Джоэл Генри Хильдебранд: Американ ғалымының өмірбаяны мен ғылыми еңбектері
Joel Henry Hildebrand
Жоэль Генри Хилдебранд (1881-1983) – американдық химик, сұйықтар мен бейэлектролит ерітінділерін зерттеудегі пионер. Калифорния университетінде оқытушы болды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық химик (1881–1983)
American chemist (1881–1983)
Джоэл Генри Хильдебранд (16 қараша 1881 – 30 сәуір 1983) – американдық педагог және химия саласындағы пионер. Ол физикалық химия зерттеулерінде маңызды рөл атқарды, әсіресе сұйықтықтар және бейэлектролиттік ерітінділерді зерттеумен айналысты.
Joel Henry Hildebrand (November 16, 1881 – April 30, 1983) was an American educator and a pioneer chemist. He was a major figure in physical chemistry research specializing in liquids and nonelectrolyte solutions.
Білім беру және профессорлық қызмет
Ол 1881 жылғы 16 қарашада Нью-Джерси штатының Камден қаласында дүниеге келген. Хилдебранд 1903 жылы Пенсильвания университетін бітірген. 1913 жылы Калифорния университетіне, Берклиге химия пәнінің оқытушысы болып барғанға дейін ол қысқа мерзімге факультетте жұмыс істеді. Бес жылдың ішінде ол доцент болды. 1918 жылы қатардағы профессор, ал 1919 жылы толық профессор атанды. 1919 жылғы 4 тамызда одан әрі жоғарылауға ұсынылмағанына ашуланған химия пәнінің көмекшісі оны атып жарақаттады. 1949 жылдан 1951 жылға дейін Химия колледжінің деканы болды және 1952 жылы толық уақытты оқытудан зейнетке шықты. Беркли университетіндегі Хилдебранд залы оның құрметіне аталған.
He was born in Camden, New Jersey on November 16, 1881. Hildebrand graduated from the University of Pennsylvania in 1903. He served briefly in the faculty before going to the University of California, Berkeley as a chemistry instructor in 1913. Within five years he became an assistant professor. In 1918 he was elevated to associate professor before finally being granted full professorship in 1919. On August 4, 1919, he was shot and wounded by a chemistry assistant angry at not being recommended for further advancement. He was the dean of the College of Chemistry from 1949 through 1951 and retired from full time teaching in 1952. Hildebrand Hall on the Berkeley campus is named for him.
Жетістіктер, жаңалықтар, марапаттар
Оның 1924 жылғы электролит емес заттардың ерігіштігі туралы монографиясы «Ерігіштік» жарты ғасырға жуық классикалық анықтама болып табылды. 1927 жылы Хилдебранд «реттелі ерітінді» терминін енгізді (оның қарама-қарсысы «идеалдық ерітінді») және 1929 жылы олардың термодинамикалық аспектілерін талқылады. Реттелі ерітінді – бұл оның құрамдас бөліктерінің бірінің аз мөлшерін сол құрамдағы идеалдық ерітіндіден оған ауыстырғанда энтропия өзгермейтін, жалпы көлемі өзгермейтін ерітінді. Хилдебрандтың көптеген ғылыми еңбектері мен химиялық мәтіндері: «Молекулалық кинетикалық теорияға кіріспе» (1963) және «Вязкость және диффузия» (1977) сияқты. Ол 1918 жылы «Құрмет белгісі» медалімен, 1948 жылы «Корольдік медальмен» марапатталды. Хилдебранд Ұлттық ғылым академиясының кеңесінде қызмет етті, оның мүшесі болды, сондай-ақ Калифорния заң шығарушы органы жанындағы Білім беру жөніндегі азаматтардың консультативтік комитетінің мүшесі болды. 1951 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Хилдебранд бірнеше жаңалықтар ашты, олардың ең маңыздысы 1920 жылдардың ортасында суға батушылардың ауасын алмастыру үшін гелий мен оттегі қоспаларын қолдану болды. Ол бұл мәселенің себебі қанда еріген азот газы екенін түсінді, ол жоғары қысымда қанда еріп, бетке қайтқанда тым жылдам шығарылады. Гелийдің сулы ерітінділерде, мысалы қанда, ерігіштігі төмен болғандықтан, ол осы мәселені тудырмайды. Бұл жаңалық кейін 1939 жылы суға батқан USS Squalus суасты кемесінің 33 экипажының өмірін сақтауға пайда болды. Хилдебранд Нобель сыйлығынан басқа химия саласындағы барлық маңызды жүлделерді жеңіп алды. Американдық химия қоғамы оның құрметіне сұйықтықтардың теориялық және тәжірибелік химиясы саласындағы еңбектері үшін Жоел Генри Хилдебранд сыйлығын тағайындады. Алғашқы сыйлық 1981 жылы Хилдебрандтың 100 жылдық мерейтойына орай оған табыс етілді. 2001 жылы Канта оны 20 ғасырда пайда болған ерекше топқа жататын 35 жүзжасар ғалымның бірі деп атады. Хилдебранд өзінің ең бағалы рөлі – ұстаздық екенін жиі айтқан. 100 жасқа толғанға дейін өткізілген сұхбатта ол былай деді: «Жақсы оқыту – бұл ең алдымен өнер, оны анықтауға және стандарттауға болмайды. Жақсы ұстаздар туып келеді және оларға тәрбие беріледі; процестің ешқайсысын жоюға болмайды». Ол 100 жасқа дейін студенттермен жұмыс істеуге белсенді болды. Денсаулығы нашарлағанша ол мектеп күндерінің көп бөлігін кампустағы кеңсесінде өткізді. Хилдебранд сонымен қатар «Сьерра клубында» белсенді болды және 1937 жылдан 1940 жылға дейін оның президенті болды. Ол Калифорниядағы мемлекеттік және ұлттық саябақтар туралы маңызды жерді пайдалану туралы көптеген есептерге мүше ретінде үлес қосты. Ол 1936 жылы АҚШ-тың Олимпиадалық шаңғы командасын басқарды.
His 1924 monograph on the solubility of non electrolytes, Solubility, was the classic reference for almost half a century. In 1927, Hildebrand coined the term "regular solution" (to be contrasted with "ideal solution") and discussed their thermodynamic aspects in 1929. A regular solution is one involving no entropy change when a small amount of one of its components is transferred to it from an ideal solution of the same composition, the total volume remaining unchanged. Hildebrand's many scientific papers and chemistry texts include An Introduction to Molecular Kinetic Theory (1963) and Viscosity and Diffusivity (1977). He received the Distinguished Service Medal in 1918 and the King's Medal (British) in 1948. Hildebrand served on the council of the National Academy of Sciences, of which he was a member, and was also a member of the Citizens Advisory Committee on Education to the California Legislature. He was elected to the American Philosophical Society in 1951. Hildebrand made several discoveries of which the most notable was the introduction in the mid 1920s of helium and oxygen breathing mixtures to replace air for divers to alleviate the condition known as the bends. He realized that the problem was caused by nitrogen gas dissolved in blood at high pressure, which was expelled too rapidly on return to the surface. Helium does not cause the same problem due to its much lower solubility in aqueous solutions such as blood. This discovery was later used to save the lives of 33 members of the submarine USS Squalus which went down in 1939. Hildebrand won virtually every major prize in the field of chemistry except the Nobel Prize. The American Chemical Society created the Joel Henry Hildebrand Award in his honor for work pertaining to the field of theoretical and experimental chemistry of liquids. The first award was presented to Hildebrand himself in 1981 as part of the observances of his 100th birthday. He has been identified by Kantha in 2001, as one of the 35 centenarian scientists who belonged to an unusual cluster that was newly formed in the 20th century. Hildebrand often said he most cherished his role as a teacher. In an interview conducted shortly before his 100th birthday, he observed: "Good teaching is primarily an art, and can neither be defined or standardized Good teachers are born and made; neither part of the process can be omitted." He remained committed to working with undergraduate students even at the age of 100. He came to his office on campus nearly every school day until declining health made it impossible. Hildebrand was also active in the Sierra Club, and was its president from 1937 through 1940. As a member he contributed to many important land use reports about State and National Parks in California. He also managed the 1936 US Olympic Ski Team.