Кіріспе

Ирландияның саяси партиясы, партияның Солтүстік Ирландиялық аймақтық бөлімшесі. Жасыл партия (Comhaontas Glas) – жасыл саяси партия. 1981 жылы Дублин мұғалімі Кристофер Феттс Ирландияның Экология партиясы ретінде құрды. 1983 жылы партия Жасыл Альянс болып өзгерді және 1987 жылы қазіргі ағылшын тіліндегі атауын қабылдады, ал ирланд тіліндегі атауы өзгеріссіз қалды. Партия басшысы – Эймон Райан, орынбасары – Кэтрин Мартин, ал төрағасы (cathaoirleach) – Паулин О’Райли. Жасыл партия кандидаттары өкілдіктің көптеген деңгейлерінде сайланды: жергілікті басқару (Ирландия Республикасы және Солтүстік Ирландияда), Dáil Éireann, Солтүстік Ирландия Ассамблеясы және Еуропалық Парламент. Жасыл партия алғаш рет 1989 жылы Dáil-ге өтті. Ол екі рет Ирландия үкіметіне қатысты: 2007 жылдан 2011 жылға дейін Фианна Фейлпен коалициядағы кіші серіктес ретінде, және 2020 жылдың маусымынан бастап Фианна Фейл мен Фине Гейлмен коалицияда. Үкіметтегі алғашқы кезеңнен кейін партия 2011 жылғы ақпан сайлауында сүрініп, барлық алты TD-сінен айырылды. 2016 жылғы ақпан сайлауында ол екі орынмен Dáil-ге оралды. Содан кейін Грейс О’Салливан 2016 жылдың 26 сәуірінде Сенатқа сайланды, ал Джо О’Брайен 2019 жылы Дублин Фингалдағы сайлауда Dáil Éireann-ға сайланды. 2020 жылғы жалпы сайлауда партия ең жақсы нәтижесін көрсетіп, 12 TD-ні иеленіп, Ирландиядағы төртінші ірі партияға айналды.

Алғашқы жылдары және алғашқы көтерілісі

Жасыл партия 1981 жылы Экология партиясы ретінде құрылды, ал Кристофер Феттс партияның алғашқы төрағасы болды. Партияның алғашқы ресми іс-шарасы шағын болды: олар 1982 жылғы қарашадағы жалпы сайлауға қатысатындарын жариялады, және онда партияның жеті сайлау үміткері, 20 жақтасы және бір журналист қатысты. Феттс кездесуді ашқанда, партияның ешқандай орын жеңе алмайтынын атап өтті. Сол жерде болған журналист Вилли Клинган «Экология партиясы сайлауға түсетін жеті үміткерін бүкіл науқандағы ең жақсы және ең шыншыл баспасөз конференциясында таныстырды» деп еске алды. Экология партиясы сол жылы дауыстардың 0,2%-ын алды. Атын «Жасыл Альянс» деп өзгертіп, 1984 жылғы Еуропалық сайлауға қатысты, онда партияның негізін қалаушы Роджер Гарланд Дублин округінде 1,9% дауыс жинады. Келесі жылы партия алғаш рет жеңіске жетті, Маркус Коунихан 1985 жылғы жергілікті сайлауда Килларни қалалық округтік кеңесіне сайланды, ал бұрынғы жылы Дублинде еуропалық үміткер ретінде 5200 бірінші басымдық дауысын жеңіп алған еді. Партия бүкіл ел бойынша 34 үміткерді тіркеді және дауыстардың 0,6%-ын алды. Партия 1989 жылғы жалпы сайлауға дейін қиындықтарды бастан өткерді, сол кезде Жасыл партия (қазіргі атауымен) Дублин Оңтүстігінен Роджер Гарланд сайланғанда Dáil Éireann-де алғашқы орынды жеңіп алды. Гарланд 1992 жылғы жалпы сайлауда орындығынан айырылды, ал Тревор Сарджент Дублин Солтүстігінен орын алды. 1994 жылғы Еуропалық сайлауда Патриция Маккенна Дублин округінде ең көп дауыс жинап жеңіске жетті, ал Нуала Ахерн Ленстерде орын алды. Олар 1999 жылғы Еуропалық сайлауда Еуропалық Парламенттегі орындарын сақтап қалды, бірақ сол жылы өткен жергілікті сайлауда дауыс санының өсуіне қарамастан бес кеңесшіні жоғалтты. 1997 жылғы жалпы сайлауда партия Джон Гормли Дублиннің Оңтүстік-Шығысында Дэйл орынды жеңген кезде тағы бір орын алды. 2002 жылғы жалпы сайлауда партия үлкен жетістікке жетіп, 4% ұлттық дауыспен алты Teachtaí Dála (TD) сайланды. Алайда, 2004 жылғы Еуропалық сайлауда партия Еуропалық Парламенттегі екі орыннан да айырылды. 2004 жылғы жергілікті сайлауда округтік кеңестердегі кеңесшілердің саны сегізден 18-ге (барлығы 883 кеңесшіден), ал қалалық кеңестердегі кеңесшілердің саны беседен 14-ке (барлығы 744 кеңесшіден) дейін артты. Партия 2007 жылы Солтүстік Ирландия Ассамблеясында алғаш рет өкілдік алды, ал Солтүстік Ирландиядағы Жасыл партия бұрынғы жылы партияның аймақтық бөлімшесіне айналды.

Үкіметтегі бірінші мерзім

Жасылдар партиясы алғаш рет 2007 жылғы 24 мамырда өткен жалпы сайлаудан кейін үкіметке кірді. Сайлауда бірінші басымдылық дауыс үлесі өскенімен, партия қайтадан сайланған депутаттар санын арттыра алмады. Мэри Уайт Карлоу-Килкенни округінде алғаш рет орын алды; алайда Дэн Бойл Корк Оңтүстік-Орталық округінде орыннан айырылды. Партия 2007 жылғы жалпы сайлауға тәуелсіз платформамен келді, ешқандай коалициялық серіктестерді жоққа шығармай, Фианна Фейл және Прогрессивті демократтардың келе жатқан коалициясына балама ретінде басымдық берді. Кетіп бара жатқан үкімет де, Fine Gael, Labour және Жасылдар партиясының баламасы да көпшілік құру үшін жеткілікті орынға ие болмады. Fine Gael, Sinn Féin-мен коалициялық келісімге бармауға шешім қабылдады, бұл Жасылдар партиясының Фианна Фейлмен келіссөздер жүргізуіне жол ашты. Кейбіреулер Фианна Фейлмен коалиция құру идеясын "сату" деп қарады. Келіссөздер басталғанға дейін, Ciarán Cuffe депутаты өзінің блогында "Фианна Фейлмен келісім – шайтанмен келісімге келумен тең болады және [Жасылдар партиясы] партия ретінде құлдырап кетеді" деп жазды. Ұзаққа созылған келіссөздерден кейін, үкімет бағдарламасының жобасы Жасылдар мен Фианна Фейл арасында келісілді. Бастапқы Жасылдардың талаптарына корпоративтік сыйлықтар туралы заңнаманы енгізу, мемлекеттік жерді жеке ауруханалар салуға пайдалануға тыйым салу және Тара төбесінің жанындағы M3 тас жолының бағытын өзгерту кірді; алайда, осы талаптардың ешқайсысы соңғы үкімет бағдарламасына енбеді. Партияның жаңа басшысы Джон Гормли Қоршаған орта, мұра және жергілікті басқару министрі, ал Эмон Райан Байланыс, энергетика және табиғи ресурстар министрі болып тағайындалды. Тревор Сарджент Ауыл шаруашылығы, балық шаруашылығы және азық-түлік департаментінің мемлекеттік министрі болып тағайындалды, ол азық-түлік және бау-бақша шаруашылығы саласына жауапты болды. Үкіметке кірмес бұрын Жасылдар партиясы "Shell to Sea" қозғалысын, M3 тас жолын Тарадан ауыстыру науқанын және (шамалы дәрежеде) АҚШ-тың Шаннон әуежайын әскери мақсатта пайдалануын тоқтату науқанын қолдады. Партия үкіметке кіргеннен кейін осы мәселелер бойынша үкімет саясатында ешқандай маңызды өзгеріс болған жоқ, нәтижесінде Эмон Райан билікте болған кезеңде Корриб газ жобасын бақылады. Жасылдар партиясы өзінің соңғы жылдық конференциясында жобаға байланысты бұзушылықтарды тексеруді (Corrib газ дауына қараңыз) үкіметке кірудің шарты ретінде қойған, бірақ сайлаудан кейінгі келіссөздер кезінде бұл ұстанымын өзгертті. 2008 жылғы бюджетте бензин, дизель және үйді жылыту майы сияқты отынға көміртегі салығы енгізілмеді, бұл туралы Жасылдар партиясы сайлау алдында талап еткен болатын. Алайда, 2010 жылғы бюджетте көміртегі салығы енгізілді. 2008 жылғы бюджетке Гормли жариялаған жеке көміртегі бюджеті кірді, ол жаңа энергия тиімділігі бойынша салық жеңілдіктерін, жолаушылардың велосипед сатып алуын ынталандыратын салық схемасын және көміртегі шығарылымдарына негізделген көлік құралдарын тіркеу салығының жаңа шкаласын енгізді. 2008 жылдың 19 қаңтарында Лиссабон шартын қолдау туралы арнайы конвенцияда партия 63,5% дауыспен Шарты қолдауға шешім қабылдады; бұл партияның саяси мәселелер бойынша екі үшінші көпшілік талабына жетпеді. Нәтижесінде, Жасылдар партиясы Лиссабон шартының алғашқы референдумында ресми түрде үгіт-насихат жүргізбеді, бірақ жекелеген мүшелері әртүрлі тараптарға қатысты. 2008 жылы референдум өткізілмеді, ал Ирландия үкіметі Еуропалық Одаққа мүше мемлекеттермен қосымша құқықтық кепілдіктер мен кепілдіктер туралы келіссөздер жүргізгеннен кейін, Жасылдар партиясы 2009 жылдың 18 шілдесінде Дублинде екінші Лиссабон референдумына қатысты ұстанымын шешу үшін тағы бір арнайы конвенциялық кездесу өткізді. Партия мүшелерінің үштен екісі референдумда "Иә" деп дауыс берді. Бұл партия тарихында алғаш рет Еуропалық келісімді қолдаған жағдай. Үкіметтің 2008 жылғы банктік дағдарыстан кейінгі әрекеті партияның қолдауына айтарлықтай әсер етті, ал 2009 жылғы жергілікті сайлауда ол тек үш округтік кеңес орынды ғана сақтап қалды және дәстүрлі Дублин базасының барлығынан айырылды, тек Балбригган қалалық кеңесіндегі бір орынды сақтап қалды. 2007 жылы Таоишиг Берти Ахерн тағайындаған екі жасыл сенатордың бірі болған Дейрдре де Бурка 2010 жылы партиядан және оның орындығынан кетті, себебі партия оған Еуропалық комиссияда жұмыс табуға көмектесе алмады. 2010 жылдың 23 ақпанында Тревор Сарджент азық-түлік және бау-бақша министрі лауазымынан кетті, себебі сайлаушыны қамтитын қылмыстық іс бойынша Гардаимен байланысқа түскеніне қатысты айыптаулар туды, ал келесі наурыз айында оның орнына Сиаран Куфф тағайындалды. 2010 жылы қоғамдық сауалнамалар көрсеткендей, жасылдардың үкіметтен кетуіне күшті қолдау болды, ал жасылдардың қолдауы тек 2% құрады. 2011 жылдың 23 қаңтарында Жасылдар партиясы Фианна Фейлдің аға коалициялық серігінің басшысы болған Коуэннің кешегі кететіні туралы хабардан кейін онымен кездесті. Содан кейін Жасылдар партиясы коалицияны тоқтатып, дереу оппозицияға өтетінін жариялады. Гормли мен Райан министрлер кабинетінен кетті, ал Куфф және Уайт мемлекеттік министрлер лауазымынан кетті. Жасылдар партиясының басшысы Джон Гормли баспасөз мәслихатында кететінін жариялап: "Біз, Жасылдар партиясы, Фианна Фейл партиялық басшылығына қатысты тұрақты күмәндерді шеше алады деген үмітпен ұзақ уақыт күтіп келдік. Бұл мәселені шешуге әлі мүмкіндік болған жоқ. Біздің шыдамдылығымыз шегіне жетті. 2007 жылдан 2011 жылға дейінгі шамамен төрт жылдық үкіметтік қызметте Жасылдар партиясы бір жынысты жұбайлар үшін азаматтық серіктестікті қабылдауға, маңызды жоспарлау реформасын енгізуге, жаңаруға қабілетті энергия өндірісін күрт арттыруға, прогрессивті бюджеттерге және жалпыұлттық үй жылуын жаңарту схемасына үлес қосты."

Жою, қалпына келтіру және екінші үкімет өкілеттігі

Партия 2011 жылғы жалпы сайлауда сүрініп қалды, оның барлық алты депутаты мандаттарынан айырылды. Партияның 2011 жылғы Сенат сайлауындағы үміткерлері Дэн Бойл мен Ниалл О’Брольхайн болды; екеуі де сайланбады, нәтижесінде 1989 жылдан бері алғаш рет Жасыл партияның Оирехтаста өкілі қалмады. 2011 жылдың 27 мамырында Эмон Райан партия басшысы болып сайланды, Джон Гормлидің орнын басып, ал Кэтрин Мартин кейін партияның жетекшісінің орынбасары болып тағайындалды. 2016 жылғы жалпы сайлауда Райан мен Мартин Дэйлде екі орын алды, ал Грейс О’Салливан Сенаттан орын жеңіп алды. Осылайша Жасыл партия жалпы сайлауда барлық орындарынан айырылып, бірақ кейін келесі сайлауда орындарды қайта жеңіп алған алғашқы ирландтық саяси партия атанды. 2019 жылы жасылдар мамыр айында өткен 2019 жылғы жергілікті сайлаулар мен 2019 жылғы Еуропалық парламент сайлауларында жақсы нәтиже көрсетті, ал сол жылдың қараша айында партия Пиппа Хакетт Сенатқа орын алғанын және Джо О’Брайен 2019 жылғы Дублин Фиңгел сайлауының нәтижесінде партияның сайлау арқылы алғашқы жеңісін жеткізді. 2020 жылғы жалпы сайлауда партия ең жақсы нәтижесін көрсетті, бірінші басымдықтағы дауыстардың 7,1%-ын жеңіп, 12 депутатты қайтарды, бұл соңғы сайлаудан онға артық. Ол Дэйлдегі төртінші ірі партияға айналып, Фианна Фейл және Фине Гейлмен коалиция құрып үкіметке кірді. Райан, Мартин және Родерик О’Горман төрт жасыл министрмен бірге кабинет министрлері болып тағайындалды. Солтүстік Ирландиядағы Жасыл партияның жетекшісі Клэр Бейли коалицияға қарсы шыққан бірнеше жасыл партия мүшелерінің бірі болды. Ол «бұл келісімнің артында тұрған экономикалық және қаржылық жағдайлар ең осал топтардың ең қатты зардап шегуіне әкеледі» деп атап өтті, сондай-ақ «келісім үйсіздік мәселесін шешу және денсаулық сақтауды жақсарту туралы уәдесін орындамайды», «әділетсіз қалпына келтіруді білдіреді» және «климаттық шараларға жеткіліксіз және түсініксіз жол көрсетеді» деді. Партия 2020 жылғы Сенат сайлауында екі сенаторды қайтарды, ал Таоишиг Мишеал Мартин тағы екі сенаторды ұсынды, бұл Оирехтастағы партияның жалпы өкілдігін 16-ға жеткізді. 2020 жылдың шілдесінде Эмон Райан 2020 жылғы Жасыл партия басшылығына сайлауда Кэтрин Мартинді 994 дауыспен 946-ға қарсы 48 дауыс айырмасымен жеңіп, партия басшылығын сақтап қалды. Жалпы сайлаудағы жетістікке қарамастан, партия кейіннен ішкі жанжалдар мен отставкаларға тап болды. 2019 жылғы Еуропалық сайлауда, 2020 жылғы жалпы сайлауда және 2020 жылғы Сенат сайлауында үміткер болған танымал мүшесі Сауэрс МакХью «Жасылдардың» «Файн Гейл» және «Фианна Фейл» партияларымен үкіметке кіргеннен кейін партиядан кетті, өйткені ол бұл партиялардың экологиялық саясатқа деген халықтың ынтасын «әлеуметтік регрессивті» саясатпен байланыстыру арқылы жояды деп сенді. 2020 жыл бойында 4 кеңесші, сондай-ақ «Жас жасылдар» және «Квир жасылдар» жетекшілері де партиядан кетті, олардың барлығы партиядағы зорлық-зомбылықты немесе коалиция мен оның саясатына наразылықты себеп ретінде атады. Отставкаға шыққандардың арасында кеңесшілер Лорна Бог және Лиам Синклер болды, олар 2021 жылдың маусым айында «Рабхарта Глас – Жасыл солшы» деп аталатын жаңа солшыл жасыл партия құрды. 2021 жылы Жасыл партия төрағасы Хейзел Чудың Сенатқа үміткер болуына байланысты ішкі жанжал жалғасты. 2022 жылдың мамыр айында жасыл партияның депутаттары Неаса Хуриган мен Патрик Костелло партиялық талапқа бағынбағандықтары үшін және жаңа Ұлттық аналық ауруханасы мемлекетке толыққанды тиесілі жерге салынуын талап ететін оппозициялық ұсынысқа дауыс бергені үшін алты айға партиядан шеттетілді. Хуриган 2023 жылдың наурызында тағы да 15 айға тоқтатылды, өйткені ол құлатуларға тыйым салуды тоқтату мәселесі бойынша үкіметке қарсы дауыс берді. 2021 жылдың 23 шілдесінде Жасылдардың маңызды саясатының бірі – Климаттық шаралар және төмен көміртекті даму (өзгерістер) туралы 2021 жылғы заңға Президент қол қойды. Заң 2050 жылға қарай таза нөлдік эмиссияға жетудің заңды жолын құрады. Климаттың өзгеруі жөніндегі консультативтік кеңес ұсынған бес жылдық көміртегі бюджеттері көміртегі бейтараптығына жету жолын анықтайды, ал бірінші екі бюджеттің мақсаты 2030 жылға дейін көміртегі эмиссиясын 51%-ға азайту. Бес жылдық бюджеттердің заңдық күші болмайды.

Ішкі топтар

Басқа жасыл партиялар сияқты, оның эко-социалистік/жасыл солшыл және орташа фракциялары бар. Еуропадағы басқа жасыл партиялармен салыстырғанда, 1980-ші және 1990-шы жылдары Ирландияның Жасыл партиясы екі фракцияға бөлінді: «Реалистер» («Реалдар» деп аталды) және «Фундаменталистер» («Фундилер» деп аталды). «Реалистер» саясатта прагматикалық көзқарас ұстануды жақтады, яғни партия мүшелерін сайлау және өзгерістерді енгізу үшін үкіметке өткізу үшін саясаттағы кейбір ұғымдарға келісуді білдірді. «Фундаменталистер» радикалды саясатты қолдады және климаттың өзгеруі салдарының жақындауы келісімге келуге уақыт қалдырмайды деп айтып, прагматизмға шақыруды қабылдамады. 1998 жылы өткен ұлттық конвенцияда көпшілік құраған реалистер мүшелері фундаменталист мүшелердің азшылығын бірнеше дауыспен жеңіп, партия 2007 жылы алғаш рет үкіметке кірді. «Реалистер мен фундаменталистер» арасындағы фракциялық тартыс «Реалистер» үстемдік танытқандықтан азайды. Алайда, кейбір жағдайларда бұл бөлініс тек ұйықтап қалғандай болды. 2019 жылғы жергілікті сайлаулар мен 2020 жылғы жалпы сайлаулардан кейін партияның бұрынғыдан да көп сайланған өкілдері болды, сондай-ақ партия мүшелерінің саны ең жоғары деңгейге жетті. 2020 жылғы Жасыл партия төрағалығына сайлау кезінде Кэтрин Мартиннің кандидатурасының маңызды аспектісі – Мартиннің партиядағы осы адамдардың пікірін қазіргі төраға Эмон Райаннан жақсырақ білдіре алады деген пікірлер болды.

Ұйым

Ұлттық атқару комитеті – партияның ұйымдастыру комитеті. Оның құрамына партия төрағасы Эймон Райан, партия төрағасының орынбасары Кэтрин Мартин, Cathaoirleach Паулин О'Райли, Ұлттық үйлестіруші, Бас хатшы (дауыс беру құқығысыз), Жастар жасылдарының өкілі, қазынашы және партия съезінде жыл сайын сайланатын он мүше кіреді.

Басшылық ұйым

Партияның 2001 жылға дейін ұлттық көшбасшысы болған жоқ. 2001 жылғы 6 қазанда Килкенниде өткен арнайы «Көшбасшылық конвенцияда» Тревор Сарджент Жасыл партияның алғашқы ресми басшысы болып сайланды, ал Мэри Уайт жетекшінің орынбасары болып сайланды. Сарджент 2003 және 2005 жылдары қайта сайланды. Партияның конституциясы жалпы сайлаудан кейін алты ай ішінде көшбасшылық сайлауын өткізуді талап етеді. Сарджент 2007 жылғы жалпы сайлаудан кейін 30-шы Дайлға көшбасшылықтан кетті. Сайлау науқаны кезінде Сарджент партияны «Фианна Фейл» партиясымен бірге үкіметке алып кірмейтінін уәде етті. Сайлау кезінде партия алты орын сақтап қалды, бұл оны «Фианна Фейл» үшін ең ықтимал серіктес етті. Сарджент және партия коалициялық үкімет құру туралы келіссөздер жүргізді; келісімді бекіту үшін 2007 жылдың 12 маусымында өткен мүшелік кездесуінде ол көшбасшы лауазымынан кетуін жариялады. Кейінгі көшбасшы сайлауда Джон Гормли 2007 жылдың 17 шілдесінде Патрисия Маккеннаны 478 дауыспен 263 дауыспен жеңіп, жаңа көшбасшы болды. Мэри Уайт кейіннен жетекшінің орынбасары болып қайта сайланды. Гормли 2007 жылдың шілдесінен бастап 2010 жылдың желтоқсанында Үкіметтен шығу туралы Жасыл партияның шешіміне дейін Қоршаған орта, мұра және жергілікті басқару министрі қызметін атқарды. 2011 жылғы сайлаудағы жеңілістен кейін Гормли Жасыл партияның басшысы ретінде тағы бір мерзімге үміткер болмау ниеті туралы мәлімдеді. 2011 жылдың мамыр айында партия мүшелерінің пошта арқылы дауыс беруі арқылы партияның жаңа жетекшісі болып Эмон Райан сайланды. Монагандық бұрынғы кеңесші Кэтрин Мартин 2011 жылдың 11 маусымында партияның жылдық съезі кезінде Даундық доктор Джон Барри мен бұрынғы сенатор Марк Дириді жеңіп, вице-лидер лауазымына ие болды. Родерик О'Горман партия төрағасы болып сайланды. Жасылдар партиясы 2011 жылғы жалпы сайлауда барлық депутаттық орындарынан айырылды. Партия төрағасы Дэн Бойл мен Деирдра де Бурка 2007 жылы «Фианна Фейл» – «Өндірістік демократтар» – «Жасыл партиясы» үкіметі құрылғаннан кейін Сенатқа Таоишиг ұсынды, ал Ниалл О Брольхиан 2009 жылдың желтоқсанында сайланды. Де Бурка 2010 жылдың ақпан айында отставкаға кетті, оның орнына Марк Дири тағайындалды. Бойль де, О'Брольхиан да 2011 жылғы Сенат сайлауында Сенатқа қайта сайланбады, сондықтан 2016 жылғы жалпы сайлауға дейін «Жасылдар» партиясы Орайхтас өкілдіксіз қалды, онда ол екі орын алды. Райанның басшылығына 2020 жылы үкімет құрудан кейін 2020 жылы жетекші орынбасары Кэтрин Мартин қарсылық білдірді; ол партия мүшелерінің сауалнамасында аздап жеңіске жетті, 994 дауыс (51,2%) 946 дауысқа.

Ирландия және Еуропа саясаты

Жасылдар партиясы Ирландия аралының барлық аймағында ұйымдастырылған, Ирландия Республикасы мен Солтүстік Ирландияда өңірлік құрылымдары бар. Солтүстік Ирландиядағы Жасылдар партиясы 2005 жылы жылдық конференциясында және 2006 жылғы наурызда пошта арқылы өткен дауыс беруде Ирландиядағы Жасылдар партиясының аймақтық серігі болуға дауыс берді. Бұрын Альянс партиясының кеңесшісі болған Брайан Уилсон 2007 жылғы сайлауда Солтүстік Ирландия Ассамблеясына Жасылдар партиясынан алғашқы орынды жеңіп алды. Стивен Агню 2011 жылғы сайлауда осы орынды сақтап қалды.

Дэйл Эирэн

Сайлау жетекшісі 1-ші дауыс беру нәтижесі (%) Орын саны ± Үкімет қараша 1982Жоқ 3,716 0.2 (#6) Парламенттен тыс 1987 7,159 0.4 (#8) Парламенттен тыс 1989 24,827 1.5 (#6) 1 1992 24,110 1.4 (#7) 1997 49,323 2.8 (#5) 1 2002 Тревор Сарджент 71,470 3.8 (#6) 4 2007 96,936 4.7 (#5) 2011 Джон Гормли 41,039 1.8 (#5) 6 Парламенттен тыс 2016 Эмон Райан 56,999 2.7 (#8) 2 2020 155,695 7.1 (#4) 10

Қалалық және округтік жергілікті сайлау

Сайлау ± Жеңілген орын саны Бірінші бағытталған дауыс %1985 Жоқ 7 446 0,5%1991 13 13 32 950 2,4%1999 5 8 35 742 2,5%2004 10 18 71 052 3,9%2009 15 3 44 152 2,3%2014 9 12 27 168 1,6%2019 37 49 96 315 5,6%

Солтүстік Ирландияның заң шығарушы органдары

Сайлау органы жетекшісі 1-ші дауыс беру нәтижесі (%) Орын саны ± Үкімет 1996 Форум Жоқ 3,647 0,5 (#10) Орын жоқ 1998 Ассамблея 710 0.1 (#18) Орын жоқ 2003 2,688 0.4 (#11) Орын жоқ 2007 11,985 1.7 (#7) 1 2011 Стивен Агню 6,031 0.9 (#7) 2016 18,718 2.7 (#7) 1 2017 18,527 2.3 (#7) 2022 Клэр Бейли 16,433 1.9 (#7) 2 Орын жоқ

Вестминстер

Сайлау орындары (Солтүстік Ирландияда) ± Құрамы Жалпы дауыс саны % (Солтүстік Ирландияда) % (Ұлыбританияда) Үкімет1983 Жоқ 451 0,1% 0,0% Орындық жоқ1987 Жоқ 281 0,0% 0,0% Орындық жоқ1997 Жоқ 539 0,1% 0,0% Орындық жоқ2010 Жоқ 3 542 0,5% 0,0% Орындық жоқ2015 Жоқ 6 822 1,0% 0,0% Орындық жоқ2017 Жоқ 7 452 0,9% 0,0% Орындық жоқ2019 Жоқ 1 996 0,2% 0,0% Орындық жоқ

Еуропалық Парламент

Сайлау 1-ші дауыс % Орын +/– 1984 5,242 0,5 (#7) 1989 61,041 3,7 (#6) 1994 90,046 7,9 (#4) 2 1999 93,100 6,7 (#4) 2004 76,917 4,3 (#5) 2 2009 34,585 1,9 (#7) 2014 81,458 4,9 (#5) 2019 190,814 11,4 (#4) 2