Кіріспе

Пойыз апаты: Испания өзеніндегі апат – 1910 жылдың 21 қаңтарында Канадалық Тынық мұхиты темір жолының (CPR) Веббуд тармағында, Канаданың Онтарио штатындағы Садбери қаласына жақын Наирн елді мекені маңында, темір жол Испания өзенін кесіп өтетін жерде болған теміржол көлігі апаты. Батысқа бағытталған жолаушылар экспресс поезды жолдан шығып, Испания өзенінің көпіріне шағылысып, кем дегенде 43 жолаушы қаза тапты, бірақ қаза болғандардың саны әртүрлі деректерде келтірілген. Апаттың себебі анықталған жоқ, бірақ нашар жол жағдайы және/немесе қисық бойда жылдамдық пен тежелу салдарынан болған деп саналады.

Жолақты бұру

Жолдан шығу оқиғасы туралы мәліметтер кеңінен қайшы келеді. Бұл, көптеген факторларға байланысты болуы мүмкін, мысалы, апаттан аман қалғандардың салыстырмалы түрде аз саны, оқиғаға куәгерлердің болмауы және Солтүстік Америкадағы газеттердің апаттан кейінгі күндері кейбір бұлжытпалы деректерді дұрыс жарияламауы. 1910 жылғы 21 қаңтардың орта тұсында, Канадалық Тынық мұхиты темір жолының (CPR) No. 7 Soo Express жолаушылар пойзы 100 жолаушыны алып, Вебвуд тармағы бойынша батысқа қарай бағытталды. Пойыз локомотивпен бірге жеті вагоннан тұрды: багаж вагоны, пошта вагоны, жаңа қоныс аударушылар вагоны, екінші сыныпты вагон, бірінші сыныпты вагон, асхана вагоны және ұйықтайтын вагон (сол кезде Пульман вагоны деп белгілі). Пойыз Испан өзені көпіріне жақындағанда қисынды айналып өте бастағанда, бір жақтан екінші жаққа қарай шайқала бастады. Бір кезде, екінші сыныпты вагон көпірге жақындағанда пойыздың алдынан ажырап қалды, бірақ инерция күшімен алға жылжып, жолдан шығып кетті. Екінші сыныпты вагон көпірдің темір конструкциясына соқтығысып, оны екі бөлікке бөлді және ішін жылытуға арналған мұнай пештерінің салдарынан өртке ұшырады. Вагонның бір жартысы бірден төмендегі өзенге құлап, екінші жартысы рельстерде қалды, бұл пойыздың қалған бөлігінің жолдан шығуына себеп болды. Бірінші сыныпты вагон көпірдің жартасынан құлап, мұзды тесіп, өзенге терең батып кеткен екінші вагон болды. Бірінші сыныпты вагондан кейін асхана вагоны үшінші болып өзенге құлады, бірақ бірінші сыныпты вагондан гөрі аз тереңдікке батты, соның салдарынан ас үйі зардап шекпеді. Ұйықтайтын вагон қардың ішіне аударылып, апаттың салдарынан көп бөлігі қорғалды. Апаттың нәтижесіне және өлім-жітімнің үлкен санына бірқатар факторлар әсер етті. Ең жақын қала - Найрн, Онтарио, шығысқа қарай шамамен 8 шақырым (5 миль) қашықтықта орналасқан. Бұл апаттан аман қалғандарға дереу көмек көрсету мүмкіндігін жоқ қылды. Сонымен қатар, салыстырмалы түрде тығыз толтырылған екінші сыныпты вагондағы өрт екі жартыдағы жолаушылардың көп бөлігін құртты, себебі мұзға түспеген жартысы өзен үстінде асылып тұрды, ал оның жанып жатқан жолаушылары мұзға секіріп немесе құлап түсті. Дегенмен, апаттың көп бөлігіне тікелей соққы бермеген және мұзға салыстырмалы түрде бүлінбеген бірінші сыныпты вагон өлім-жітімнің ең жоғары көрсеткішіне ие болды, себебі жолаушылар терезелер немесе есіктер арқылы қашуға мүмкіндік алғанмен, мұзды бұза алмай, мұздай суда қаза тапқан болуы мүмкін. Нәтижесінде, бірінші сыныпты вагондағы бір жолаушы ғана аман қалды деген хабарлама тарады. Қарсылығында, көптеген жарақат алған ұйықтайтын вагон апат кезінде немесе одан кейін өлім-жітімге ұшырамады, бірақ құтқаруды қажет ететін көптеген зардап шеккендер тобын құрды.

Құтқару жұмыстары

Бастапқы соққыдан кейін, экипаждың жараланбаған немесе жеңіл жарақат алған мүшелері, жолаушылармен бірге, құтқару жұмыстарын бастады. Бұл қиындыққа себеп болды, себебі аман қалғандар мұзды өзенмен және өртеніп жатқан қиындылармен толы көпірмен бөлініп қалды. Пойыздың алдыңғы бөлігінде болған пошта кезекшісі Уильям Дандас апаттан аман қалды және аман қалғандарға көмектесе бастады. Осы уақытта, екінші класс вагонының тежегіші, керемет түрде мұзға лақтырылып, құтқару жұмыстарына қосылды және соңында қар арқылы Найрнға дейін ұзақ жолға шыққандардың бірі болды. Осы жолаушылардың бірі – жергілікті өнеркәсіпші және ағаш корольі Уильям Дж. Белл, ол ауыр жарақат алған, бірақ апаттан аман қалды. Өлім санының алғашқы бағалаулары шамамен 40 болды, ал ресми өлім саны көбінесе 43 немесе 44 деп хабарланды. Эспаноладан бірнеше шақырым төмен орналасқан Испания өзенінің қағаз және целлюлоза комбинатының бөгетінің операторлары көпірдегі су деңгейін төрт футқа көтерді, бұл өзендегі ағымды баяулатты және апат орнынан денелерді іздеуді жеңілдетті. Көпірге дейінгі жолдың бөлігі жергілікті тұрғындарға жолдың кеңеюі мен жарылуымен белгілі болды, бұл туралы пойыз экипажы білмеген болуы мүмкін. немесе тіпті 70-ке дейін. Канаданың Көлік қауіпсіздігі кеңесінің 2015 жылғы бір жолдан шығу оқиғасы бойынша жүргізген тергеуі «көптеген рельс буындарының ақаулары қызметте қалуға рұқсат етілгенін» анықтады. Апат испан қаласының жанында HCRY жүк пойызының жолдан шығуы салдарынан болды.