Лафайет театры: Тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Лафайет театры – 1923 жылы салынған, Нью-Йорк штатының Сафферн қаласының орталық бөлігінде орналасқан, жалпыұлттық деңгейде танымал кино сарайы. Оның басты қызметі – жаңадан шыққан фильмдерді көрсету, бірақ ол апта сайынғы танымал «Big Screen Classics» кино көрсетілімдері сияқты арнайы шараларды да қабылдайды. Бұған қоса, театр үлкен экран классикасы көрсетілімдерінен бұрын ойнатылатын «Вурлитцер» театр аспабына да ие.

Тарих

Лафайет театры революциялық соғыс батыры маркиз де Лафайеттің есімімен аталып, генерал Джордж Вашингтонмен бірге Суфферн және Рамапо округінде шайқасқан. Театр тарихы Суфферн ойын-сауық компаниясының белгілі театр сәулетшісі Юджин Де Розаны Суфферн қаласының орталығындағы Лафайетт даңғылында кинотеатр жобалауға шақырған кезде басталды. Де Розаның концепциясы негізінен Адамеск стилінде болды, сонымен қатар француз және итальяндық Ренессанс әсерлері де бар, олар сәндік өнер стилімен үйлесімді болды. Театр үнсіз фильмдерге сүйемелдеу және тікелей қойылымдарды толықтыру үшін арнайы жасалған Мёльер құбырлы органымен жабдықталды. Лафайет 1924 жылы үнсіз фильмнің классикасы – «Скарамуш» фильмімен есігін ашты және 1920 жылдардың соңына дейін фильм көрсетулер мен тікелей водевиль шоуларының үйлесімімен гүлденді. 1927 жылы жасалған жөндеуден кейін ерекше опера ложалары қосылды, ал жақын арада проекциялық жабдық дыбысты фильмдерді көрсету үшін жаңартылды. 1930 жылдардың ортасында ауамен салқындату жүйесі орнатылды, бұл құбырлы органның алынып тасталуына әкелді. Осы жөндеу кезінде бастапқы шамшырақ та алынып тасталды. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін теледидардың пайда болуымен киноға бару әдеттері өзгерді. Көрермендердің күтілімдерін қанағаттандыру үшін Лафайет те өзгерді. 1953 жылдың басында 3D фильмдерді көрсетуге арналған жабдық орнатылды және Лафайетте қысқа ғана өмір сүрген 3D бумының көптеген маңызды фильмдері көрсетілді. Содан кейін сол жылы Лафайет Рокленд округіндегі алғашқы кинотеатр болып CinemaScope аппаратын орнатып, кең экранды, стереофониялық дыбыспен фильмдер көрсетті. 1953 жылғы Рождество мерекесінде көрсетілген алғашқы фильм – «Көмерек» атты библиялық эпос болды. 1950 және 1960 жылдары Лафайеттің танымалдылығы төмендеді, себебі қала тұрғындары қала маңына көшіп, теледидар сол кездегі танымал ойын-сауық құралына айналды. Алайда, театр бұзудан және үлкен бір экранды залдарды бірнеше кішкентай залға бөлуден құтылды. 1980 жылдардың соңында ескі сахна жаңартылды және Нью-Йорк театр органы қоғамы Бен Холл есімімен аталатын Mighty Wurlitzer құбырлы органының жаңасын орнатты. 1990 жылдардың соңында Лафайеттің бір экранды көрші кинотеатр ретіндегі болашағы белгісіз болды, бірақ Суфферн тұрғыны және MetLife Insurance компаниясының төрағасы (кейін AIG төрағасы) Роберт Бенмоше Лафайет ғимаратының әлеуетін көріп, 2001 жылы оны сатып алып, жабық пен сыртқы бөліктерін жөндеуге кірісті, осылайша одан да ауыр зақымдардың алдын алды. 2002 жылдың соңында Нельсон Пейдж басқаратын Majestic Star Entertainment Corporation Лафайет театрын бір экранды кинотеатр ретінде пайдалану үшін ұзақ мерзімді жалдап алды, бұл ғимараттың кішкентай залдарға бөлінуіне қатысты барлық алаңдаушылықты сейілтті. Пейдж және оның командасы театрдың ішкі бөлігін жаңартып, соғысқа дейінгі сәнді стилін қайта жаңғыртты, сонымен қатар оны заманауи проекциялық жабдықтармен және билет сату орындарымен жабдықтады. 2003 жылдың қыркүйегінде Лафайет төбесіне 1930 жылдан бері алғаш рет әшекейлі шамшырақ орнатылды. Лафайет қазіргі уақытта бір экранды көрші кинотеатрдың заманауи үлгісі болып табылады және Рокленд округінің танымал ескерткіші болып саналады. Күн сайын жаңа фильмдер көрсетіліп тұрса да, Лафайет ойын-сауық талғамының өзгеруіне қарай баламалы бағдарламаларды ұсынады. 2003 жылдың көктемінде әдеттегі классикалық фильмдер көрсетіліп, әр сенбі сайын жүздеген кино әуесқойларын тартады. 2013 жылы театрды JACA Entertainment компаниясы, Ari Benmosche басқаруымен сатып алды және ол осы күнге дейін бір экранды кинотеатр ретінде жұмыс істеп келеді.

The Lafayette Theatre was named for Revolutionary War hero Marquis de Lafayette who fought, along with General George Washington, in Suffern and the Town of Ramapo. The theater's history began when the Suffern Amusement Company hired noted theatre architect Eugene De Rosa to design a movie theatre for a location on Lafayette Avenue in downtown Suffern. De Rosa's concept was primarily Adamesque, but also with a combination of French and Italian Renaissance influences, subtly mixed in a Beaux Arts style. The theatre was also equipped with a custom designed Möller pipe organ to accompany silent films and augment live performances. The Lafayette opened its doors in 1924 with the silent film classic Scaramouche and flourished through the rest of the 1920s with a combination of film presentations and live vaudeville shows. A renovation in 1927 added distinctive opera boxes, and shortly thereafter the projection equipment was updated to play sound film. During the mid 1930s, an air cooling system was installed which forced the removal of the pipe organ. It was during this renovation that the original chandelier was also removed. After World War II ended, movie going habits changed with the advent of television. To keep pace with audience expectations, the Lafayette changed, too. Equipment to handle 3 D film was installed in early 1953 and many notable entries in the short lived 3 D boom played at the Lafayette. Later that year, the Lafayette was the first theatre in Rockland County to install CinemaScope apparatus to show wide screen, stereophonic sound movies. The premiere engagement was the Biblical epic The Robe, during the Christmas holiday of 1953. The Lafayette's popularity declined in the 1950s and 1960s as downtown populations moved further into the suburbs and television took hold as the popular entertainment medium of the day. However, the theater was spared both the wrecking ball and the multiplexing boom, where large single screen auditoriums were divided into small theatres to accommodate several films at once. As part of a renovation in the late 1980s, the old stage was refurbished and the New York Theatre Organ Society installed a new pipe organ, the Ben Hall Memorial Mighty Wurlitzer. In the late 1990s, the Lafayette's future as a single screen neighborhood movie palace was uncertain until Robert Benmosche, a resident of Suffern and chairman of MetLife Insurance (later chairman of AIG), saw the potential of the Lafayette building and purchased the property in 2001, making repairs to the roof and exterior in order to prevent more serious damage from occurring. Late in 2002, the Majestic Star Entertainment Corporation, run by Nelson Page, took a long term lease to operate the Lafayette Theatre as a single screen movie theatre, calming any lingering fears that the unique building would be divided into small auditoriums. Page and his team refurbished the interior of the theatre, bringing back its luxurious pre war style while investing it with modern projection equipment and concession areas. In September 2003, an ornate chandelier was added to the ceiling of the Lafayette for the first time since the 1930s. The Lafayette is currently a modern example of a single screen neighborhood theater and remains a popular landmark of Rockland County. While continuing to run first run films every day, the Lafayette also runs alternative programming to keep up with changing tastes in entertainment. A weekly series of classic film presentations began in the spring of 2003, taking place on Saturday mornings, bringing in hundreds of film buffs every week. In 2013, the theater was taken over by JACA Entertainment under Ari Benmosche, and has continues to function as a single screen movie theater till this day.

Вурлицердің органы

Театр органы, Нью-Йорк театр органы қоғамына (NYTOS) тиесілі және олардың күтімінде, әр жұма және сенбі күндері ойнатылады. Сенбі күні таңертеңгі «Үлкен экран классикасы» көрсетілімдерінен бұрын осы орган ойнатылуы – сүйікті дәстүрге айналған. 2002 жылдан 2013 жылы қайтыс болғанға дейін үйдің басты органшысы Джефф Баркер болды. Wurlitzer Opus 2095 1931 жылдың 31 қаңтарында Wurlitzer зауытынан шығып, Массачусетс штатының Гринфилд қаласындағы Лоулер театрына орнатылды. Бұл Wurlitzer-дің Style 150 (2 мануал және 5 регистр) үлгісінің соңғысы болды. 1950-1960 жылдары көптеген шағын қала кинотеатрлары сияқты, Лоулер да жабылып, сүрілді. Орган Саут-Дирфилдтегі «Рейнбоу Роллер Ринкке» көшірілді, бірақ онда сирек қолданылды. Ринк иелері оны танымал театр тарихшысы және киносыншысы Бен Холлға сатты. Ол, достарының көмегімен, 1968 жылы оны алып тастап, Нью-Йорк қаласындағы дуплексіне орнатты. 1971 жылы Холл қайтыс болды, соның салдарынан орган тағы да «жетім» қалды. Бен Холлдың мұрагерлері аспапты Америка театр органы қоғамына сыйға тартқанда, орган Калифорнияға жіберілді, онда оны Гарольд Ллойд мұражайына орнату жоспарланған. Алайда, мұражай жобасы іске аспады, соның салдарынан орган қайта Нью-Йоркке жеткізілді, онда NYTOS оны Карнеги-холл кинотеатрына орнатты. Opus 2095 Карнеги-холл кинотеатрында он жылдан астам ойнады, содан кейін Карнеги-холлдың жаңғырту жұмыстары басталды. Жаңғырту кезінде кинотеатр екі залға бөлінді, ал орган алынып, сақтауға қойылды. Әл Вентурини мен «Жақсы самариялық» ауруханасы Лафайет театрын жөндеу жұмыстарын бастағанда, NYTOS төрағасы Дэйв Копп Вентуриниге орган орнату мүмкіндігі туралы хабарласты. Барлығы Лафайет театры орган үшін өте қолайлы орын екеніне келісті. Жұмыс 1990 жылдың қараша айында басталды, еріктілердің сансыз еңбегі мен шамамен 20 000 долларлық қайырымдылық көмегінің арқасында орган жаңа өміріне ие болды. Wurlitzer Opus 2095 алғаш рет 1992 жылдың желтоқсанында жаңа орнында ойнады. Содан бері ол Лафайет театрындағы көрермендерге американдық театр органының ұлы дәстүрінде ләззат сыйлап келеді.

The theatre organ, which is owned and maintained by the New York Theatre Organ Society (NYTOS), is played every Friday and Saturday night, and is a favorite feature before the Big Screen Classics presentations on Saturday mornings. The main house organist was Jeff Barker from 2002 until his death in 2013. Wurlitzer Opus 2095 left the Wurlitzer factory on January 31, 1931, and was installed in the Lawler Theatre in Greenfield, Massachusetts. It was the last Style 150 (2 manuals and 5 ranks) that Wurlitzer built. Like so many small town movie theatres in the 1950s and 1960s, the Lawler was closed for demolition. The organ was moved to the Rainbow Roller Rink in South Deerfield, Mass., where it was rarely used. The owners of the rink sold it to Ben Hall, noted theater historian and film critic. He, with the help of some friends, removed it in 1968 and installed it in his New York City duplex. Hall died in 1971 and the organ was once again "orphaned". When the estate of Ben Hall donated the instrument to the American Theatre Organ Society, the organ was shipped to California, where it was to be installed in the proposed Harold Lloyd Estate museum. Unfortunately, the plans for the museum fell through and the organ was shipped back to New York City where NYTOS installed it in the Carnegie Hall Cinema. Opus 2095 played in the Carnegie Hall Cinema for over ten years until the restoration of Carnegie Hall. During restoration, the Carnegie Hall Cinema was twinned, and the organ was removed and placed in storage. When Al Venturini and the Good Samaritan Hospital began working together to fix up the Lafayette Theatre, Dave Kopp, then chairman of NYTOS, contacted Venturini about the possibility of installing the organ. Everyone agreed that the Lafayette Theatre was an ideal place for the organ. Work began in November 1990, and after countless hours of labor by the volunteer crew and nearly $20,000 in donated funds, the organ was reborn. Wurlitzer Opus 2095 played for the first time in its new home in December 1992. Since then, it has been entertaining the weekend audiences at the Lafayette Theatre in the grand tradition of the American Theatre Organ.

Құрметтер

Лафайет театры 2005 жылдың қаңтар айында USA Today басылымында «Кино әлемінің ұлылық-сұлулығын тамашалауға арналған 10 керемет орынның» қатарында деп тізімге алынды. Бұл тізімде Нью-Йорк қаласының Зигфельд театры және Голливудтағы Грауманның қытай театры сияқты танымал орындар да бар еді.