Кіріспе

Адамдар мен жануарлардың қатыгездікке немесе басқа да себептерге байланысты азап шегуін тоқтатуға бағытталған топ – бұл топтың түрін сипаттайтын термин. Адамгершілік қоғам – жануарларға қатыгездікті тоқтатуға мақсат қойған ұйым. Көптеген елдерде бұл термин көбінесе жануарларға қатыгездіктің алдын алу қоғамы (SPCA) үшін қолданылады. Ұлыбританияда және тарихи тұрғыдан АҚШ-та мұндай қоғамдар су жолдарында құтқару, алдын алу және қалпына келтіру қызметтерін көрсетеді, сондай-ақ адам өмірін құтқарып қалғандары үшін марапаттар тағайындауы мүмкін (мысалы, Глазго Адамгершілік қоғамы және Массачусетс Адамгершілік қоғамы).

Австралия

Жануарларға қатыгездіктің алдын алу жөніндегі алғашқы қоғам (SPCA), британдық Корольдік жануарларға қатыгездіктің алдын алу қоғамының (RSPCA) үлгісінде, 1871 жылы Викторияда құрылды. Одан кейін 1873 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс, 1875 жылы Оңтүстік Австралия, 1878 жылы Тасмания, 1883 жылы Квинсленд, 1892 жылы Батыс Австралия, 1955 жылы Австралия астанасы аумағы және 1965 жылы Дарвин қосылды. 1920 жылы Батыс Австралия SPCA-сына Корольдік жарлық берілді, содан кейін 1923 жылы NSW SPCA, 1937 жылы Оңтүстік Австралия, 1955 жылы Квинсленд, 1956 жылы Тасмания және 1956 жылы Виктория қоғамдарына берілді. 1981 жылы саясат мәселелерінде ұлттық дауыс беру және жануарлардың әл-ауқаты жөніндегі мәселелерде федералды үкіметке кеңес беру үшін ұлттық ұйым – RSPCA Австралия құрылды.

Канада

Канададағы алғашқы SPCA 1869 жылы Монреальде құрылған Канадалық SPCA болды. Басқа қоғамдар аймақтық деңгейде дамыды және қазір 123 қоғам федералдық деңгейде Канадалық Гуманистік Қоғамдар Федерациясы арқылы ұсынылады.

Жаңа Зеландия

Британдықтар өздерімен бірге Англия заңдарын алып келді, сондай-ақ Жаңа Зеландия 1835 жылы Англияның "Жануарларды қорғау туралы" заңын қабылдады. Бұл заң 1878 жылы Жаңа Зеландияның өз "Жануарларды қорғау туралы" заңымен алмастырылды, ал 1882 жылы Дунединде алғашқы SPCA құрылды, одан кейін басқа қоғамдар да құрылды. 1933 жылы барлық қоғамдар федерация болып бірікті, ол қазіргі Жаңа Зеландияның Жануарларға қатыгездіктің алдын алу жөніндегі Корольдік қоғамына дейін өсті. Жаңа Зеландияның Гуманитарлық қоғамы 1975 жылы тіркелген қайырымдылық ұйымы ретінде құрылды.

Ұлыбритания

Бірінші гуманистік қоғамдар Ұлыбританияда құрылды. Олардың қатарына 1774 жылы Корольдік гуманистік қоғам, 1790 жылы Глазго гуманистік қоғамы және 1824 жылы Жануарларға қатыгездіктің алдын алу жөніндегі Корольдік қоғам (RSPCA) кірді. Корольдік гуманистік қоғам – адам өмірін құтқарудағы батылдыққа байланысты іс-әрекеттері үшін, сондай-ақ жандандыру арқылы өмірді қайта жаңғырту үшін сыйлықтар тартатын қайырымдылық ұйымы. Құрылғаннан бері бұл қоғам 85 000-нан астам сыйлық берген. Ұлыбританиядағы маңызды жануарларды қорғау қоғамдары – RSPCA және оның бөлімшелері, Шотландиядағы Жануарларға қатыгездіктің алдын алу қоғамы (SSPCA) және Ольстердегі Жануарларға қатыгездіктің алдын алу қоғамы (USPCA). Сонымен қатар, 1917 жылы кедейлердің ауру және жарақат алған жануарларын емдеу мақсатында құрылған Халықтық ауру жануарлар диспансері (PDSA) және табиғаттағы жануарларды, жұмыс жануарларын және үй жануарларын құтқаруға бағытталған көптеген басқа да қайырымдылық ұйымдары бар.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-тағы алғашқы SPCA – 1866 жылы Генри Берг Нью-Йорк қаласында құрған Жануарларға қатыгездіктің алдын алу жөніндегі американдық қоғам (ASPCA) болды. Екі жыл өткен соң, Бостон қаласында Джордж Торндайк Ангел, Джон Куинси Адамс II, Ральф Уолдо Эмерсон, Генри Солтонсталл және Уильям Гордон Велд кіретін топ жануарларға қатыгездіктің алдын алу жөніндегі Массачусетс қоғамын құрды. Басқа ұлттық, жануарларды бағып-қағуға арналмаған ізгілік қоғамдарының мысалдары: 1877 жылы балалар мен жануарларға қатыгездік жасауды болдырмау мақсатында жергілікті ұйымдар желісі ретінде құрылған Америкалық Адамгершілік қауымдастығы. АҚШ-тың Игілік Қоғамы (HSUS) 1954 жылы құрылды.

Ұлттық және жергілікті гуманистік қоғамдар

АҚШ-тағы адамгершілік қоғамдары HSUS немесе ASPCA сияқты ұқсас аталатын ұлттық ұйымдардан тәуелсіз. Жергілікті ұйымдар негізінен жануарларды баптаумен, асырап алумен және эвтаназия жасаумен айналысса, бұл ұлттық ұйымдар кіші, тәуелсіз топтардың мүмкіндіктерінен асып түсетін, кең ауқымды мәселелерді үйлестіріп, шешеді. HSUS жергілікті адамгершілік қоғамдарын басқармайды, бақыламайды немесе қаржыландырмайды. Ол гранттар беру, жануарларға күтім жасайтын мамандарды оқыту, күтім стандарттарын әзірлеу және бағалау қызметтерін ұсына отырып қолдау көрсетеді. HSUS апат жағдайларында және жаппай жануарларды құтқару операцияларында баспаналармен жиі жұмыс істейді, құтқарылған жануарларды бағалауға, сұрыптауға, күтуге, тасымалдауға және емдеуге көмектеседі. HSUS animalheltering.com веб-сайтын жануарларға күтім жасайтын мамандар үшін ұстап тұрады және 12 300 баспана мен құтқару тобы жазылған Animal Sheltering журналын екі айда бір рет шығарады. HSUS баспаналар мен жануарларды асырап алуды жеке немесе басқа жануарларды қорғау қайырымдылық ұйымдарымен бірлесіп ұлттық деңгейде насихаттайды. Shelter Pet жобасы – HSUS, Maddie's Fund және Ad Council бірлесіп құрған, баспаналар туралы хабардарлықты арттыру және асырап алуға ынталандыру мақсатындағы кәсіпорын.