Кіріспе

Польшалық тарихшы (1907–1992)

Стефан Киневич (20 қыркүйек 1907, Дерешевичиде туған – 2 мамыр 1992, Констанцинде қайтыс болған) – Польша тарихшысы және университет профессоры, Польшаның 19 ғасыр тарихына арналған еңбектерімен белгілі. Әртүрлі университеттерде жұмыс істеген кезінде ол бірнеше буын польшалық тарихшыларды тәрбиеледі, ал Польша тарихының соңғы екі ғасырына қатысты пікірлері қазіргі ғылыми зерттеулерде әлі де маңызды.

Өмір

Стефан Киниевич 1907 жылғы 20 қыркүйекте Полесьедегі Дерешевичи ауылындағы отбасылық үйінде дүниеге келді. 1930 жылы ол Познаньдегі Адам Мицкевич университетінің тарих факультетін бітірді, онда Марсели Гандельсман мен Адам Скальковскийтің басшылығымен оқыды, олар екеуі де сол дәуірдегі ең көрнекті тарихшылардың қатарында болды. 1934 жылы докторлық диссертациясын қорғап, Варшавадағы қаржы архивінде тарихшы болып жұмыс істей бастады. Соғысқа дейінгі еңбектерінің ішінде Ұлттар көктемі кезіндегі Познаньдегі поляк қоғамын зерттеу (1935 жылы жарияланды) және Адам Сапиеханың өмірбаяны (1939 жылы жарияланды) бар. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін ол Варшавада қалды, онда Армия Крайова штабының Ақпарат және насихат бюросының мүшесі болды. 1944 жылғы Варшава көтерілісінің сәтсіз аяқталуынан кейін ол тұтқынға алынып, Дахау концлагеріне жіберілді, азат етілгенге дейін онда қалды. Соғыстан кейін ол Польшаға оралып, Варшава университетін қайта құруға қатысты. 1946 жылы хабилитация алғаннан кейін профессордың орынбасары, ал 1949 жылдан бастап – профессор болды. 1958 жылы ол толық профессор атанды. 1953-1968 жылдары Польша Ғылым академиясының Тарих институтымен ынтымақтастық жасады, ал 1970 жылы ПАН-ның толық мүшесі болды. 1976 жылы Венгрия Ғылым академиясының құрметті мүшесі болып танылды. Люблин университетінің құрметті докторлық дәрежесімен марапатталған Киниевич 1992 жылғы 2 мамырда Варшава маңындағы Констанцин қаласында қайтыс болды және Повузки зиратында жерленді. Оның ұлы Ян Киниевич (1938 жылы туған) – гуманитарлық ғылымдар профессоры, Иберия тану маманы және Польшаның Испаниядағы бұрынғы елшісі.