Кіріспе

Медиада зорлық-зомбылықтың бейнеленуі

Графикалық зорлық-зомбылық – фильм, теледидар және бейне ойындар сияқты визуальды медиадағы ерекше көзге түсетін, қатыгез және шынайы зорлық-зомбылық актілерін бейнелеуді білдіреді. Ол нақты, симуляцияланған немесе анимациялық болуы мүмкін. Көбінесе ересек көрермендерге арналған, "графикалық зорлық-зомбылық" терминіндегі "графика" – бейнеленген зорлық-зомбылықтың айқын және жасырмай көрсетілуіне сілтеме жасайтын "ашық" сөзінің синонимі.

Ішкі терминдер

Төменде графикалық зорлық-зомбылыққа жататын немесе оған қатысты терминдер тізімделген.

Қалқымалы

"Гор" терминінің анықтамасы – қанды немесе қорқынышты көрініс. Көбінесе жұмыс апаттары, дене мүшелерін қиып-жою және зоосадизм сияқты денеге ауыр зиян келтіретін контентпен байланысты. Бұл термин әдетте "графикалық зорлық-зомбылық" синонимі ретінде қолданылады, бірақ кейбір адамдар мен ұйымдар "гор" және "графикалық зорлық-зомбылық" терминдерін ажыратады. Мысалы, Adobe Inc. компания өз жарияланым қызметінде "гор" және "графикалық зорлық-зомбылық" терминдерін бөліп қарастырады. Тағы бір мысал – The Verge жаңалық сайты. Ол LiveLeak жабылуы туралы хабарлағанда "гор" және "зорлық-зомбылық" терминдерін ажыратады. "Гор" видеоларын тарату көбінесе заңсыз.

Жарақат

Hurtcore, "hardcore" және "hurt" сөздерінің бірігуі, бұл бала порнографиясының ерекше экстремалды түрі, әдетте балаларды жыныстық қорлаумен байланысты қорлау, денеге зиян келтіру және адам өлтіру.

Графикалық және деректі фильмдер

Кейбір деректі фильмдер мен фотосуреттерде көрсетілімдік зорлық-зомбылық кездеседі. Соғыс пен қылмыс – көрсетілімдік деректі фильмдер мен түсірілімдердің мысалдары. Қанды-жойқын контенттен өзгеше, көрсетілімдік деректі фильмдер мен түсірілімдерді тарату заңды, алайда мұндай фильмдер мен деректі фильмдерді жариялау пікірталас пен наразылықтарға себеп болды.

Медиа

Графикалық зорлық-зомбылық әдетте әртүрлі зорлық-зомбылық әрекеттерін нақты және цензураланбаған түрде бейнелеуден тұрады. Көбінесе кіретін бейнелеулерге кісі өлтіру, қауіпті қарумен шабуылдау, өлімге немесе ауыр жарақатқа әкелетін оқиғалар, өзін-өзі өлтіру және азаптау жатады. Барлық жағдайда, зорлық-зомбылықтың және келтірілген зақымның нақтылығы оны «графикалық» деп тануға себеп болады. Көркемдік бейнелеулерде реализм сезімін күшейту үшін тиісті реалистік сюжеттік элементтер (мысалы, қан эффектілері, реквизиттер, CGI) көбінесе қосылады. «Графикалық» деп танылуы үшін бейнеленген зорлық-зомбылықтың сипаты ерекше және қорғалмаған болуы керек; мысалы, жарасынан қан ағып, жерге құлап жатқан адамның бейнесі. Графикалық зорлық-зомбылық көрерменнің көзқарасына және оның көрсетілу тәсіліне байланысты, қатты эмоцияларды оятуға қабілетті – қызығушылықтан бастап, толыққанды жирену мен қорқынышқа дейін. Ересектерге арналған «әрекет» жанрында белгілі бір деңгейдегі графикалық зорлық-зомбылық кең таралған, және ол мақсатты аудиторияның эмоцияларын ояту үшін мұқият ойластырылған көлемде және тәсілде ұсынылады, бірақ оларды жирендірмейді немесе жек көріндірмейді. Ең экстремалды және қайтпас зорлық-зомбылық актілері (әдетте мүшелерді қиып-жоюмен байланысты) қорқыныш жанрында қорқыныш пен шок сезімдерін күшейту үшін жиі қолданылады (көрермендер осы сезімдерді іздеп отырады деп есептеледі). Бұл өте даулы тақырып. Көптеген адамдар графикалық зорлық-зомбылыққа ұшыраудың адамды зорлық-зомбылық жасауға бейімдеуіне әкелетініне сенеді. Ол кейбір жағдайларда цензураға, ал басқаларында реттеуге алып келді. Атап айтарлық жағдай – 1994 жылы АҚШ ойын-сауық бағдарламалық қамтамасыз ету рейтингтік кеңесінің құрылуы. Көптеген елдер қазір теледидар, фильмдер және бағдарламалық жасақтамаларды бағалау комиссияларынан әртүрлі деңгейдегі келісімді талап етеді, алдында олар жұмыстың жариялануына рұқсат беруі керек. Екінші жағынан, кейбір сыншылар зорлық-зомбылық контентін көрудің «әлеуметтік емес ой-сезімдерді босатуға мүмкіндік беретін қанағаттанарлық жол» болатынын айтады.

Фильм

Көбінесе қорқынышты, әрекет және қылмыс фильмдерінде графикалық зорлық-зомбылық жиі қолданылады. Мұндай фильмдердің бірнешеуі зорлық-зомбылық мазмұны үшін кейбір елдерде көрсетілуіне тыйым салынған. Снаф фильмдері зорлық-зомбылықты ең шектен тыс деңгейге жеткізеді, себебі азаптау мен кісі өлтіру көріністері нақты болып келеді, емес, симуляцияланбайды. Фильмдердегі зорлық-зомбылық жаңа тақырып емес, жақында Америка педиатрия академиясының жылдық конференциясында ұсынылған зерттеуде супергерой фильмдеріндегі "жақсы жігіттер" орташа есеппен жаман жігіттерден де зорлыққа бейім екені және бұл жас көрермендерге теріс әсер ететіні көрсетілді.

Ақпарат құралдары

Телевизия мен интернет-видеоларда зорлық актілері жиі көрсетіледі. Бұл көрсетімнен бұрын, кейбір көрермендерге бейнематериалның мазасыздық тудыруы мүмкін екенін ескертетін хабарлама берілуі мүмкін. Кейде графикалық бейнелер, суреттің бір бөлігін бұлыңдыру немесе жабу, зорлық көріністерін тізбектен алып тастау, немесе фильмнің белгілі бір бөліктерін көрсетуден шығару арқылы цензураланады.

Музыкалық бейнелер

Соңғы уақытта музыкалық клиптерде графиктік және қанды зорлық-зомбылық көріне бастады, мысалы, британдық рок-вокалисі Робби Уильямстың "Rock DJ" әнінің өзін-өзі мүшелеп алуды бейнелейтін даулы музыкалық клипі. "Thirty Seconds to Mars" американдық рок-тобының "Hurricane" және американдық "Nine Inch Nails" индустриалды рок-тобының "Happiness in Slavery" әндерінің музыкалық клиптері де күшті зорлық-зомбылықты қамтиды. Американдық deathgrind тобы "Cattle Decapitation"-ның "Forced Gender Reassignment" әнінің музыкалық клипінде соншалықты ауыр графиктік зорлық-зомбылық көрсетілгендіктен, ол YouTube және Dailymotion сияқты көптеген танымал видео хостинг платформаларында жарияланбаған, тек Vimeo-да ғана қолжетімді.

Бейне ойындар

Видео ойындардағы зорлық-зомбылық әрдайым дау-дамайдың орталық тақырыбы болған. Видео ойындардағы зорлық-зомбылықтың пассивті емес, интерактивті болуына байланысты, Дейв Гроссман және Джек Томпсон сияқты сыншылар балаларды бейэтикалық әрекеттерге дағдыландырады деп санайды. Олар бірінші тұлға атыс ойындарын "кісі өлтіру симуляторы" деп атаса да, бұл пікірді нақтылайтын ешқандай дәлел табылмады. Мысалы, кейіпкер өлтірілген кезде ішкі органдардың, ет пен сүйектің кішкентай немесе үлкен бөліктері – "гибс" (гиббттердің қысқартылған түрі) көрсетіледі.

Интернет

Интернетте "гор" деп аталатын нақты, графиктік зорлық-зомбылықтың жазбаларына арналған бірнеше сайттар бар, мысалы, Bestgore.com және Goregrish.com. Бұған қоса, Reddit, imageboards және 4chan сияқты көптеген контент жинақтаушы сайттардың өзінде осындай контентке арналған немесе оны рұқсат ететін қосалқы сайттар бар. Кейбір сайттар мұндай материалды "NSFL" ("өмірге қауіпті емес") деген интернет жаргонымен міндетті түрде белгілеуді талап етеді. Мұндай медиада соғыстың, көлік апаттарының және басқа да оқыс оқиғалардың, денені кесудің, өзіне-өзі қол жұмсаудың, терроризмнің, кісі өлтірудің немесе атылудың шынайы кадрлары көрсетілуі мүмкін.