Кіріспе
Корольдік теңіз күштерінің адмиралы адмирал сэр Том Спенсер Вон Филлипс (19 ақпан 1888 – 10 желтоқсан 1941) – Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда қызмет еткен Корольдік теңіз күштерінің офицері. Оны бойының аласа болуына байланысты "Басбармақ Том" деп атаған. Ол Жапонияның Малайзияны басып алу кезінде Force Z күштеріне қолбасшылық еткенімен ең жақсы танымал, онда ол өзінің флагманымен бірге суға батып кетті. Филлипс Екінші дүниежүзілік соғыста шайқаста қаза тапқан ең жоғары ранкті одақтас офицерлерінің бірі болды.
Admiral Sir Tom Spencer Vaughan Phillips, (19 February 1888 – 10 December 1941) was a Royal Navy officer who served during the First and Second World Wars. He was nicknamed "Tom Thumb", due to his short stature. He is best known for his command of Force Z during the Japanese invasion of Malaya, where he went down with his flagship, the battleship Phillips was one of the highest ranking Allied officers killed in battle during the Second World War.
Ерте өмір және жеке өмірі
Филипс Корольдік артиллерия полковнигі Томас Воган Винн Филипстің және адмирал Алгернон де Хорсидің қызы Луиза Мэри Аделина де Хорси Филипстің ұлы болған. Филипс Корнуоллдағы Будеден шыққан леди Филипске үйленген.
Әскери-теңіз карьерасы
Филипс 1903 жылы Стуббингтон Хаус мектебінде білім алғаннан кейін теңіз кадеті ретінде Корольдік флотқа қосылды. 1904 жылы мичман болды және кемеде тәлім алды. 1908 жылдың 9 сәуірінде кіші лейтенант, ал 1909 жылдың 20 шілдесінде лейтенант болып тағайындалды. Бірінші дүниежүзілік соғыста Филипс Жерорта теңізінде және Қашық Шығыста эсминецтерде қызмет етті. 1916 жылдың 15 шілдесінде лейтенант-коммандер болып тағайындалды. Бұл тергеу "алғашқысына қарағанда әлдеқайда толыққанды болды, апатқа куә болған барлығы 176 адамнан жауап алынды".
Z күші
Филипс 1941 жылдың соңында Қытай станциясының бас қолбасшысы болып тағайындалды, бұл шешім Корольдік теңіз күштерінің жоғары эшелондарында наразылық тудырды, себебі оны "кабинеттік адмирал" деп есептеген. Ол адмирал шеніне көтеріліп, 1941 жылдың 25 қазанында Сингапурға штаб-пәтеріне бет алды. Ол сол кезде "G" күштері деп аталған теңіз күштерімен бірге сапарлады, оның құрамында жаңа линкор флагманы, Бірінші дүниежүзілік соғыстың қатысушысы болған крейсер, және төрт эсминец кірді. Кемелерді орналастыру Уинстон Черчилльдің шешімі болды. Бірінші теңіз лорды, флот адмиралы сэр Дадли Паунд, және кейіннен оның досы, Оңтүстік Африканың премьер-министрі, фельдмаршал Ян Сматс, Дурбаннан Сингапурға аттанған HMS Repulse экипажына сөз сөйлеген кезде капиталдық кемелердің тағдырын болжады, оған қарсы ескерту жасады. Жаңа авианосецтің де Сингапурға баруы жоспарланған, бірақ ол Батыс Индиядағы алғашқы сапарында қағылып, Англиядан қалған кемелермен бірге сапарға шығуға дайын болмады. Филипс пен кемелер 1941 жылдың 2 желтоқсанында Сингапурге келді, онда олар Force Z деп қайта аталды. Жапондықтар 8 желтоқсанда 1941 жылы, Пёрл-Харборға шабуыл жасаған күні (Халықаралық дата сызығының арғы жағында), Малайяға соғыс жарияламастан қонды. Жапондықтар үш бағытта бірдей шабуыл жасап, Корольдік әуе күштерінің барлық қолда бар құрлықтағы истребителінің назарын аударуға және оларға дайын болған кезде Филипсті әуеден қорғанышсыз қалдыруға үміттенеді; және ол тура осы тұзаққа түсті. Филипс жапондық конвойларды тоқтатып, олардың әрі қонуына жол бермеуді көздеді. Флотқа шығар алдында ол былай деді: "Біз қиындық іздеп келеміз, және оны табуымыз сөзсіз. Біз ертең жаудың көліктерін тоқтатып, жапондық "Конго" соғыс кемесімен кездесеміз деп үміттенеміз". Түн ортасынан кейін Филипс штабының бастығы радиоарнасы арқылы Корольдік әуе күштерінің құрлықтағы операцияларға қолдау көрсетумен тығырыққа тіреліп, адмирал Сингора маңында әуеден қорғаныс күте алмайтынын хабарлады. Жапондық ауыр бомбалаушылары Оңтүстік Индокитайда болды, және генерал Дуглас Макартур генерал Льюис Х. Бреретонның B-17 Flying Fortress ұшақтарын олардың базаларына шабуыл жасау үшін жіберуді сұрады. Осы кезде жапондық басқыншы күштері Таиландтың түйіспелі бөлігінде жақсы орныққан, ол бұрыннан берілген болатын. Британдық Малайядағы Кота-Баруда британдық және жергілікті әскерлердің аяусыз шайқасы болды. Бірақ британдық кемелер келген кезде, мүмкіндік өткен еді; осал көліктер базаға қайтып келді. Адмирал Филипс мұны түсінбеді. 18:30-да ауа райы ашылып, флагманнан үш жапондық теңіз барлау ұшағы көрінді, Филипс өзінің орны қауіпті және тұрақсыз екенін түсінді. Ол өкінішпен Сингапурға қайта оралу үшін жылдамдықты арттырды. Филипс оңтүстікке қарай жүзіп бара жатқанда Сингапурдан келген хабарлар Малайя жағалауларындағы апаттың жақындап келе жатқанын көрсетті. Британдық армия жылдам кері шегіп жатты. 9 желтоқсанның түн ортасынан сәл бұрын Кота-Бару мен Сингапурдың арасында орналасқан Куантанға жаудың қонғаны туралы хабар келді. Филипс Сингапурға төнетін қауіпті ескере отырып, Куантанға шабуыл жасауға шешім қабылдады. Олар осы міндетті орындау үшін Флоттық қорғаныс эскадрильясы болып тағайындалды, және ұшқыш лейтенант Тим Вигорс Force Z қолданатын радио процедураларын алды. Соғыстан кейін Вигорс адмирал Филипсті әуе көмегін шақырмағаны үшін ашуланды. 15 ақпанда Персиваль өзінің қалған 85 мың британдық, үнді және австралиялық әскерін жапондықтарға тапсырды, бұл британдық тарихындағы ең ірі капитуляция болды. Филипс әуеден қорғаныссыз жүруге қатысты шешімі туралы теңіз тарихшысы Сэмюэл Элиот Морисон былай деп жазды: "Соғыста шешім қабылдаушылар үнемі белгілі бір тәуекелдерді ықтимал пайдаға қарсы өлшейді. [АҚШ] адмиралы Харт жаушылық әрекеттердің басында жапондық коммуникацияларды бұзу үшін өзінің шағын соққы күшін Лусонның солтүстігіне жіберуді ойлады, бірақ жау әуеде басымдық алғандықтан, оның кемелеріне төнген қауіп ықтимал пайдадан асып түседі деп шешті. Адмирал Филипс Малайяда дәл осындай мәселеге тап болды. Ол Сиам шығанағына барып, кемелерін Индокитайдан әуе шабуылына ұшыратып, жаудың қоныс аудару күштерімен байланысын бұзуға батылады ма? Ол тәуекелге бел буды. Корольдік әуе күштері мен британдық армия өмірі үшін күресіп жатқанда, Корольдік теңіз күштері бейкүнделікпен тікелей тұру арқылы өзінің дәстүріне адала алмайды". Филипс аты Плимут теңіз ескерткішіне жазылған, Англияның Плимут қаласында.
The deployment of the ships was a decision made by Winston Churchill. He was firmly warned against it by the First Sea Lord, Admiral of the Fleet Sir Dudley Pound, and later by his friend, Field Marshal Jan Smuts, Prime Minister of South Africa, who prophesied the fate of the capital ships, when he addressed the crew of HMS Repulse just before she left Durban for Singapore. It was intended that the new aircraft carrier would also travel out to Singapore, but she ran aground on her maiden voyage in the West Indies, and was not ready to sail from England with the other ships. Phillips and the vessels arrived in Singapore on 2 December 1941, where they were re designated Force Z. Without a formal declaration of war, the Japanese landed in Malaya on 8 December 1941, on the same day as the attack on Pearl Harbor (on the other side of the International Date Line). The Japanese, by striking at three points almost simultaneously, hoped to attract all available land based fighters of the Royal Air Force and leave Phillips without air cover when they were ready for him; and he steamed right into this trap. Phillips hoped to intercept any further Japanese convoys to prevent the landing of more troops. He signalled his fleet upon departure, "We are out looking for trouble, and no doubt we shall find it. We hope to surprise the enemy transports tomorrow and we expect to meet the Japanese battleship Kongō." Shortly after midnight, Phillips's chief of staff radioed that the Royal Air Force was so pressed by giving ground support to land operations that the Admiral could expect no air cover off Singora. Japanese heavy bombers were already in southern Indochina, and General Douglas MacArthur had been asked to send General Lewis H. Brereton's B 17 Flying Fortresses to attack their bases. By this time, the Japanese invasion force was already well established in the peninsular section of Thailand, which had already surrendered. At Kota Bharu within British Malaya, there was bitter fighting in a series of rear guard actions fought desperately by British and native troops. But by the time the British warships arrived, their opportunity had passed; the vulnerable transports were already returning to base. Admiral Phillips did not realize this. At 18:30, when the weather cleared and three Japanese naval reconnaissance planes were sighted from the flagship, Phillips realized that his position was precarious and untenable. Reluctantly, he reversed course to return to Singapore at high speed. As Phillips steamed south, dispatches from Singapore portrayed impending doom on the shores of Malaya. The British Army was falling back fast. Shortly before midnight on 9 December, word came through of an enemy landing at Kuantan, halfway between Kota Bharu and Singapore. Phillips, in view of the imminent danger to Singapore, decided to strike at Kuantan. They were designated the Fleet Defence Squadron for this task, with Flight Lieutenant Tim Vigors given the radio procedures used by Force Z. After the war, Vigors remained bitter towards Admiral Phillips for his failure to call for air support. On 15 February, Percival surrendered his remaining army of 85,000 British, Indian, and Australian troops to the Japanese, the largest capitulation in British history. Regarding Phillips's decision to proceed without air cover, Naval historian Samuel Eliot Morison wrote:<blockquote>Those who make the decisions in war are constantly weighing certain risks against possible gains. At the outset of hostilities [U. S.] Admiral Hart thought of sending his small striking force north of Luzon to challenge Japanese communications, but decided that the risk to his ships outweighed the possible gain because the enemy had won control of the air. Admiral Phillips had precisely the same problem in Malaya. Should he steam into the Gulf of Siam and expose his ships to air attack from Indochina in the hope of breaking enemy communications with their landing force? He decided to take the chance. With the Royal Air Force and the British Army fighting for their lives, the Royal Navy could not be true to its tradition by remaining idly at anchor. Phillips's name is inscribed at the Plymouth Naval Memorial in Plymouth, England.