Кіріспе

Халықаралық коммерциялық емес жануарларды қорғау ұйымы

Дүниежүзілік жануарларды қорғау, бұрын Жануарларды қорғаудың әлемдік қоғамы (WSPA) деп аталған, 1981 жылдан бері қызмет етіп келе жатқан халықаралық коммерциялық емес жануарларды қорғау ұйымы. Бұл қайырымдылық қорының мақсаты – жануарларды қорғау арқылы олар үшін жақсы әлем құру. Ұйымның Африка, Азия, Еуропа, Латын Америкасы және Солтүстік Америкада аймақтық орталықтары мен 14 елде кеңселері бар. Штаб-пәтері Лондон қаласында орналасқан.

Тарих

Бұл ұйым бұрын Дүниежүзілік жануарларды қорғау қоғамы (WSPA) деп белгілі болған. Бұл, 1981 жылы жануарлар әл-ауқатын қорғаумен айналысқан екі ұйымның бірігуі нәтижесінде құрылды: 1950 жылы құрылған жануарларды қорғау жөніндегі дүниежүзілік федерация (WFPA) және 1959 жылы құрылған жануарларды қорғау жөніндегі халықаралық қоғам (ISPA). 2014 жылдың маусым айында бұл қайырымдылық қоры Дүниежүзілік жануарларды қорғау ұйымы (World Animal Protection) болып өзгерді.

Жабайы жануарлар

1985 жылы WSPA Франция мен Испания қалаларында бұқа күресін тыйым салу үшін науқан бастады. 1990 жылдары қайырымдылық Грекия, Түркия және Үндістанда аю билеуді тоқтатуға көмектесті. Үндістанда қайырымдылық ұйымы бұрын саудада қолданылған аюларға арналған паналау орталығын құрды. 2013 жылдың қыркүйегінде BBC жүргізген тергеуден кейін, қайырымдылық ұйымы цивет кофесін қоршауларда сатуға қарсы науқан бастады. Осыдан кейін бірнеше саудагерлер циветтерде жасалған кофе сатуды тоқтатты. Қайырымдылық Азияда аюдың өтін алуды тоқтату үшін күреседі. Пәкістанда олар заңға өзгеріс енгізу арқылы аюларды жеммен жеңістіруді тоқтатуға жұмыс істейді, аю иелеріне балама кәсіптер ұсынады және аюларды жеммен жеңістіруден құтқарылған аюларды арнайы салынған паналау орталығында орналастырады.

Жануарлар қауымдастығы

Ұйым көптеген елдерде құтыру ауруын жою үшін жасалып жатқан қатыгездікпен үйсіз иттілерді өлтіруді тоқтатуға жұмыс істеп жатыр. Ұйымның пікірінше, құтыру ауруын жоюдың жалғыз тиімді жолы – вакцинация бағдарламалары, және үкіметтермен бірлесіп осы бағдарламаларды іске асырады. 2012 жылы Қытайдың Шаньси, Гуйчжоу және Анхуй провинцияларында Қытайдың жануарлар ауруларын бақылау орталығымен бірлесіп, жаппай вакцинация бағдарламасы басталды; 2014 жылдың маусым айына дейін 750 ветеринар дәрігер оқытылды және 90 000-нан астам ит вакцинацияланды, сондай-ақ Непалдың Катманду қаласында да жұмыс жүргізілді. Екінші бағыт – үйсіз иттілердің санын басқару, білім беру, заңнаманы жақсарту, иттің тіркеуі мен идентификациясы, стерилизация және контрацепция, уақытша бағыну орындары мен қайта орналастыру орталықтары сияқты тиімді және адамгершілік әдістер арқылы. Олар үкіметтерге бағдарламаны жобалауға, оның іске асырылуын бақылауға және бағалауға көмектеседі, бұл модельді 2007 жылдың қараша айында Халықаралық серіктес жануарларды басқару коалициясы (ICAM Coalition) жасаған «Адамгершілікпен иттің популяциясын басқару жөніндегі нұсқаулық» құжатында келтірілген, және ұйым осы коалицияның мүшесі болып табылады. Бағдарламаларға көбінесе үйсіз мысықтар мен иттілерге, сондай-ақ ветеринариялық көмек алуға мүмкіндігі жоқ адамдарға арналған мобильді клиникалар сияқты ветеринариялық қызметтер кіреді. Аталған жануарлар стерильденіп, вакцинацияланады және қажетті басқа да ветеринариялық көмек көрсетіледі. Мұндай бағдарламалар Шри-Ланка, Занзибар, Колумбия, Бразилия, Коста-Рика, Сьерра-Леоне және Балиде жүзеге асырылады. Тағы бір маңызды бағыт – Батыс жағалаудағы жұмыс жануарларына (аттар, есектер және қашырлар) көмек көрсету, мұнда мобильді клиникалар қараусыздық пен қатыгездік белгілерінің күшеюін байқады.

Апаттардағы жануарлар

Бұл қайырымдылық ұйымының Азия мен Латын Америкасында төтенше жағдайларға жауап беретін топтары бар. Апаттан кейін олар ең зардап шеккен аймақтарға барып, жануарларға шұғыл ветеринариялық көмек көрсетеді, азық-түлік таратады және мүмкіндігінше жануарларды иелерімен қайта қосады. Бұл жұмыс, әсіресе дамып келе жатқан елдерде маңызды, себебі сол елдердің тұрғындары жануарларды тамақ, көлік және кіріс көзі ретінде пайдаланады. Қайырымдылық ұйымы сондай-ақ, апаттарға бейім аймақтардағы үкіметтермен және жергілікті жануарларды қорғау ұйымдарымен бірлесіп, ұлттық ескерту жүйелерін құру және апат болған жағдайда жануарларды қалай қорғау керектігін үйрету бойынша жұмыс жүргізеді. 2013 жылдың қараша айында «Хайян» тайфунынан кейін Филиппинде төтенше жағдайға жауап беру жұмысы кезінде ұйым BBC деректі фильміне түсірілді, ол «Апат аймағындағы ветеринарлар» деп аталды. Бағдарлама 2014 жылдың 28 сәуірінде BBC Two арнасында көрсетілді.

Мал шаруашылығындағы жануарлар

Дүниежүзілік жануарларды қорғау ұйымы шаруашылық жануарлардың әл-ауқатын жақсарту үшін үкіметтермен, азық-түлік кәсіпорындарымен және фермерлермен жұмыс істейді. Олар жалғанған халықты жоғары әл-ауқат стандарттарына сәйкес өнімдерді сатып алуға ынталандырады. 2013 жылы қайырымдылық ұйымы Compassion in World Farming ұйымымен бірлесіп, шаруашылық жануарларының әл-ауқатын бағалау бойынша бизнес-бенчмарк (BBFAW) құрды. The Guardian газетінің мәліметінше, бенчмарк іске қосылғаннан бері шаруашылық жануарларының әл-ауқаты жөніндегі саясатты жариялаған компаниялардың саны 10 пайызға артты.

Дүниежүзілік жануарлардың әл-ауқаты

Бұл қайырымдылық ұйымы жануарлардың әл-ауқаты туралы жалпыға бірдей декларация қабылдануы үшін күш салуда. 2013 жылы олар Біріккен Ұлттар Ұйымын ауыл шаруашылығы және төтенше жағдайлардың қаупін азайту мәселелері бойынша Бас Ассамблеяның екі қарарына жануарлардың әл-ауқаты туралы мәтін енгізуге сәтті көндірді. 2017 жылы World Animal Protection ұйымының жүргізген тергеуі әлеуметтік желілерде зиянды жануарлармен түсірілген селфилердің күрт өскенін көрсетті. Instagram, World Animal Protection халықаралық үкіметтік емес ұйымының тергеуінен кейін, бұл мәселені шешу үшін шаралар қабылдауға уәде берді. 2017 жылы Instagram-дағы екі блогер, Сал Лавалло мен Джессика Набонго Габонда сирек кездесетін панголиннің желініп жатқан видеосын тікелей эфирде көрсетті. 2020 жылға дейін жануарларға қатыгездік көрсетуші бейнелер мен жазбалар, сондай-ақ жойылып бара жатқан түрлерді пайдалануға тыйым салынбады.

Жаннет Макдермот сыйлығы

2015 жылы Дүниежүзілік жануарларды қорғау ұйымы Оңтүстік Африканың Жануарларға қатыгездіктің алдын алу жөніндегі ұлттық қоғамдар кеңесінің (NSPCA) атқарушы директоры Марселл Мередитті және Дүниежүзілік жануарларды қорғау ұйымының бұрынғы кеңес мүшесін жануарлардың әл-ауқаты үшін Жаннет Макдермот сыйлығымен марапаттады. Бұл сыйлық 1996 жылы Канадада Дүниежүзілік жануарларды қорғау ұйымы тарапынан "өмірін жануарлардың әл-ауқатын қорғауға арнаған адамды құрметтеу үшін" құрылған. WAP Канада төрағасы Доминик Беллемар: «Марселл соңғы он жыл бойы жануарлардың әл-ауқаты үшін керемет жұмыс істеді. Ол халықаралық аренадағы тәжірибесін Африкадағы жануарлардың әл-ауқатын жақсартуға пайдаланды. Оның барлық еңбегі мен берілгендігі үшін оған шын жүректен алғыс айтамын» деді.