасақтаманы жазды. Бұл 2D және 3D Эйлерлік шекті элементтер коды, ол тұтқырлықтың өте үлкен өзгерістерімен байланысты мәселелерді шешу үшін жасалған. Бастапқыда ол декарттық сериялық код болғанмен, қазіргі уақытта көптеген нұсқалары бар, соның ішінде CitComS деп аталатын сфералық параллель нұсқасы да бар (кодтың тарихы үшін Citcom-ға қараңыз). CSIRO-да жұмыс істеген кезінде ол Citcom-ды бөлшектік-торлық әдісін қолдана отырып қайта өңдеп, Ellipsis деп аталатын жаңа бағдарлама жасады. Лагранж интеграция нүктелерінің болуы кодты пайдаланатын ғалымға уақыт өте келе тарихты және материалдың қасиеттерін қадағалауға мүмкіндік берді. Бұл күрделі реологиялық және геометриялық модельдерді оңай және икемді түрде жасауға мүмкіндік берді. Ellipsis тек 2D және сериялық режимде жұмыс істесе де, ол геофизикалық қауымдастықта өте танымал болды. Морези Викторияның жоғары деңгейлі есептеу серіктестігімен, содан кейін AuScope-пен бірлесіп Ellipsis-тің параллель 3D нұсқасын Underworld деп атап дамытуда. Ол AuScope симуляциясы және модельдеу бағдарламасының директоры (NCRIS арқылы қаржыландырылатын Австралияның ұлттық геоғылыми инфрақұрылым бағдарламасы).

Марапаттар мен мойындау

Морези 2000 жылы Корольдік астрономиялық қоғамның мүшесі болып сайланды. Морези 2017 жылы Америка геофизикалық одағының мүшесі болып сайланды. Морези 2023 жылы Австралия ғылым академиясының мүшесі болып сайланды.