Кіріспе

Тайваньдағы саяси партия Тайвань жасыл партиясы – Тайваньда 1996 жылдың 25 қаңтарында құрылған саяси партия. Партия тайваньдық ұлтшылдыққа көңіл бөліп, «Жасыл коалициямен» (Pan Green Coalition) орталық-солшыл ұстанымдарды бөліседі, бірақ партияның басты назары әлеуметтік және экологиялық мәселелерге шоғырланған. Партия «Жасыл коалицияның» (Pan Green Coalition) құрамына кірмейді және одан шатастырылмауы керек. Тайвань жасыл партиясы Азия-Тынық мұхиты жасыл федерациясының мүшесі және «Жаһандық жасылдар» қозғалысына қатысады. 400-ден астам мүшесінің көп бөлігі Тайвань қоғамының мемлекеттік емес ұйымдары секторында, сондай-ақ ғылым және жастар ортасында қызмет етеді.

Сайлау тарихы

1996 жылы Тайваньның Жасыл партиясының өкілі Као Мэн-тин Ұлттық Ассамблеяға сайланды. Алайда, ол 1997 жылы партиядан шықты. 2008 жылғы заң шығарушы сайлауда Тайваньның Жасыл партиясы еңбекшілер ұйымдары бастаған «Ашулы азаматтар қазір әрекет етейік!» (人民火大行動聯盟) ұйымымен «қызыл-жасыл» коалициясын құрды, бірақ бірде-бір орын жеңе алмады. 2012 жылғы заң шығарушы сайлауда Тайваньның Жасыл партиясы партиялық дауыстардың 1,7%-ын жинады. Бұл көрсеткіш партияны парламенттен тыс ең ірі партия етіп белгіледі. Партияның ең жақсы нәтижесі – ядролық қалдықтар сақтау орталығы орналасқан Понсо-но-Таода тіркелді. Онда партия ядролық қаруға қарсы ұстанымының арқасында партиялық дауыстардың 35,76%-ын жинады. 2014 жылғы жергілікті сайлауда партия екі орын жеңіп алды. Ван Хао Ю Таоюань қалалық кеңесіне, ал Джей Чоу Синьчжу округі кеңесіне сайланды. 2016 жылғы жалпы сайлауда партия жаңадан құрылған орталық-солшыл Әлеуметтік-демократиялық партиямен коалиция құрып, округтік сайлауда да, жалпыұлттық партиялық дауыс беруде де үміткерлерді тікелей ұсынды. Коалиция бірде-бір орын жеңбесе де, партиялық дауыстардың 2,5%-ын жинады. 2020 жылғы заң шығарушы сайлауда Жасыл партия бес жас маманды ұсынды, олардың ішінде танымал психолог Чэн Хуэйвэнь және партияның негізін қалаушы Као Чэнъян да болды. Олар 2,4% дауыс жинады, бірақ бірде-бір орын жеңе алмады. Олар бір орын жеңе алмаған екінші ірі партия болды. 2024 жылғы сайлауда Жасыл партия Тайваньның алғашқы трансгендер заң шығарушы үміткері Эббигейл ЭТ Ву (吳伊婷) кандидатурасын ұсынды. Партия 117 298 дауыс (0,85%) жинады, бұл Жасыл партия тізіміндегі кез келген үміткерді сайлауға жеткіліксіз болды. Жасыл партия қалалық аймақтардағы дауыстардың шамамен 3%-ын алады, ал Орхидея аралы сияқты ауылдық аймақтарда бұл көрсеткіш 35,8%-ға жетеді. 2016 жылғы сайлауда заң шығарушы органға кандидат болған. Сайланбағанымен, кейіннен ол Лин Чуан басқаратын Цай Инвэнь үкіметінің бірінші кабинетінде Қоршаған ортаны қорғау министрлігінің орынбасары болып тағайындалды. Питер Хуан: 1970 жылы Чжан Цзингоға жасаған сәтсіз қастандығымен танымал; Қытай Республикасы Президентінің адам құқықтары мәселелері жөніндегі ұлттық саясат кеңесшісі; партия құрылғаннан бері оның белсенді қолдаушысы. Пан Ханцзян (潘翰疆), 1999 жылы партияның Орталық қадағалау комитетінің мүшесі; Тайвань қоршаған ортаны қорғау одағының бұрынғы бас хатшысының орынбасары. 2014 жылы Тайваньдағы Жасыл партиядан бөлініп, «Ағаштар» партиясын құрды. Као Мэн-тин 1996 жылы Тайвань Жасыл партиясынан Юньлин округінде Қытай Республикасы Ұлттық Ассамблеясына сайланды, бірақ кейін Демократиялық прогрессивті партияға өтті. Лин Чэн-сю (林正修), Тайбэй қаласының бұрынғы Ғылыми-зерттеу, даму және бағалау комиссиясының директоры (2004 жылы мемлекеттік лауазымда отырған партияның жалғыз мүшесі); ол 2004 жылғы заң шығарушы сайлауда тәуелсіз кандидат ретінде сәтсіз өтті. 2007 жылы Лин «Пан-көк» коалициясының президенттікке үміткері Ма Инцзюдің сайлау штабының жетекшісі болды. Синан Мавиво (希婻‧瑪飛洑; 賴美惠), 2012 жылғы заң шығарушы сайлауда Тайвань Жасыл партиясының тізіміндегі жетекші кандидат, ядролық қаруға қарсы белсенді. Ол Понсо-но-Таодан шыққан Тао халқының өкілі. Партияның бұрынғы бас хатшысы Кальвин Вэнь (溫炳原) 2009 жылы Дайан Лидің отставкасына байланысты Даан округіндегі қосымша сайлауда қатысты. Рита Чжан (張竹芩) – сондай-ақ Зукким Цонг (хакка тілінде), немесе Чжу Цин Чжан (мандарин қытайшасы) деп те белгілі – 2020 жылдың 1 сәуірінен 2021 жылдың 31 мамырына дейін Тайвань Жасыл партиясының бас хатшысы болды. Ол Солтүстік Америка Тайвань зерттеулер қауымдастығының қазіргі президенті және феминистік «Z Green Party (Z色派對)» подкастының әріқарай жүргізушісі. Зои Ли (李菁琪), Тайвань Жасыл партиясының қазіргі бас хатшысы, марихуананы қолдайтын және подкаст жүргізетін, Тайваньның алғашқы «марихуана адвокаты», оның заң фирмасы тек марихуанамен байланысты қылмыстарға айыпталған клиенттерді қабылдайды.