Джей Уилсон Ветерилл: Оңтүстік Австралияның бұрынғы премьер-министрі

Кіріспе

Австралиялық саясаткер Джей Уилсон Уэзерилл (Jay Wilson Weatherill) (1964 жылдың 3 сәуірінде туған) – Оңтүстік Австралияның 45-ші премьер-министрі, 2011 жылдың 21 қазанынан 2018 жылдың 19 наурызына дейін қызмет еткен. Уэзерилл 2002 жылғы сайлаудан бастап 2018 жылдың 17 желтоқсанына дейін Оңтүстік Австралияның Еңбек партиясының мүшесі ретінде Челтенхэм сайлау округінің Ассамблея палатасының депутаты болды, содан кейін зейнетке шықты. Еңбек партиясы 2002 жылдан бері үкіметте болды, ал Уэзерилл 2011 жылы Майк Ранн басшылықтан кеткеннен кейін Еңбек партиясы үкіметін басқарды. 2013 жылы Оңтүстік Австралия тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен штаттық Еңбек партиясы үкіметі болды және 2014 жылғы сайлауда төртінші төрт жылдық мерзімге жеңіске жетті. 16 жылдық штаттық Еңбек партиясы үкіметі 2018 жылғы сайлауда билікті жоғалтты. 18 наурызда, сайлаудан кейін Уэзерилл Еңбек партиясының басшысы лауазымынан кету туралы шешімін жариялады, бірақ парламентте артқы қатарда қалуды жоспарлады. Питер Малинаускас 9 сәуірде Уэзериллдің орнын басып, Еңбек партиясының жаңа басшысы болды. Уэзерилл 2018 жылдың 6 желтоқсанында парламенттен зейнеткерлікке шығу ниеті туралы хабарлады.

Ерте өмір

Аделаиданың батыс жақ сыртында туған ол, ағылшын туған, бұрынғы Оңтүстік Австралия саясаткері Джордж Уэзериллдің ұлы. Уэзерилл орта білімін Хенли орта мектебінде аяқтады. Кейіннен Аделаида университетінде заң және экономика мамандықтары бойынша білім алып, диплом алды. 1987-1990 жылдары Австралия жұмысшылар одағында жұмыс істеді. 1990 жылдардың басында Патрик Конлон мен Изобель Редмондпен бірге Дункан Ханнон заң фирмасында жұмыс істеді. Аделаидалық заңгер Стивен Лишкемен бірге 1995 жылы Lieschke & Weatherill индустриялық заң фирмасын құрды, онда ол 2002 жылғы сайлауда Челтенхэм сайлау округінен Ассамблеяға сайланғанға дейін заңгерлікпен айналысты, сол сайлауда оның партиясы үкіметке келді. Уэзерилл Лейбористік сол қанаттан шыққан. Сайланғаннан кейін ол бірден Ранов үкіметінің кабинетіне жергілікті басқару, мемлекеттік кәсіпорындар, қала құрылысы және жоспарлау, сондай-ақ әкімшілік қызметтер министрі болып кірді. Уэзерилл сайлау күні Лейбористерге қарсы болған реакция жаңа тәсілдің қажет екенін көрсетті деді, бірақ фракциялық тартыстарда жеңіліске ұшырады.

Премьер-министр

2011 жылдың шілде айының соңында Еңбек партиясының жоғары лауазымды өкілдері Раннға партияның оң және сол қанаттары Раннның орнын партия басшысы ретінде Уэзериллмен ауыстыруға келіскенін хабарлады. 2011 жылдың тамыз айының басында Уэзериллдің Үндістанға жасаған сапарда Раннмен байланысу әрекеттері нәтижесіз аяқталды, бұл Ранн Австралияға оралғанға дейін партия басшылығын белгісіздік күйінде қалдырды. Уэзерилл Австралияға оралған соң, егер Ранн өзінен бас тартпаса, партия ішінде оған қарсы дауыс беру мүмкіндігін жоққа шығармады. 2011 жылдың 21 қазанында Уэзерилл Оңтүстік Австралияның 45-ші премьер-министрі болып ант берді. 2012–2013 жылдарға арналған бюджет – Уэзериллдің басқаруымен жасалған алғашқы бюджет болды, оның қазынашысы Джек Снеллинг еді. Бюджет маңызды үнемдеулерге бағытталған күрт қысқартулармен қабылданды. Мұның ішінде Гаулер және Сыртқы порт теміржолдарының электрлендірілуі, Модбери және Королева Елизавета ауруханаларын қайта жаңарту сияқты ірі жобалардың тоқтатылуы да болды. Айта кетейік, Ранн үкіметі кезінде қол жеткізілген AAA кредиттік рейтингі жоғалды және қазан айында AA+ деңгейіне төмендетілді, бұл Snelling бұрыннан болжаған болатын. Уэзериллдің басқаруының алғашқы 12 айындағы шараларға SDA төрағасы Питер Малинаускас пен Business SA бас директоры Питер Воган қолдаған мереке күндері сауда уақытын ұзарту туралы келісім, сондай-ақ Тасманияның жоспарланған өзгерістерінен кейін Уэзериллдің «жасылдар» партиясы ұсынған бір жынысты неке заң жобасын қолдауы кірді. 2013 жылы Джей Уэзерилл Оңтүстік Австралия денсаулық сақтау және медициналық зерттеу институтын (SAHMRI) ашты. Ғимараттың сыртқы дизайнына байланысты оны көбінесе «сыр қырғыш» деп атайды. Бұл 700-ден астам зерттеушіні жұмысқа орналастырған денсаулық сақтау және медициналық зерттеу институты және Аделаидадағы Солтүстік Террасадағы жаңа денсаулық және биомедициналық кластердің бірінші кезеңі болды. Уэзерилл 2012 жылдың тамызында «жасылдар» партиясының 2013 жылғы Оңтүстік Австралиядағы бір жынысты неке заң жобасы бойынша санау дауысына рұқсат берді. 2012 жылдың тамызында, әлемдік қаржы дағдарысынан кейін BHP 20 миллиард долларлық Olympic Dam кенін кеңейту жобасын тоқтатқанын мәлімдеді, себебі «тауар бағасының төмендеуі және капиталдық шығындардың жоғарылауы» болды. Дегенмен, кен жұмыс істеуде және 2500 адамды жұмыспен қамтып отыр. 2013 жылдың 21 қаңтарында Уэзерилл Оңтүстік Австралияның қазынашысы болды және министрлігінің екі мүшесінің отставкаға кетуіне байланысты кабинеттегі өзгерістерден кейін басқа да портфельдерді иеленді. 2013–2014 жылдарға арналған бюджетте кірістердің өсуі байқалды, бұл ішінара SA Lotto-ны Tatts Group-қа 427 миллион долларға және мемлекеттің оңтүстік-шығысындағы орманды The Campbell Group халықаралық компаниясына 670 миллион долларға жекешелендіруімен байланысты болды. Алайда, Австралия долларының күшеюі Оңтүстік Австралиядағы өңдеу өнеркәсібіне кері әсер етті және бөлшек сауда және жылжымайтын мүлік бағалары сияқты көрсеткіштердің өсуі төмендеді. Осыған қарамастан, үкімет Гаулер теміржолының Dry Creek-ке дейінгі бөлігін қаржыландыруды, шағын бизнес пен кәсіпкерлерді қолдау шараларын қамтыды және 2015–2016 жылдарға дейін бюджеттің артық болуына уәде берді. 2013 жылғы Федералды сайлау кезінде Либералдық партия да, Еңбек партиясы да елдің келесі 12 су асты кемесі Оңтүстік Австралияда салынатынын уәделеді. Алайда, сайлаудан кейін Либералдық үкімет Жапониядан тікелей сегіз су асты кемесін сатып алуға келіскендей көрінді. Джей Уэзерилл мен Еңбек партиясы, «The Advertiser» газеті, Австралиялық су асты кемелері корпорациясының жұмысшылары және Оңтүстік Австралия халқының ұйымдастырған науқанынан кейін Федералды үкімет «бәсекелестік бағалау процесін» жариялады, соның нәтижесінде Оңтүстік Австралияда салынатын келісім-шарт француздық DCNS компаниясына берілді, жұмыстың көп бөлігі Осборнда, Оңтүстік Австралияда жүзеге асырылатын болды. Жарияланғаннан кейін Джей Уэзерилл DCNS және басқа да компаниялармен кездесу үшін Францияға сапар шекті, Оңтүстік Австралия үшін мүмкіндіктерді барынша арттыруға тырысты. Сонымен қатар, Уэзерилл Франциямен экономикалық және іскерлік байланыстарды нығайту стратегиясын жариялады, сондай-ақ білім беру, туризм және өнер салаларындағы кең мүмкіндіктерге назар аударды. 2013 жылдың желтоқсанында Holden Австралиядағы өндірісті тоқтату туралы хабарлады. Ол кезде Holden Оңтүстік Австралиядағы Элизабет зауытында 1600 адамды тікелей жұмыспен қамтыды, ал жеткізу тізбегі арқылы 3000 жұмыс орны жоғалуы күтілді. Либералдық оппозицияның қазынашысы Роб Лукас Оңтүстік Австралияның жабылудан кейін «екі таңбалы жұмыссыздыққа» қарай бет бұрып бара жатқанын мәлімдеді, бірақ Уэзериллдің Еңбек үкіметінің күшті қолдауы шағын бизнес секторының жабылудан кейін орташа көрсеткіштен жоғары өсуіне әкелді, ал 2017 жылдың қаңтарында жұмыссыздық деңгейі 6% құрады, бұл үш ай бұрынғы көрсеткіштен жоғары.

In late July 2011, senior figures within Labor had indicated to Rann that both the left and right Labor factions had agreed to replace Rann with Weatherill as party leader. In early August 2011 Weatherill's attempts at contacting Rann on his trade mission to India had been met with silence, leaving the party leadership in limbo until Rann's return to Australia. Weatherill refused to rule out challenging Rann in a caucus ballot if he did not stand down on his return to Australia. Weatherill was then sworn in as the 45th Premier of South Australia on 21 October 2011. The 2012–2013 budget was Weatherill's first, with Jack Snelling as treasurer, and came with deep cuts aiming to achieve major savings. Some of this was through suspension of major works programs such as the electrification of the Gawler and Outer Harbor rail lines, and redevelopments of Modbury Hospital and Queen Elizabeth Hospital. Notably, the AAA credit rating achieved under the Rann government was lost, downgraded to AA+ in October, a move foreshadowed by Snelling. Other actions during Weatherill's first 12 months included a deal to increase shopping hours on public holidays, supported by SDA secretary Peter Malinauskas and Business SA chief executive Peter Vaughan, and Weatherill's support for a Greens initiated gay marriage bill following the announcement of Tasmania's planned changes. The South Australian Health and Medical Research Institute (SAHMRI) was opened by Jay Weatherill in 2013, a building often referred to as "the cheese grater" due to its exterior design. It is a health and medical research institute housing more than 700 researchers, and was the first stage of a new health and bio medical precinct on North Terrace in Adelaide. Weatherill allowed a conscience vote for the Greens' 2013 South Australian Gay Marriage bill in August 2012. August 2012, in the aftermath of the GFC, BHP announced that the $20 billion Olympic Dam mine expansion would not go ahead, citing 'subdued commodity prices and higher capital costs'. However, the mine remains operational, employing 2500 people. On 21 January 2013, Weatherill became Treasurer of South Australia and took other various portfolios following a cabinet reshuffle triggered by the resignation of two members of his ministry. The 2013–2014 budget saw revenue increase, in part due to the privatisation of SA Lotto to Tatts Group for $427 million, and of forests in the State's south east to international company The Campbell Group for $670 million. However, Australia's surging dollar hit the manufacturing industry sector in SA, and growth in indicators such as retail sales and house prices fell. Despite this, the government included funding for the Gawler railway line up to Dry Creek, a number of measures supporting small businesses and entrepreneurs, and promised a return to surplus by 2015–2016. During the 2013 Federal Election, both Liberal and Labor promised that the next round of the country's submarines (12) would be built in South Australia, however after the election it appeared that the Liberal government had arranged to buy just eight submarines directly from Japan. Following an organised campaign by Jay Weatherill and Labor, the Advertiser newspaper, workers at the Australian Submarine Corporation and the South Australian public, a “competitive evaluation process” was announced by the Federal Government, with the final contract for a South Australian build awarded to French company DCNS with majority of the work to take place in Osborne, South Australia. Following the announcement, Jay Weatherill travelled to France to meet with DCNS and others in an attempt to maximise opportunities for South Australia. Weatherill also released the French Engagement Strategy, a plan to strengthen economic and business ties with France, also focusing on broader opportunities in areas such as education, tourism and the arts. In December 2013 Holden announced it would withdraw production from Australia. At the time Holden directly employed 1,600 people in its Elizabeth plant in South Australia, with a total of 3,000 job losses predicted through the supply chain. While Liberal Shadow Treasurer Rob Lucas claimed South Australia was “careering toward double digit unemployment” after the closure, strong support from the Weatherill Labor government ensured the small business sector grew above trend after the closure with unemployment at 6% in January 2017, three months after.

2014 жылғы сайлау

2014 жылғы штаттық сайлау нәтижесінде парламентте ешбір партия көпшілік орын алмай, 23 орын Лейбористік партияға, 22 орын Либералдық партияға бөлді. Ал, Боб Сак пен Джефф Брок екеуінің қолдауымен күш тепе-теңдігі сақталды. Сак ми ісігінен емделуге кеткен соң, қолдауын білдірмегендіктен, саяси комментаторлар Броктың «саяси тұрақтылықты» қамтамасыз ету үшін Лейбористік партияны қолдайтынын болжады. Брок Лейбористік партияны қолдады, осылайша оларға 24 орын берді. Соның нәтижесінде Уэзерилл азшылық үкімет құрды – бұл Лейбористік партияның үкіметте жалпы төртінші мерзімі болды.

Екінші мерзім

Уэзерилл либералды премьер-министрлермен бірігіп, ол сол кездегі федералды Эббот үкіметінің 2014 жылғы федералды бюджетіне қарсы ұлттық науқанға жетекшілік ететінін жариялады. Бұрынғы либералдық көшбасшы Мартин Гамильтон Смит кейін тәуелсіз болып, Уэзерилл кабинетіне кірді. Хьеу Ван Ле 2014 жылы 26 маусымда Кевин Скарстың орнына Оңтүстік Австралияның келесі губернаторы болып жарияланды. Сактың өліміне байланысты Еңбек партиясы 2014 жылы Фишер сайлауында тоғыз дауыспен, 7,3 пайыздық екі партиялық серпіліспен, үш бұрышқа тартылған жарыста жеңіске жетті. Уэзерилл Брок пен Гамильтон Смитті министрлікте қалдырып, үкіметке 26 - 21 парламенттік көпшілікті берді. 2015 жылы Уэзерилл ядролық отын циклына мемлекеттің қатысуын кеңейтумен байланысты мүмкіндіктер мен тәуекелдерді зерттеу үшін Ядролық отын циклы корольдік комиссиясын бастады. Комиссияға бұрынғы губернатор Кевин Скарс басшылық етті және өзінің соңғы есебі мен ұсынысын Оңтүстік Австралия үкіметіне 2016 жылдың мамырында тапсырды. Корольдік комиссияның есебі Оңтүстік Австралияны қалдықтарды сақтау орнын құруға шақырды, Оңтүстік Австралияда "халықаралық пайдаланылған ядролық отынды қауіпсіз басқару және жою үшін қасиеттер мен мүмкіндіктер бар" деп мәлімдеді. Бұл баяндамада ядролық энергияны өндірудің коммерциялық тұрғыдан тиімді емес екендігі айтылды. Уэзерилл баяндаманың жариялануын Австралия тарихындағы "ең ірі" демократиялық үдерістердің біріне кірісу мүмкіндігі ретінде пайдаланды. Уэзерилл ядролық қалдықтар қондырғысына қоғамдық және екі партиялық қолдау қажет екенін айтты, ал бұрынғысын Либералды көшбасшы Стивен Маршалл алып тастады. 2015 жылы Джей Уэзерилл мемлекеттік үкімет қажетсіз ережелерді және заңнамаларды азайту мен жоюды бастау үшін жыл сайын "Жеңілдіктер күнін" өткізетінін мәлімдеді. Алғашқы екі "Жеңілдіктер күндері" (2016 және 2017 жылдар) ішінде үкімет 101 заң мен ережеге өзгерістер енгізді және 22 заңды алып тастады. Джей Уэзерилл сонымен қатар 2015 жылы Investment Attraction South Australia компаниясын құрды, ол Technicolour, Boeing, Kaufland, Datacom және VeroGuard сияқты халықаралық компанияларды тартты. Екі жыл ішінде агенттік Оңтүстік Австралия тұрғындарына 9000-нан астам жұмыс орнын ашты. 2015 жылы Уэзерилл үкіметі екінші ғимаратқа елеулі қаражат берді, ол Джон Чалмерс денсаулық сақтауды өзгерту орталығы немесе "SAHMRI II" деп аталатын болды, онда Австралияның алғашқы протондық терапия бөлімі орналасатын болады. 2015-2016 жылдарға арналған бюджетте Уэзерилл өзінің үкіметіне бизнес-транзакциялар бойынша мөртабан бажын жою және ең төменгі жалақы салығы мөлшерлемесін енгізу туралы ұсыныс жасады. 2015 жылы Уэзерилл Оңтүстік Австралияның Заң реформасы институтын ЛГБТИ-қа қарсы дискриминация туралы барлық заңнаманы қарауға шақырды, нәтижесінде Оңтүстік Австралия парламенті бірқатар заң жобаларын қабылдады. Бұған бір жынысты жұптардың ЭКО және суррогаттық қызметтеріне тең қолжетімділігін қамтамасыз ететін заңдар, бала асырап алуға тең қолжетімділік, қарым-қатынас тізілімін құру, бүкіл заңнамада кемсітушілікті жою, интерсекс адамдарға ресми қорғау және туу туралы куәліктегі жынысты өзгертуді жеңілдету үшін өзгерістер кірді. Осы уақыт ішінде Уэзерилл ЛГБТИ-қа тарихи кемсітушілік үшін ресми түрде кешірім сұрады және Оңтүстік Австралияға ВИЧ-пен күресуге арналған препараттың PrEP сынағына қол қойды. 2016 жылдың сәуірінде Arrium-қа қарасты Whyalla темір зауыты, оның директорлары тарапынан, елеулі қарыздар болғандықтан, ерікті түрде басқаруға берілді. Егер болат зауыты құлап кетсе, Whyalla аман қалуы мүмкін емес деп қауіптене бастады, себебі Whyalla жұмыскерлерінің алтысынан бірі сол кезде Arrium-да жұмыс істеді. Уэзерилл болат зауытын қолдау үшін 50 миллион доллар жұмсап, Федералды үкіметті 100 миллион доллар жұмсауды талап етті, содан кейін болат зауытын реформалауды көздейтін сатып алушымен сәйкес келеді. Сатып алғаннан бері GFG Alliance Whyalla-ға бірнеше жолмен инвестиция салды, соның ішінде 1,37 миллиард долларлық жаңартылатын энергия жобасы. 2016 жылы Уэзерилл тауар-жабдық салығын 15%-ға дейін көтеру туралы үндеуді қолдады. Ол GST мөлшерлемесін арттыру керек деп мәлімдеді, бірақ ол 100 000 доллардан төмен табыс табатындар үшін өтемақы пакеті жасалса ғана оны қолдап отырды. 2016-2017 жылдарға арналған бюджетте Уэзерилл жұмыс акселератор гранттарын енгізді, бұл жаңа жұмыс орындарын құру үшін бизнеске 4000-нан 10000 долларға дейін береді, 2017-2018 жылдарға арналған бюджетте көбейеді. Уэзериллдің айтуынша, бұл гранттар алғашқы жылында 10 000 жұмыс орнын құрды. Джей Уэзерилл, сонымен қатар сол кездегі Денсаулық сақтау министрі Джек Снеллингпен бірге, 2017 жылдың қыркүйек айының басында жаңа Royal Adelaide Hospital ашты. Түпнұсқа Royal Adelaide Hospital-дан жаңа орнына көшудің тегіс болғаны хабарланды, ал операцияның алғашқы күнінде 131 науқас ауыстырылды. Аурухана "ұлттағы ең жетілген" деп сипатталды. 2017 жылы Уэзерилл Оңтүстік Австралияның электрмен жабдықтауын реформалау жоспарын жариялады, бұл 2016 жылы Оңтүстік Австралия тұрғындары мен кәсіпорындарының көп бөлігін әсер еткен бірнеше қараңғылыққа жауап ретінде жасалды. Ең танымал 2016 жылғы Оңтүстік Австралиядағы жалпы аймақтық қараңғылық болды. Жоспарға мемлекеттік үкіметке тиесілі 250 МВт газбен жұмыс істейтін электр станциясының құрылысы, SA-ның ең жоғасы сұраныстың шамамен 10 пайызы және жетекшілік батарея сақтағышы (Tesla Big Battery / Hornsdale Power Reserve) жетекшілік сұраныс кезеңдерінде желіні қолдау кірді. Жоспарға сонымен қатар Оңтүстік Австралияның энергетика министріне жетекшілік сұраныс кезеңдерінде компанияларды генераторларды қосуға мәжбүр етуге қатысты жаңа заңдық өкілеттіктер де кірді. Бұл AEMO ондаған мың үйлерге қуатты кесіп тастағаннан гөрі генераторларды қосуға нұсқау беруіне жауап ретінде жасалды. Жоспар сонымен қатар фермерлерге роялтиді арттыру арқылы газды барлауға қосымша ынталандырды және газ Оңтүстік Австралиялықтарға бірінші кезекте берілетінін қамтамасыз етті.

Weatherill joined with Liberal premiers proclaiming he would lead a national campaign against the then federal Abbott government's 2014 federal budget. Former Liberal Leader Martin Hamilton Smith then defected, becoming an independent and entered the Weatherill cabinet. Hieu Van Le was announced on 26 June 2014 as the next Governor of South Australia to replace Kevin Scarce. Following the death of Such, Labor won the 2014 Fisher by election by nine votes from a 7.3 percent two party swing in a hotly contested three cornered contest. Weatherill nonetheless kept Brock and Hamilton Smith in cabinet, giving the government a 26 to 21 parliamentary majority. In 2015, Weatherill initiated the Nuclear Fuel Cycle Royal Commission to investigate opportunities and risks associated with expanding the state's involvement in the nuclear fuel cycle. The Commission was headed by former Governor Kevin Scarce and delivered its final report and recommendation to the Government of South Australia in May 2016. The Royal Commission report urged South Australia to pursue a waste storage facility, claiming South Australia has the "attributes and capabilities to manage and dispose of international used nuclear fuel safely". The report indicated that it was not commercially viable to generate nuclear power. Weatherill used the release of the report as an opportunity to undertake "one of the largest" deliberative democracy processes in Australia's history. Weatherill stated early that a nuclear waste facility would need both public and bipartisan support, with the former withdrawn by Liberal leader Steven Marshall. In 2015 Jay Weatherill announced that the state government would hold an annual 'Simplify Day' to initiate the reduction and removal of unnecessary regulation and legislation. Over the first two Simplify Days (2016 and 2017), the government amended 101 acts and regulations and removed 22 acts altogether. Jay Weatherill also set up Investment Attraction South Australia in 2015, attracting international companies including Technicolour, Boeing, Kaufland, Datacom and VeroGuard. In two years the agency had created over 9,000 jobs for South Australians. In 2015, the Weatherill Government pledged significant funds towards a second building, to be known as the John Chalmers Centre for Transforming Healthcare or 'SAHMRI II', which would house Australia's first proton therapy unit. In the 2015–16 Budget, Weatherill spruiked his government's plan to abolish stamp duties on business transactions and introduce the nation's lowest payroll tax rate. In 2015, Weatherill invited the South Australian Law Reform Institute to review all legislation for discrimination against the LGBTIQ community resulting in a number of bills eventually being passed in the South Australian Parliament. These included laws to ensure equal access to IVF and surrogacy services for same sex couples, equal access to adoption, the establishment of a relationships register, the removal of discriminatory language throughout legislation, formal protections for intersex people, and changes to make amending a gender on a birth certificate easier. During this time, Weatherill also issued a formal apology to the LGBTIQ community for historical discrimination, and signed South Australia up to the trial of the HIV prevention drug PrEP. In April 2016, Whyalla's steelworks owned by Arrium was placed in voluntary administration by its directors due to significant debts. There were concerns that if the steelworks fell over Whyalla would be unlikely to survive, with one in six of Whyalla's workers employed by Arrium at the time. Weatherill committed $50 million to support the steelworks and called on the Federal Government to commit $100 million, to then be matched by a buyer looking to reform the steelworks. Since the purchase, GFG Alliance has invested in Whyalla in a number of ways including a $1.37 billion renewable energy project. In 2016, Weatherill supported calls for increasing the GST to 15%. He argued that the GST rate should be increased but he would only support an increase if a compensation package was developed for those earning under $100,000

In the 2016–17 Budget, Weatherill introduced Job Accelerator Grants, providing between $4,000 and $10,000 to businesses for creating new jobs, increasing in the 2017–18 budget. Weatherill claimed these grants created 10,000 jobs in their first year. Jay Weatherill, along with then Health Minister Jack Snelling, opened the new Royal Adelaide Hospital in early September 2017. It was reported that the transition from the original Royal Adelaide Hospital to the new site was smooth with 131 patients transferred in the first day of operation. The hospital has been described as "the most advanced in the nation". In 2017, Weatherill announced a plan to reform South Australia's electricity supply, as a response to a number of blackouts that affected large numbers of South Australian residents and businesses in 2016. The most notable was the statewide 2016 South Australian blackout. The plan included construction of a State Government owned 250MW gas fired power station, around 10 per cent of SA's peak demand, and grid connected utility scale battery storage (the Tesla Big Battery / Hornsdale Power Reserve) to support the grid during periods of peak demand. The plan also included new legislative powers to ensure the South Australian energy minister could compel companies to turn on generators in peak demand periods. This was in response to AEMO ordering power be cut to tens of thousands of homes rather than instructing generators to switch on The plan also further incentivised gas exploration by increasing royalties to farmers, and ensuring that gas went to South Australians first

On 16 March 2017, Weatherill eviscerated then federal energy minister Josh Frydenberg at a press conference in Adelaide. Weatherill told Frydenberg the Federal Liberal government was the "most anti SA government in living memory" and claimed the Federal Government's plan for Snowy Hydro 2.0 was a sign of a government in a "white knuckled panic about national energy policy". In September 2017, at the opening of the International Astronautical Congress held in South Australia, Weatherill announced the South Australian Space Industry Centre. The intention was for it to eventually form part of a national space agency. In a reshuffle of the South Australian Cabinet that week, Weatherill also announced the expanded the portfolio to become 'Defence and Space Industries'. The Congress in Adelaide hosted 3500 delegates from around the world, including Elon Musk of SpaceX and NASA. In 2017, after revelations that upstream states had not been complying with the Murray Darling Basin Plan, Weatherill requested that the Federal Government undertake a judicial enquiry or Royal Commission to determine who was to blame for “water theft” and whether upstream states had been complicit. When the Federal Government rejected the request, Weatherill then launched a South Australian Royal Commission in January 2018 to investigate. Later in 2018, after the change of state government, the Federal Government barred Murray Darling Basin Authority officials from appearing at the Royal Commission to give evidence. The Commissioner, Bret Walker SC, also wrote to SA Attorney General Vickie Chapman asking for an extension, but this was rejected. In February 2018, Weatherill announced that the South Australian Government and Tesla had reached an agreement to create the world's largest virtual power plant at 250MW, giving free solar panels and battery systems to 50,000 South Australian homes. Weatherill claimed it would reduce power prices directly for those involved, and indirectly for others through increased competition in the market.

2017 жылдың 16 наурызында Уэзерилл Аделаидада өткен баспасөз конференциясында сол кездегі федералды энергетика министрі Джош Фрайденбергті сынады. Уэзерилл Фрайденбергке Федералды Либералдық үкіметі "тірі естеліктегі Оңтүстік Австралияға ең қарсы үкімет" екенін айтты және Федералды үкіметтің Snowy Hydro 2.0 жоспары "ұлттық энергетикалық саясат туралы үлкен қорқынышпен" үкіметтің белгісі екенін мәлімдеді. 2017 жылдың қыркүйегінде Оңтүстік Австралияда өткен Халықаралық астронавтикалық конгрестің ашылуында Уэзерилл Оңтүстік Австралия ғарыш өнеркәсібі орталығын жариялады. Мақсаты - оны ақырында ұлттық ғарыш агенттігінің бір бөлігіне айналдыру. Сол аптада Оңтүстік Австралия кабинетін қайта құру кезінде Уэзерилл портфелді "Қорғаныс және ғарыш өнеркәсібі" деп кеңейтті. Аделаидадағы конгреске SpaceX-тің Илон Маск және NASA сияқты бүкіл әлемнен 3500 делегат қатысты. 2017 жылы жоғарыда орналасқан штаттар Мюррей-Дарлинг бассейні жоспарына сәйкес келмейтінін анықтағаннан кейін Уэзерилл Федералды үкіметтен сот тергеуін немесе Корольдік комиссиясын жүргізуді сұрады, "су ұрлығына" кім кінәлі екенін және жоғарыда орналасқан штаттар қатысқан-қатпағанын анықтау үшін. Федералды үкімет сұранысты қабылдамағаннан кейін Уэзерилл 2018 жылдың қаңтарында тергеу жүргізу үшін Оңтүстік Австралия Корольдік комиссиясын құрды. Кейіннен 2018 жылы штат үкіметі ауысқаннан кейін Федералды үкімет Мюррей-Дарлинг бассейні органының шенеуніктерін Корольдік комиссияда куәлік беру үшін пайдалануға тыйым салды. Комиссар Брет Уолкер SC сонымен қатар SA Бас прокуроры Викки Чапманға мерзімді ұзарту туралы хат жолдады, бірақ ол қабылданбады. 2018 жылдың ақпанында Уэзерилл Оңтүстік Австралия үкіметі мен Tesla әлемдегі ең ірі виртуалды электр станциясын 250 МВт құруға келісімге келгенін жариялады, бұл 50 000 Оңтүстік Австралия үйлеріне тегін күн панельдері мен аккумуляторлық жүйелерді ұсынады. Уэзерилл бұл шараның қатысушылар үшін тікелей және басқалар үшін нарықтағы бәсекелестікті арттыру арқылы жанама түрде қуат бағасын төмендетуіне әкелетінін мәлімдеді.

2018 жылғы сайлау

16 жылдық үкіметтік өкілеттік мерзімін өткерген Оңтүстік Австралия Еңбек партиясы үкіметі 2018 жылғы сайлауда бесінші төрт жылдық мерзімге үміттене бірақ, Стивен Маршалл басқаратын Оңтүстік Австралия Либералдарынан жеңіліске ұшырады. 2016 жылы өткен маңызды сайлау округтерінің қайта бөлінісінде төрт Еңбек партиясының мандаттары шартты түрде Либерал партиясына өтті, бірақ Еңбек партиясы сайлауда барлығы 19 мандатты сақтап қалды. Жаңадан құрылған Либерал үкіметі барлығы 25 мандатты жеңіп алды, ал тәуелсіз депутаттар 3 мандатқа ие болды. Нәтижеге қарамастан, штат бойынша екі партиялық бағалау бойынша дауыс берушілердің Либерал партиясынан Еңбек партиясына қарай 1%-дан астам ауысуы байқалды. Дауыс беру аяқталғаннан кейін 4 сағат өткен соң Уэзерилл Стивен Маршаллға телефон соғып, жеңілісін мойындады. Кейін Уэзерилл бұл туралы жария түрде мәлімдеме жасап, былай деді: "Тағы бір жеңіске жете алмағаныма өкінемін, бірақ мен төрт Мельбурн кубогын жеңген ат сияқты сезінемін және бұл жолы бізді кемшілік қуып жете берді". Питер Малинаускас оппозиция жетекшісі болды және 2018 жылдың 9 сәуірінде өткен Еңбек партиясының фракциялық отырысынан кейін Сьюзан Клоуз орынбасары болып, Еңбек партиясының бұрынғы жетекшісі Уэзериллдің орнын басты.

Саясаттың кейінгі кезеңдері

2019 жылдың маусым айында Оңтүстік Австралия университетінде өнеркәсіп профессоры болып тағайындалды. 2019 жылдың шілдесінде ол 2019 жылғы Австралия федералды сайлауларындағы Федералды Еңбек партиясының жеңілісін саралау үшін тағайындалды. Уэзерилл 2020 жылы Перт қаласына көшіп, Minderoo Foundation-ның «Thrive by Five» ерте балалар даму бағдарламасын жетектеді. 2024 жылы ол Leeuwin Ocean Adventure Foundation басқармасының төрағасы болып сайланды.

Құрметтер

2021 жылғы Австралия күнінің наградаларында Уэзерилл «Оңтүстік Австралия халқы мен Парламентіне, әсіресе Премьер ретінде, сондай-ақ балаларға арналған ерте білім беру және жоғары білім саласындағы еңбегі үшін» Австралия орденінің офицерімен марапатталды.

Жеке өмір

Уэзерилл Мелиссаға үйленген, және олардың екі қызы бар. Ол «Порт-Аделаида» футбол клубының жанкүйері. 2021 жылдың 27 қарашасында Оңтүстік Австралияның Норвуд қаласында өткен мектеп кездесуі кезінде ол COVID-19 жұқтырған деген хабар тарады.