Кіріспе

1977 жылы Австралияда пойыздың жолдан шығуы

Гранвиллдегі теміржол апаты 1977 жылдың 18 қаңтарында Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында, Сиднейдің батыс аймағындағы Гранвилл қаласында болды. Адамдармен толы жолаушылар пойызы жолдан шығып, жол көпірінің тіректеріне соқтығысты, нәтижесінде көпірдің екі тірегі пойыздың екі жолаушы вагонына құлады. Ресми сараптама апаттың басты себебі рельстердің нашар бекітілгендігін көрсетті. Бұл Австралия тарихындағы ең ірі теміржол апаты болып табылады: 83 адам қаза тауып, 213 адам жарақат алды. 2017 жылы қаза болғандар тізіміне 84-ші құрбан – туылмаған бала қосылды.

Апат

Апатқа ұшыраған пойыз 4620 класты электр локомотивімен тартылған сегіз жолаушы вагонынан тұрды. Ол таңғы сағат 6:09-да Көк таулардағы Виктория тауынан Сиднейге қарай жолын бастады. Шамамен сағат 8:10-да локомотив Гранвилл теміржол станциясына жақындағанда рельстен шығып, Bold Street көпірінің темір және бетон тіректерінің біріне соқтығысты, бұл көпір теміржолдың ойысын жабады. Рельстен шыққан локомотив және алғашқы екі вагон көпірден өтті. Басқа вагондардан бөлініп кеткен бірінші вагон, жол жиегіндегі сынған тіреуге соқтығысып, сегіз жолаушының қазасына себеп болды. Қалған вагондар тоқтады, екінші вагон көпірден шығып кеткеннен кейін. Үшінші вагоның артқы жартысы және төртінші вагоның алдыңғы жартысы әлсіреген көпірдің астында қалды, оның салмағы шамамен есептелді. Сәтке дейін, барлық тіректері қиратылған көпір және оның үстіндегі бірнеше көлік вагондардың үстіне құлап, оларды және ішіндегі жолаушыларды қиратты. Үшінші және төртінші вагондардағы жолаушылардың жартысы көпірдің құлауынан бірден қаза тапты, олар өз орындарында мерт болды. Тағы бір қауіп – газ: қыста жылыту үшін пайдаланылатын LPG баллондары жыл бойы пойыздың ішінде сақталды. Бірнеше адам жарылған баллондардан шыққан газға уланды. Газдың шығуы дереу құтқару құралдарын қолдануға кедерілді. Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының өрт сөндіру бригадасы газды тарату үшін желдету жабдығын ұсынды, ал газдың тұтанбауы үшін апат орнына су шашыратылды. Құлаған көпірмен жүргендердің барлығы аман қалды. Іс-шара сейсенбі күні сағат 8:12-де басталып, бейсенбі күні сағат 6:00-ге дейін жалғасты. Нәтижесінде, апатта 84 адам қаза тапты, оның ішінде туылмаған бала да болды.

Салдары

Көпір аралық тіректерізсіз, бір құрылымды болып қайта салынды. Бұған ұқсас басқа көпірлердің тіректері нығайтылды. Апатқа қатысты алғашқы сараптама апаттың басты себебі "жолдың өте нашар күйі" екенін анықтады, яғни рельстердің нашар бекітілуі салдарынан рельстер кеңейіп, локомотивтің сол жақ алдыңғы дөңгелегі рельстен шығып кеткен. Көпірдің құрылымы да осыған себеп болды. Салынған кезде, оның палубасының негізі жолдан бір метр төмен болғаны анықталды. Жолының беті жолмен бір деңгейде болуы үшін бетонмен жабылды. Бұл қосымша салмақ ағаштан жасалған вагондардың қирауына елеулі үлес қосты. Апат теміржол күтімін ұлғайтуға себеп болды. Пойыз жүргізушісі Эдвард Оленцевич сараптама барысында кінәсіз деп танылды. 2017 жылдың 4 мамырында Жаңа Оңтүстік Уэльс премьер-министрі Глэдис Бережиклян Парламентте апат құрбандарынан кешірім сұрады.

Ескерткіш

Құрбандардың отбасылары мен достары, сондай-ақ аман қалғандар жыл сайын құтқарушылардың аман қалған мүшелерімен бірге жиналады. Салтанатты шара 84 гүлді рельстерге лақтыру арқылы қаза тапқан жолаушылардың саны еске алынады. Алғашқы топ, "Траст" деп белгілі болған, теміржол қауіпсіздігі мәселелері бойынша ұсыныстар енгізді, оның ішінде қауіпсіздік ережелерін бұзу үшін салынған айыппұлдарды теміржол қауіпсіздігін жақсартуға жұмсауды және тәуелсіз теміржол қауіпсіздігі омбудсменін құруды қолдады.

Медиа

1998 жылы апат туралы "Розалар күні" атты телефильм түсірілді. Гранвилл пойыз апаты: 35 жыл естеліктер – оқиғаға қатысқан жедел жәрдем қызметкері Б. Дж. Гоббедің 2011 жылғы кітабы. 2012 жылы The History Channel Australia арнасында апат туралы, Грэхам МакНейс (Shadow Productions) түсірген "Поезд" атты деректі фильм көрсетілді, оны Брайан Хендерсон баяндады. 1977 жылғы Гранвилл пойыз апатын қайта қарау – Б. Дж. Гоббедің 2017 жылғы кітабы. ABC телеарнасының "You Can't Ask That" телесериалының 4-ші маусымының 8-ші бөлімі ("Апаттан аман қалғандар") апаттың құрбаны болған адамды көрсетті, ол оқиға туралы және оның өміріне болған ұзақ мерзімді әсерлер туралы айтты.