Кіріспе

Австралиялық суретші және белсенді Харольд Джозеф Томас (1947 жылы туған), сондай-ақ Банду деп те белгілі, Австралияның абориген суретшісі және бұрынғы белсенді, Австралия аборигендерінің туын жасауымен және оған авторлық құқықты тіркеуімен танымал. Ол 1971 жылы туды аборигендердің жер құқықтары үшін күрестің символы ретінде жасағанын айтады, ал 1995 жылы ол ресми түрде "Австралия туы" деп жарияланды. Осыдан кейін, оның дизайнына авторлық құқығын Федералдық сот мойындады, нәтижесінде авторлық құқық Австралия Ұлттық Одағына берілді және 2022 жылдың қаңтарында ол жалпыға қолжетімді болды.

Ерте өмір және білім

Харольд Джозеф Томас (Бунду) 1947 жылы Солтүстік Территориядағы Алис-Спрингс қаласында Уомбай әкесі мен Луритжа анасының отбасында дүниеге келген. Ол өте ерте жасынан қағазға сурет салуды және бояуды еске алады. Жеті жасында ол "Ұрланған Ұрпақтардың" бір бөлігі ретінде отбасысынан айырылып, Оңтүстік Австралияда асырап алған отбасында тәрбиеленді. Ол Аделаидадағы жекеменшік Пултеней Граммар мектебінде оқыды. 1966 жылы, 17 жасқа келгенде Томас Оңтүстік Австралия Өнер мектебіне стипендия жеңіп, 1969 жылы үздік дипломмен бітірді, Австралия өнер мектебін бітірген алғашқы абориген азаматы болды.

Австралиялық аборигендер туы

Томас 1970 жылы NADOC (қазіргі NAIDOC) шеруінде демонстрация өткізу үшін туды жасағанын айтады. Нәтижесінде, Австралия авторлық құқық заңына сәйкес, ол тудың дизайнына авторлық құқығының иесі деп жарияланды. 2010 жылы Томас Google компаниясымен 12 жасар австралиялық қыздың суретін пайдалану мәселесі бойынша дауға қатысты. Суретте Австралияның аборигендер туы бейнеленген. Томас өтемақы туралы келіссөздер сәтсіз аяқталғаннан кейін Google-ға туы бейнеленген суретті пайдалануға рұқсат беруден бас тартты. Томас Google компаниясының туды тегін пайдалану туралы өтінішпен келіссөздер бастағанын, ал ол абориген халқына денсаулық сақтау, білім беру, құқықтық және басқа да көмек көрсететін коммерциялық емес ұйымдарға туды тегін пайдалануға рұқсат бергенімен, коммерциялық ұйымдардан ақы алғанын мәлімдеді. Томас үш компанияға эксклюзивті коммерциялық құқықтарды берді: "біреуі туларды көшіруге, ал қалғандары – бұйымдар мен киімге суреттерді түсіруге". Осы компаниялардың бірі – WAM Clothing компаниясы AFL, NRL және аборигендердің коммерциялық емес ұйымдарына авторлық құқықты бұзу туралы хабарламалар жіберді. 2021 жылдың 21 желтоқсанында Томас тудың 50 жылдығын мерекелеу үшін тудың нақты цифрлық бейнесін жасады және оны саудалық емес токен (NFT) ретінде тіркеді. Ол тудың қолжетімділігінің артуының "барлық аборигендер мен австралиялықтарға туды пайдалануда ыңғайлы жағдай жасауға" көмектесетініне үміттенетінін айтты.

Жеке өмір

Томас 1990 жылдардан бері Дарвин қаласына жақын Солтүстік территориядағы Хампти-Ду қаласында тұрып келеді.